Voedselverpakkingen beschermen dagelijks miljoenen producten in de supermarkt, maar vormen tegelijkertijd een hardnekkig probleem voor de recyclingsector. Vooral verpakkingen voor vlees, kip en kant-en-klaarmaaltijden bestaan vaak uit verschillende soorten kunststoffen die na gebruik moeilijk van elkaar zijn te scheiden. Daardoor verdwijnen waardevolle grondstoffen nog regelmatig in de afvalverwerking in plaats van opnieuw te worden gebruikt.
Een nieuw innovatieproject, Sealing it, wil daar verandering in brengen. Met steun uit het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) werken bedrijven en kennisinstellingen aan een nieuwe generatie voedselverpakkingen die eenvoudiger te recyclen zijn zonder in te leveren op voedselveiligheid of houdbaarheid.
Van meerlaagse verpakking naar één materiaal
De uitdaging zit niet zozeer in het kunststof bakje zelf, maar vooral in de dunne afdekfolie. Die bestaat vaak uit meerdere lagen kunststof en coatings die nodig zijn om de verpakking goed af te sluiten. Juist die combinatie maakt hoogwaardige recycling ingewikkeld.
Binnen het project onderzoeken de partners of zowel het bakje als de afdekfolie uit hetzelfde polyestermateriaal kunnen worden vervaardigd. Zo ontstaat een zogenoemde monomateriaalverpakking, die na gebruik veel eenvoudiger kan worden gerecycled en opnieuw als grondstof kan dienen.
Voedselveiligheid blijft de hoogste prioriteit
Een beter recyclebare verpakking mag niet ten koste gaan van de kwaliteit van voedsel. Daarom richten de onderzoekers zich niet alleen op duurzaamheid, maar ook op de technische prestaties van de nieuwe folies.
Een verpakking moet immers ook onder minder ideale omstandigheden goed blijven functioneren. Vetten, vleessappen, vocht en kleine verontreinigingen kunnen ervoor zorgen dat een verpakking niet volledig sluit. Dat vergroot de kans op lekkages en kan de houdbaarheid van producten verkorten.
De nieuwe polyesterfolies moeten daarom bij lagere temperaturen betrouwbaar kunnen worden geseald en tegelijkertijd sterk genoeg blijven om voedsel veilig te beschermen tijdens transport, opslag en verkoop.
Slimme software moet ontwikkeling versnellen
Naast nieuwe materialen wordt ook gewerkt aan een digitaal voorspelmodel. Daarmee willen onderzoekers vooraf kunnen berekenen hoe verschillende soorten polyester zich tijdens het sealproces gedragen.
Zo hoeven nieuwe materialen niet telkens volledig via proefproducties te worden getest. Dat kan de ontwikkeling van duurzamere verpakkingen aanzienlijk versnellen en de kosten voor producenten verlagen. De nieuwe folies worden uiteindelijk niet alleen in laboratoria onderzocht, maar ook op industriële schaal geproduceerd en getest in realistische toepassingen binnen de voedingsmiddelenindustrie.
Samenwerking vanuit Oost-Nederland
Het project laat zien hoe innovatie steeds vaker ontstaat door samenwerking tussen bedrijfsleven en kennisinstellingen. Aan Sealing it werken het Gelderse bedrijf DuFor Resins uit Zevenaar, TNO en de Universiteit Twente gezamenlijk aan nieuwe oplossingen voor een duurzamere verpakkingsketen. De financiële ondersteuning komt uit het EFRO-programma voor Oost-Nederland, dat innovatieve projecten ondersteunt die bijdragen aan een toekomstbestendige economie.
Kleine verbetering met grote gevolgen
Hoewel een verpakkingsfolie misschien een klein onderdeel lijkt van een product, kan een technische verbetering grote gevolgen hebben. Jaarlijks worden enorme aantallen voedselverpakkingen geproduceerd. Wanneer deze verpakkingen eenvoudiger kunnen worden gerecycled, neemt de vraag naar nieuwe grondstoffen af en blijft meer kunststof beschikbaar voor hergebruik.
Daarmee sluit het project aan bij de bredere ambitie van Nederland om uiterlijk in 2050 een volledig circulaire economie te realiseren. Innovaties zoals Sealing it laten zien dat die overgang niet alleen afhankelijk is van consumenten die afval scheiden, maar juist ook van technologische vernieuwing aan de tekentafel en in het laboratorium.
Voor Gelderland onderstreept het project bovendien de sterke positie van de regio op het gebied van chemie, materiaalontwikkeling en duurzame innovatie. Juist door de samenwerking tussen ondernemers, kennisinstellingen en overheden ontstaat ruimte om oplossingen te ontwikkelen die niet alleen regionaal, maar ook internationaal toepasbaar zijn.
Heeft u een foutje gezien of beschikt u over aanvullende informatie? Neem dan contact met ons op.
