De Europese gasprijs is eind oktober sterk gestegen. Tegelijkertijd verhogen energieleveranciers de tarieven voor nieuwe energiecontracten. Bij sommige aanbiedingen is de gasprijs inmiddels boven € 2 per kubieke meter uitgekomen. Energievergelijkers berekenen dat huishoudens die nu een contract afsluiten daardoor aanzienlijk duurder uit kunnen zijn dan enkele weken of maanden geleden. Die bedragen zijn vergelijkingen op basis van verondersteld energieverbruik en betekenen niet dat alle huishoudens direct met dezelfde kostenstijging te maken krijgen.
Europese gasprijs stijgt tot boven € 100 per megawattuur
Op woensdag 28 oktober steeg de Europese gasprijs op de groothandelsmarkt kortstondig tot boven € 100 per megawattuur. Dat blijkt uit de marktgegevens die energievergelijker Energievergelijk.nl in zijn analyse van 29 oktober aanhaalt. De prijs was volgens die analyse voor het laatst zo hoog geweest in december 2022.
De Europese toezichthouder ACER beschrijft in zijn rapport over de gasmarkt in de zomer van 2026 hoe verstoringen in de aanvoer van vloeibaar aardgas (LNG), lagere voorraden na de winter en een trager verloop van het vullen van gasopslagen de markt onder druk hebben gezet. De Europese gasvoorraden waren op 21 oktober voor ongeveer 75 procent gevuld. Ook de concurrentie met Aziatische afnemers om beschikbare LNG-ladingen speelt volgens ACER een rol.
De prijs op de groothandelsmarkt is niet hetzelfde als het bedrag dat consumenten per kubieke meter betalen. De beursprijs betreft de handelswaarde van gas vóór belastingen en andere kosten. Het consumententarief omvat onder meer energiebelasting en btw en kan bovendien verschillen per leverancier en contract.
Tarieven stijgen bij tientallen energiecontracten
Energievergelijk.nl onderzocht 55 vaste en variabele energiecontracten in zijn vergelijker. Volgens de op 29 oktober gepubliceerde analyse werden 50 van die contracten in oktober duurder. De gemiddelde berekende stijging bedroeg € 208 per jaar. Bij het contract met de grootste stijging kwam het verschil uit op ruim € 500 per jaar.
De berekening gaat uit van een jaarlijks verbruik van 2.300 kilowattuur elektriciteit en 900 kubieke meter gas. Energiebelasting en btw zijn meegenomen. Bij sommige contracten veranderde ook de welkomstkorting; die wijziging is niet in alle genoemde bedragen verwerkt.
De uitkomsten gelden voor de onderzochte contracten en de gekozen verbruiksgegevens. Ze zijn niet zonder meer representatief voor alle energieleveranciers of voor huishoudens met een ander verbruik. De volledige tarieven en uitgangspunten staan in het onderzoek van Energievergelijk.nl naar de prijsstijgingen in oktober.
Ook Keuze.nl meldde op 28 oktober hogere tarieven voor nieuwe contracten. Van de twaalf vaste jaarcontracten die de vergelijkingssite dagelijks volgt, werden er die week tien duurder. De site berekende voor een huishouden met een jaarlijks verbruik van 2.500 kilowattuur stroom en 1.000 kubieke meter gas een stijging van gemiddeld € 310 per jaar ten opzichte van eind september.
De berekening van Keuze.nl is gebaseerd op de jaarprijzen van nieuwe vaste contracten op 30 september en 28 oktober 2026. De gebruikte contractselectie en het verbruiksprofiel verschillen van die van Energievergelijk.nl. De bedragen kunnen daarom niet rechtstreeks met elkaar worden vergeleken. De onderliggende cijfers zijn terug te vinden in de analyse van Keuze.nl over de gasprijs boven € 2 per kubieke meter.
Wat betekenen de hogere gasprijzen voor huishoudens?
De gevolgen hangen onder meer af van het soort energiecontract. Bij een vast contract blijft het overeengekomen leveringstarief in beginsel gedurende de afgesproken periode gelden, binnen de contractvoorwaarden en toepasselijke wettelijke regels. Een stijging van de groothandelsprijs leidt daarom niet automatisch tot een onmiddellijke verhoging van de rekening van iemand met een lopend vast contract.
Bij variabele contracten kunnen tarieven op de daarvoor geldende momenten worden aangepast. Bij dynamische contracten bewegen de leveringstarieven mee met de markt en kunnen veranderingen sneller doorwerken. Ook het jaarlijkse gas- en elektriciteitsverbruik beïnvloedt de uiteindelijke kosten.
De bedragen uit de prijsvergelijkingen moeten dan ook worden gelezen als een vergelijking tussen energieaanbiedingen voor nieuwe contracten, niet als een voorspelling van de rekening van ieder Nederlands huishouden. De werkelijke kosten hangen mede af van het contract, het verbruik en eventuele kortingen.
Gasvoorraden en internationale aanvoer blijven aandachtspunten
ACER wijst erop dat de Europese gasmarkt afhankelijker is geworden van LNG en dat de aanvoer uit verschillende landen verandert. In de zomer van 2026 kwamen volgens de toezichthouder geen aanzienlijke hoeveelheden LNG uit Qatar naar de Europese Unie. Tegelijkertijd nam het aandeel van Amerikaans LNG in de Europese gasvoorziening toe.
De toezichthouder beschrijft ook de onzekerheden voor de winter van 2026-2027. De vraag naar gas zal onder meer afhangen van het weer en de mate waarin de voorraden zich ontwikkelen. Europa moet bovendien concurreren met andere regio’s om flexibel verhandelbare LNG-ladingen. Deze factoren kunnen de markt beïnvloeden, maar geven op zichzelf geen zekerheid over de toekomstige consumentenprijzen.
De bevindingen zijn opgenomen in het openbare monitoringrapport van ACER over de Europese groothandelsmarkt voor gas in de zomer van 2026.
Eerdere berichtgeving over energiekosten
Gelderland Magazine berichtte eerder over de ontwikkeling van energieprijzen en de gevolgen daarvan voor consumenten. In het artikel Inflatie stijgt in juli naar 3,2 procent werden CBS-cijfers besproken waaruit bleek dat energie in juli duurder was dan een jaar eerder. De huidige ontwikkeling van de gasprijs op de groothandelsmarkt en de tarieven voor nieuwe energiecontracten vormen een afzonderlijk onderwerp.
Dit artikel is opgesteld door de redactie van Gelderland Magazine op basis van openbare publicaties en marktgegevens. Voor de contractvergelijkingen zijn de analyses van Koen Kuijper van Energievergelijk.nl en Melvin Paalvast van Keuze.nl geraadpleegd. Voor de Europese marktontwikkelingen is gebruikgemaakt van het monitoringrapport van ACER.
Heeft u een foutje gezien of beschikt u over aanvullende informatie? Neem dan contact met ons op.
Weergaven: 30
