De gemeente Berkelland wil 3,97 hectare landbouwgrond aankopen voor een nieuwe woonwijk in Vrijersmaat–Eibergen Zuid. Met de investering wil de gemeente ruimte creëren voor ongeveer honderd woningen en meer invloed houden op de verdeling tussen betaalbare woningen en woningen in de vrije sector. Voor de grond en de voorbereiding van het project vraagt het college € 2.127.500 aan krediet. De financiële haalbaarheid is onderzocht, maar de definitieve grondexploitatie en het uiteindelijke woningprogramma moeten nog verder worden uitgewerkt.
Grondaankoop Berkelland: bijna € 2 miljoen voor landbouwgrond
Het college van burgemeester en wethouders besloot op 28 september 2026 de aankoop voor te bereiden. Met zeven grondeigenaren zijn koopovereenkomsten ondertekend. De daadwerkelijke overdracht kan volgens het officiële raadsvoorstel over Vrijersmaat–Eibergen Zuid pas plaatsvinden nadat de gemeenteraad het benodigde krediet beschikbaar heeft gesteld. Die voorwaarde is in de koopovereenkomsten opgenomen.
Van het aangevraagde bedrag van € 2.127.500 is € 1.987.500 bestemd voor de aankoop van de 3,97 hectare grond. Dat komt neer op € 50 per vierkante meter. De resterende € 140.000 is bedoeld voor deskundigenvergoedingen, de wijziging van het omgevingsplan, actualisering van onderzoeken en de voorbereiding van de uitvoering en aanbesteding.
De gemeenteraad besprak het voorstel op 27 oktober tijdens een beeldvormende politieke avond. Volgens het openbare vergaderverslag werd tijdens die bijeenkomst geen besluit over het krediet genomen. Het raadsvoorstel vermeldt 1 december 2026 als datum voor de besluitvorming. De grondoverdracht is daarmee op basis van deze stukken nog niet als afgerond te beschouwen.
Woningbouw Eibergen Zuid: 95 of 97 woningen?
Over het aantal woningen bestaan verschillende cijfers in de openbare stukken. De gemeentelijke aankondiging van 6 oktober gaat uit van ongeveer 95 woningen. De financiële doorrekening rekent met 97 woningen: 28 sociale huurwoningen, 35 betaalbare koopwoningen en 34 woningen in de vrije sector.
Het verschil is relevant, omdat de woningverdeling mede bepaalt hoe de ontwikkeling financieel wordt doorgerekend. De gemeente wil met het verwerven van de grond zelf meer regie houden over het woningbouwprogramma. Voor de sociale huurwoningen is samenwerking voorzien met woningcorporatie ProWonen. Het voorlopige plan noemt onder meer woningen voor starters en appartementen voor senioren.
De precieze aantallen en woningtypen staan nog niet definitief vast. In de gemeentelijke toelichting op de woningbouwlocatie staat dat het definitieve aantal woningen bij het definitieve ontwerp wordt vastgesteld. De genoemde verdeling van 97 woningen moet daarom worden gelezen als uitgangspunt van de financiële berekening, niet als een definitief vastgesteld bouwprogramma.
Financiële risico’s van gemeentelijk grondbeleid
De financiële verkenning gaat uit van een ontwikkeling die per saldo financieel neutraal moet kunnen worden uitgevoerd. Dat is een uitkomst op basis van de gehanteerde aannames en ramingen. Het is geen garantie dat de uiteindelijke kosten en opbrengsten precies zo zullen uitvallen.
De financiële doorrekening van de gebiedsontwikkeling bevat onder meer € 949.000 aan plankosten, € 3.279.000 aan civiele kosten en € 649.000 voor risico’s en onvoorziene uitgaven. Deze bedragen horen bij de berekende gebiedsexploitatie en moeten niet worden verward met het krediet van € 2.127.500 dat voor de grondaankoop en voorbereiding wordt gevraagd.
In de berekening zijn ook kosten opgenomen die samenhangen met de waterhuishouding, waaronder het ophogen van het terrein en de aanleg van een rioolgemaal. De gemeente heeft daarnaast een post voor onvoorziene uitgaven opgenomen. De financiële onderbouwing is opgesteld op basis van een schetsontwerp en een vroeg stadium van planontwikkeling. De definitieve grondexploitatiebegroting moet worden gebaseerd op het definitieve ruimtelijke plan.
Waterberging speelt een rol bij de ontwikkeling
De locatie ligt in een historisch nat gebied. Daarom is in het voorlopige ontwerp relatief veel ruimte gereserveerd voor waterberging en groen. Dat heeft gevolgen voor de beschikbare ruimte voor woningen en voor de kosten van de inrichting.
Tijdens de politieke avond van 27 oktober kwamen ook vragen over wateroverlast aan de orde. In het verslag van de bijeenkomst is beschreven dat een omwonende zorgen uitte over het effect van ophoging op de ruimte waar regenwater nu kan worden opgevangen. Ook werd gesproken over aanvullend onderzoek naar de waterhuishouding in en rond het gebied.
Die zorgen zijn geen bewijs dat de toekomstige wijk daadwerkelijk tot wateroverlast elders zal leiden. Wel maken ze duidelijk waarom waterberging een belangrijk onderdeel is van het ontwerp en de financiële raming. De verdere onderzoeken en uitwerking moeten inzicht geven in de maatregelen die nodig zijn.
Definitieve grondexploitatie volgt later
Na de eventuele kredietverlening moet het plan verder worden uitgewerkt. De gemeente wil het omgevingsplan aanpassen en het definitieve ontwerp opstellen. Vervolgens kan worden besloten of de gemeente de gebiedsontwikkeling zelf uitvoert of het project via een aanbesteding aan een marktpartij laat ontwikkelen.
Wanneer Berkelland de wijk zelf ontwikkelt, moet de gemeenteraad later een grondexploitatiebegroting vaststellen. Als een marktpartij het project overneemt, is eveneens een geactualiseerde financiële onderbouwing nodig. De uiteindelijke kosten, opbrengsten en financiële risico’s worden daarmee in een volgende fase nader bepaald.
De planning in het raadsvoorstel noemt een grondoverdracht in november 2026, verdere ontwerpsessies in het eerste kwartaal van 2027 en een planologische procedure in het tweede en derde kwartaal van 2027. De werkzaamheden zouden volgens die planning eind 2027 of begin 2028 kunnen starten. Dit zijn geplande momenten en geen bevestiging dat de betreffende stappen al zijn afgerond.
De ontwikkeling van Vrijersmaat–Eibergen Zuid brengt gemeentelijk grondbeleid, woningbouw en waterbeheer samen. De kredietaanvraag geeft inzicht in de voorgenomen investering, terwijl de financiële doorrekening laat zien op welke uitgangspunten de gemeente de haalbaarheid baseert.
Dit artikel is opgesteld door de redactie van Gelderland Magazine op basis van het openbare raadsvoorstel, de financiële doorrekening, gemeentelijke informatie en het openbare verslag van de politieke avond.
Heeft u een foutje gezien of beschikt u over aanvullende informatie? Neem dan contact met ons op.
Weergaven: 8
