De druk op de woningmarkt in Gelderland blijft groot. Starters wachten jaren op een betaalbare huurwoning, ouderen zoeken een geschikte woning om door te stromen en gezinnen hopen op een plek in een wijk waar voorzieningen en leefbaarheid op orde zijn. Tegen die achtergrond rust een groot deel van de woningbouwopgave op de schouders van de Gelderse woningcorporaties.
Volgens de nieuwe Gelderse Woondeals willen provincie, gemeenten, het Rijk en woningcorporaties tussen 2025 en 2034 samen ruim 136.000 woningen realiseren. Daarbij ligt de nadruk nadrukkelijk op betaalbare woningen, sociale huur en woningen die geschikt zijn voor ouderen. Die afspraken zijn vastgelegd op de website van de Provincie Gelderland – Gelderse Woondeals.
Grote verschillen, maar één gezamenlijke opdracht
Wie alleen naar de omvang van corporaties kijkt, zou kunnen denken dat de grootste organisaties automatisch ook de meeste woningen bouwen. De praktijk is genuanceerder. De beschikbare bouwlocaties, financiële ruimte, gemeentelijke planvorming, stikstofregels, netcongestie en bezwaarprocedures bepalen mede hoeveel nieuwe woningen daadwerkelijk kunnen worden gerealiseerd.
Daarom is het weinig zinvol om corporaties met elkaar te vergelijken alsof het een wedstrijd is. Vrijwel iedere corporatie bouwt binnen de mogelijkheden van haar eigen werkgebied. In snelgroeiende steden als Arnhem, Nijmegen, Apeldoorn en Ede liggen andere uitdagingen dan in de Achterhoek of de Veluwe, waar vergrijzing en leefbaarheid vaak een grotere rol spelen.
De corporaties van Gelderland
Op basis van de meest recente openbare gegevens beschikken deze corporaties over de grootste woningvoorraad in Gelderland. Bij de meeste corporaties is 90 tot 98% van de woningvoorraad sociale huur (DAEB). De overige 2 tot 10% bestaat meestal uit vrije sectorhuur en overig vastgoed. Deze organisaties beheren samen een aanzienlijk deel van de sociale huurwoningen in Gelderland en investeren tegelijkertijd in verduurzaming, onderhoud, leefbaarheid en nieuwbouw.
In de Nationale Prestatieafspraken 2025-2035 is afgesproken dat woningcorporaties toewerken naar 30.000 nieuwe sociale huurwoningen per jaar vanaf 2029, met de ambitie dit doel al in 2027 te halen. Voor de periode 2025–2034 zijn in totaal 271.635 nieuwe sociale huurwoningen gepland. Vanaf het najaar van 2026 worden de woondeals geactualiseerd. Hierin maken Rijk, gemeenten en woningcorporaties concrete afspraken over de bouw van sociale huurwoningen per regio, zoveel mogelijk uitgewerkt per project en per jaar tot en met 2030. Eenmaal achter de rug wordt het dashboard ook geüpdatet.
Nieuwbouw draait niet alleen om aantallen
Ook bij nieuwbouw is nuance belangrijk. Een corporatie die jaarlijks enkele honderden woningen oplevert, presteert niet automatisch beter dan een corporatie die er honderd bouwt. Het beschikbare aantal bouwlocaties verschilt sterk per regio.
Toch laten de jaarverslagen zien dat een aantal corporaties de afgelopen jaren structureel tot de grootste bouwers behoort. Vivare, Talis, Woonstede, De Woonmensen, Woonwaarts, KleurrijkWonen, Portaal (in het Gelderse werkgebied), Omnia Wonen, Sité Woondiensten en Uwoon behoren tot de organisaties die doorgaans de meeste sociale huurwoningen toevoegen of in aanbouw hebben. De exacte aantallen verschillen per verslagjaar en zijn afhankelijk van het moment waarop projecten worden opgeleverd.
De uitdaging zit vooral in de komende jaren
De komende jaren verschuift de aandacht steeds meer van plannen naar uitvoering. Gemeenten moeten bouwlocaties beschikbaar maken, netbeheerders werken aan uitbreiding van het elektriciteitsnet en corporaties investeren miljarden in nieuwbouw én verduurzaming van bestaande woningen.
Daarbij speelt ook de vergrijzing een belangrijke rol. Er is een groeiende behoefte aan levensloopbestendige woningen, zodat ouderen kunnen doorstromen en eengezinswoningen vrijkomen voor jonge gezinnen. Die doorstroming kan uiteindelijk minstens zoveel effect hebben als het bouwen van nieuwe woningen.
Samenwerking als sleutel
Wat opvalt in vrijwel alle jaarverslagen is dat woningcorporaties steeds intensiever samenwerken met gemeenten, zorgorganisaties en marktpartijen. De woningnood laat zich immers niet oplossen door één organisatie alleen.
De ambitie om de komende tien jaar meer dan 136.000 woningen toe te voegen is groot. Of die doelstelling wordt gehaald, hangt niet alleen af van de inzet van corporaties, maar ook van vergunningverlening, beschikbare bouwlocaties, stikstofruimte, voldoende vakmensen en de capaciteit van het elektriciteitsnet.
Voor woningzoekenden zijn dat misschien abstracte begrippen. Uiteindelijk telt vooral één vraag: komt er sneller een betaalbare woning beschikbaar? Juist daarom zullen de prestaties van de Gelderse woningcorporaties de komende jaren nauwlettend worden gevolgd.
Heeft u een foutje gezien of beschikt u over aanvullende informatie? Neem dan contact met ons op.
