Drie windturbines langs het Twentekanaal bij Zutphen mogen worden gebouwd. De Raad van State heeft de juridische procedure op 21 oktober 2026 afgerond. Wel geldt een bindende voorwaarde: de turbinebladen moeten worden voorzien van een beschermende coating tegen slijtage. De initiatiefnemers mikken op de start van de bouw in 2028 en ingebruikname tegen het einde van dat jaar.
Het project bestaat uit drie windturbines ten noorden van bedrijventerrein De Mars, langs het Twentekanaal. Eén turbine is bedoeld voor Waterschap Rijn en IJssel en twee voor IJsselwind B.V. Volgens de initiatiefnemers kunnen de turbines samen jaarlijks evenveel elektriciteit opwekken als ongeveer 12.000 huishoudens verbruiken. Dat is een berekende vergelijking van de verwachte productie, geen garantie dat deze huishoudens rechtstreeks van het windpark stroom ontvangen.
Juridische procedure duurde meerdere jaren
Provinciale Staten van Gelderland stelden het provinciale inpassingsplan in november 2022 vast. Ook werden omgevingsvergunningen verleend. Omwonenden en Stichting Eefde Tegen-wind maakten bezwaar tegen de besluiten. Zij stelden onder meer vragen over geluid, mogelijke gezondheidseffecten en de uitstoot van deeltjes en chemicaliën door slijtage van de turbinebladen.
In juni 2025 oordeelde de Raad van State dat de provincie de mogelijke gevolgen van wiekerosie onvoldoende had onderbouwd. Ook moest een onderdeel van het inpassingsplan worden aangepast. De provincie liet aanvullend onderzoek uitvoeren en wijzigde het plan in september 2025.
De beroepsprocedure leidde op 21 oktober 2026 tot een einduitspraak. De Raad van State oordeelde dat de provincie de mogelijke gevolgen van slijtage voldoende had onderzocht en onderbouwd. De rechter heeft de oorspronkelijke besluiten formeel vernietigd, maar de rechtsgevolgen grotendeels in stand gelaten en zelf een aanvullende voorwaarde aan het plan en de vergunningen verbonden. De volledige juridische motivering staat in de einduitspraak van de Raad van State, ECLI:NL:RVS:2026:6217.
Onderzoek naar plasticdeeltjes en chemicaliën
Een belangrijk geschilpunt was de mogelijke uitstoot van plasticdeeltjes en chemicaliën wanneer de turbinebladen door regen en andere weersinvloeden slijten. Daarbij is onder meer gekeken naar epoxyfijnstof en bisfenol A (BPA).
De provincie liet de mogelijke emissies onderzoeken. Bezwaarmakers betwistten de uitkomsten en brachten tegenonderzoeken in. De Raad van State vroeg vervolgens de Stichting Advisering Bestuursrechtspraak voor Milieu en Ruimtelijke Ordening (STAB) om de onderzoeken te beoordelen.
Volgens de rechter heeft de provincie zich, mede op basis van dit deskundigenbericht, voldoende rekenschap gegeven van de mogelijke uitstoot. Daarmee is niet vastgesteld dat er helemaal geen emissies kunnen optreden. De juridische conclusie is dat de mogelijke gevolgen voldoende zijn onderzocht en onderbouwd om de besluiten grotendeels in stand te laten.
De officiële toelichting van de Raad van State op de einduitspraak beschrijft de beoordeling van de onderzoeken en de aanvullende coatingvoorwaarde. De onderliggende procedurestukken en de eerdere tussenuitspraak zijn eveneens via de website van de Raad van State te raadplegen.
Coating is een bindende voorwaarde
De extra bescherming van de turbinebladen was in het provinciale onderzoek al aan de orde, maar stond aanvankelijk niet als verplichting in het inpassingsplan en de omgevingsvergunningen. De provincie gaf aan bezwaarmakers op dit punt tegemoet te willen komen. De Raad van State heeft de voorwaarde vervolgens zelf juridisch vastgelegd.
De turbinebladen moeten aan de voorzijde worden voorzien van leading edge protection, een beschermende coating die slijtage moet voorkomen of beperken. De uitspraak bepaalt dat een turbine uitsluitend voor energieproductie in gebruik mag worden genomen en gehouden als deze bescherming aanwezig is.
De coating is daarmee geen vrijblijvende toezegging. De voorwaarde is opgenomen in de regels van het inpassingsplan en in de voorschriften van de betrokken omgevingsvergunningen. De uitspraak betekent echter niet dat alle praktische uitvoeringsvragen al zijn beantwoord. Welke coating de leverancier precies gaat toepassen, hoe de conditie daarvan tijdens de levensduur wordt gecontroleerd en welke maatregelen nodig zijn bij beschadiging, zijn onderwerpen die bij de verdere uitvoering aandacht vragen.
Bouw staat gepland voor 2028
Waterschap Rijn en IJssel en IJsselwind B.V. willen de komende maanden de werkzaamheden aanbesteden en een leverancier voor de windturbines selecteren. De bouw staat gepland voor 2028. Volgens de huidige planning kan het windpark eind 2028 gereed zijn.
Deze planning komt van de initiatiefnemers en is geen door de Raad van State gegarandeerde opleverdatum. De aanbesteding, de technische uitwerking en de verdere voorbereiding moeten nog worden doorlopen.
De actuele planning en de rolverdeling tussen het waterschap en IJsselwind staan op de projectpagina van Waterschap Rijn en IJssel. De organisatie vermeldt daar ook dat de drie turbines een maximale hoogte van 187,5 meter krijgen.
Wat betekent het project voor de omgeving?
De initiatiefnemers zeggen de overlast tijdens de bouw zo veel mogelijk te willen beperken. Ook willen zij met omwonenden en andere belanghebbenden de verdere uitvoering bespreken. Onder een van de turbines is bovendien een natuurgebied voorzien.
De provincie Gelderland beschrijft op haar projectpagina over Windpark IJsselwind hoe het provinciale inpassingsplan, de vergunningen en de eerdere beroepsprocedure tot stand kwamen. Daaruit blijkt ook dat er een omgevingsadviesraad is opgezet om met belanghebbenden afspraken te bespreken over onder meer hinder en de verdeling van opbrengsten.
De uitspraak neemt de belangrijkste juridische onzekerheid rond het inpassingsplan en de betrokken omgevingsvergunningen weg. Voor de omgeving verschuift de aandacht daarmee naar de uitvoering: de bouwplanning, het beperken van hinder en de naleving van de verplichte bescherming tegen wiekerosie.
De komende periode moet duidelijk worden hoe de technische voorwaarden in de aanbesteding worden verwerkt en welke concrete afspraken met omwonenden worden gemaakt. Voorlopig blijft eind 2028 het beoogde moment waarop Windpark IJsselwind elektriciteit moet gaan leveren.
Heeft u een foutje gezien of beschikt u over aanvullende informatie? Neem dan contact met ons op.
Weergaven: 3
