Vier onderzoekers van het Radboudumc in Nijmegen krijgen van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) een Vidi-beurs. De financiering is bedoeld om eigen onderzoekslijnen verder te ontwikkelen en onderzoeksgroepen op te bouwen of uit te breiden. De projecten richten zich op uiteenlopende vragen: hoe leukemiecellen aan het immuunsysteem ontsnappen, hoe virussen muggen infecteren, waarom patiënten ingrijpen bij geautomatiseerde insulinetoediening en hoe de afweer in de luchtwegen van kinderen werkt.
De toekenningen werden op 22 oktober bekendgemaakt door het Radboudumc. Per project kan maximaal € 850.000 worden aangevraagd. Dat maximumbedrag betekent niet dat iedere onderzoeker automatisch dat volledige bedrag ontvangt.
NWO Vidi-beurs financiert vier verschillende onderzoekslijnen
De Vidi-beurs maakt deel uit van het NWO-Talentprogramma, waartoe ook de Veni- en Vici-beurzen behoren. Volgens de NWO-regeling voor Vidi is de financiering bedoeld voor onderzoekers die een volgende stap zetten in hun wetenschappelijke loopbaan en hun eigen onderzoeksgroep willen opbouwen of uitbreiden. De beoordeling kijkt onder meer naar de kwaliteit van de onderzoeker en het onderzoeksvoorstel.
De vier projecten aan het Nijmeegse universitair medisch centrum bestrijken zowel fundamenteel biologisch onderzoek als onderzoek naar de manier waarop mensen medische technologie gebruiken. De aangekondigde financiering is bedoeld om de onderzoeken uit te voeren; de toekenning is op zichzelf geen bewijs dat een nieuwe behandeling of preventiemethode al werkt.
Leukemieonderzoek richt zich op herkenning door afweercellen
Guido van Mierlo onderzoekt acute myeloïde leukemie (AML), een vorm van bloedkanker. Zijn project richt zich op de signalen aan het oppervlak van leukemiecellen en de manier waarop die signalen in kleine clusters zijn gerangschikt. Natural Killer-cellen kunnen afwijkende cellen vernietigen, maar daarvoor moeten zij de juiste kenmerken herkennen.
Van Mierlo wil in kaart brengen hoe de rangschikking van die signalen samenhangt met het ontwijken van het immuunsysteem en mogelijke resistentie tegen medicijnen. Het onderzoek kan kennis opleveren die relevant is voor de ontwikkeling van immunotherapie. Of en wanneer de resultaten tot een concrete behandeling leiden, staat met de subsidietoekenning nog niet vast.
Het Radboudumc werkte eerder aan de ontwikkeling van geavanceerde celtherapie. GLD Magazine berichtte op 6 augustus over de vergunning voor eigen productie van genetisch aangepaste afweercellen, waaronder CAR-T-cellen. Dat artikel, over de eigen productie van gentherapie voor kankerpatiënten, ging over de productie en toekomstige toepassing van een behandelvorm. Het nieuwe Vidi-project betreft een andere onderzoeksvraag: hoe afweercellen leukemiecellen herkennen en hoe die kennis mogelijk kan bijdragen aan effectievere behandelingen.
Muggenonderzoek onderzoekt de eerste stappen van virusinfectie
Pascal Miesen richt zich op virussen die door muggen kunnen worden overgedragen, waaronder dengue, Zika en chikungunya. Voordat een mug een virus verder kan verspreiden, moet het virus zich in de mug kunnen vestigen. In het bijzonder wil Miesen onderzoeken welke cellen in de darm van de mug als eerste worden geïnfecteerd en hoe de infectie zich vervolgens verspreidt.
De onderzoeker wil het infectieproces nauwkeurig in beeld brengen en vervolgens testen of versterking van de antivirale afweer in bepaalde cellen virusoverdracht kan voorkomen. Het gaat daarmee om onderzoek naar een vroeg stadium van de overdracht, niet om een reeds beschikbare methode om besmettingen bij mensen te voorkomen. De mogelijke betekenis voor de volksgezondheid hangt af van de resultaten en eventueel vervolgonderzoek.
Diabetesonderzoek kijkt naar de samenwerking tussen mens en technologie
Giesje Nefs onderzoekt hoe mensen met diabetes type 1 omgaan met systemen die de insulinetoediening automatiseren. Deze technologie neemt bepaalde beslissingen over de insulinetoediening over, maar gebruikers kunnen zelf blijven ingrijpen. Het project richt zich op de redenen daarvoor, waaronder zorgen over de betrouwbaarheid van het systeem en angst voor de gevolgen van automatische beslissingen.
Samen met mensen met diabetes en zorgverleners wil Nefs hulpmiddelen ontwikkelen die het gebruik van de technologie ondersteunen. Daarmee verschuift de aandacht van alleen de technische werking naar de wisselwerking tussen gebruiker, hulpmiddel en zorgverlening. Het onderzoek moet uitwijzen welke factoren daarbij een rol spelen en welke ondersteuning bruikbaar kan zijn.
GLD Magazine schreef eerder in het artikel Slimme zorg in Gelderland over de bredere ontwikkeling van technologie in de zorg. Het nieuwe onderzoek vult dat onderwerp aan met een specifieke vraag: hoe kan een technisch systeem beter aansluiten op het gedrag en de ervaringen van patiënten?
Onderzoek naar luchtweginfecties bij kinderen
Lilly Verhagen onderzoekt de afweer in de luchtwegen van kinderen. Volgens de projectbeschrijving van het Radboudumc keren luchtweginfecties bij ongeveer 15 procent van de kinderen herhaaldelijk terug. Het ziekenhuis noemt frequent antibioticagebruik en mogelijke blijvende longschade als problemen die daarmee samenhangen.
Het onderzoek richt zich op de lokale afweer in de luchtwegen, waar infecties beginnen. Verhagen en haar onderzoeksteam willen kinderen uit Nederland, het Caribisch gebied en Afrika bestuderen om beter te begrijpen wanneer die afweer tekortschiet en hoe zij mogelijk kan worden versterkt. Het doel is onder meer te onderzoeken of kinderen met een verhoogd risico eerder kunnen worden herkend en of aanknopingspunten voor nieuwe behandelingen ontstaan.
De genoemde 15 procent is afkomstig uit de toelichting van het Radboudumc. Zonder nadere informatie over de onderliggende studies, leeftijdsgroepen en definities kan dat percentage niet zonder meer worden toegepast op iedere populatie kinderen.
Wat de Vidi-financiering wel en niet zegt
De vier beurzen geven onderzoekers ruimte om eigen onderzoekslijnen verder te ontwikkelen. De projecten verschillen echter in doel en fase: van het bestuderen van biologische processen tot het verbeteren van het gebruik van bestaande medische technologie. De toekenning betekent dat de voorstellen binnen het NWO-programma zijn geselecteerd, maar zegt nog niet welke concrete resultaten de komende jaren zullen worden bereikt.
De projectbeschrijvingen en de datum van bekendmaking zijn gebaseerd op het bericht van het Radboudumc van 22 oktober 2026. De voorwaarden en het maximumbedrag zijn gecontroleerd aan de hand van de gepubliceerde NWO-regeling. Dit artikel is opgesteld door de redactie van GLD Magazine.
Heeft u een foutje gezien of beschikt u over aanvullende informatie? Neem dan contact met ons op.
Weergaven: 13
