Een nieuw innovatieproject in Oost-Nederland moet melkveehouders helpen om duurzaamheidsgegevens eenvoudiger te verzamelen, te delen en te benutten. Het project Smart Platform for Change ontvangt steun uit het Europese innovatieprogramma EFRO Oost en past binnen een bredere ontwikkeling waarbij data een steeds belangrijkere rol spelen in de toekomst van de melkveehouderij.
Europees project zet in op slimme gegevensuitwisseling
Steeds meer informatie over een melkveebedrijf wordt digitaal vastgelegd. Gegevens over melkproductie, bodemkwaliteit, biodiversiteit, dierenwelzijn en de uitstoot van broeikasgassen zijn niet alleen van belang voor de ondernemer zelf, maar worden ook steeds vaker opgevraagd door zuivelverwerkers, banken en overheden.
Om die gegevens beter met elkaar te verbinden, is het project Smart Platform for Change gestart. Binnen het samenwerkingsverband ontwikkelen bedrijven en kennisinstellingen een digitaal platform dat gegevens uit verschillende bestaande systemen automatisch kan samenbrengen. Volgens de initiatiefnemers moet dat leiden tot minder administratieve lasten en beter inzicht in de prestaties van melkveebedrijven.
Het project ontvangt subsidie vanuit het Europese programma EFRO Oost, dat innovatieve samenwerkingsprojecten ondersteunt die bijdragen aan een slimme en duurzame economie in Oost-Nederland.
Toenemende vraag naar aantoonbare duurzaamheid
De ontwikkeling sluit aan bij een bredere trend binnen de agrarische sector. Duurzaamheid wordt steeds vaker meetbaar gemaakt. Waar vroeger vooral de hoeveelheid geproduceerde melk centraal stond, kijken afnemers tegenwoordig ook naar stikstofverliezen, bodemkwaliteit, biodiversiteit, waterbeheer en dierenwelzijn.
Voor veel melkveehouders betekent dat dat vergelijkbare gegevens meerdere keren aan verschillende organisaties moeten worden aangeleverd. Door informatie slechts één keer vast te leggen en veilig beschikbaar te stellen, kan de administratieve druk afnemen en ontstaat een beter overzicht van de prestaties van een bedrijf.
Data worden een productiefactor
Dat data een steeds belangrijkere rol spelen, blijkt uit verschillende landelijke initiatieven.
Zo biedt JoinData een onafhankelijk platform waarmee agrarische ondernemers zelf bepalen welke organisaties toegang krijgen tot hun bedrijfsgegevens. Het systeem is ontwikkeld om gegevens veilig uit te wisselen tussen boeren, adviseurs, leveranciers en afnemers, waarbij de ondernemer eigenaar blijft van zijn data.
Ook Wageningen University & Research (WUR) ziet digitale gegevens als een belangrijk hulpmiddel voor een duurzamere melkveehouderij. Vrijwel alle Nederlandse melkveehouders werken inmiddels met de KringloopWijzer, waarmee onder meer de mineralenstromen en milieuprestaties van een bedrijf inzichtelijk worden gemaakt. Volgens WUR helpt deze informatie ondernemers om efficiënter met grondstoffen om te gaan en de milieubelasting te beperken.
Daarnaast wordt binnen het praktijknetwerk Koeien & Kansen onderzocht hoe bedrijfsgegevens kunnen worden ingezet om ondernemers beter te laten sturen op stikstof, klimaat, waterkwaliteit en biodiversiteit. Dat project laat zien dat data steeds vaker worden gebruikt als praktisch hulpmiddel voor de dagelijkse bedrijfsvoering en niet uitsluitend voor administratieve verantwoording.
Van registreren naar sturen
Volgens de initiatiefnemers moet Smart Platform for Change meer worden dan een digitaal registratiesysteem. Door gegevens uit sensoren, managementsoftware en andere databronnen met elkaar te combineren, kunnen melkveehouders sneller zien welke maatregelen daadwerkelijk effect hebben op hun bedrijfsvoering en duurzaamheidsdoelen.
Dat kan ook economische voordelen opleveren. Wanneer prestaties objectief en controleerbaar zijn vastgelegd, kunnen zuivelverwerkers, financiers en andere ketenpartners deze informatie gebruiken bij hun samenwerking met melkveehouders. Daarmee ontstaat meer ruimte om duurzame prestaties zichtbaar te maken.
Een van de deelnemers aan het project is Ikwileerlijkezuivel.nl. De organisatie zet zich in voor een melkprijs die volgens haar beter aansluit bij de kosten van natuurinclusieve en duurzame melkproductie. Betrouwbare data kunnen volgens de initiatiefnemers helpen om die prestaties inzichtelijk te maken voor afnemers en consumenten.
Digitalisering wordt steeds belangrijker
Het EFRO-project staat niet op zichzelf. In de Nederlandse melkveehouderij wordt op verschillende plaatsen gewerkt aan systemen die gegevensuitwisseling eenvoudiger en veiliger moeten maken. Digitalisering ontwikkelt zich daarmee tot een belangrijk hulpmiddel om bedrijven efficiënter te laten werken, duurzamer te produceren en beter voorbereid te zijn op toekomstige wet- en regelgeving.
Voor melkveehouders betekent dat dat data steeds meer veranderen van een administratieve verplichting in een strategisch hulpmiddel. Projecten als Smart Platform for Change laten zien dat de sector niet alleen investeert in nieuwe technieken op het erf, maar ook in de digitale infrastructuur die nodig is om de melkveehouderij toekomstbestendig te maken.
Heeft u een foutje gezien of beschikt u over aanvullende informatie? Neem dan contact met ons op.
