De verhoging van het btw-tarief op logies van 9 naar 21 procent heeft de verhuur van vakantiehuisjes, chalets en andere verblijfsaccommodaties in Nederland duurder gemaakt. In het Gelderse grensgebied komt daar de concurrentie met Duitsland bij. Toch laten de beschikbare cijfers over 2026 geen eenduidig beeld zien van een terugval in de verhuur. Gelderland kende in het eerste kwartaal zelfs een groei van het aantal overnachtingen in de verblijfsrecreatie, terwijl recentere maandcijfers laten zien dat de ontwikkeling per periode sterk kan verschillen.
Btw op vakantieverhuur sinds januari naar 21 procent
Sinds 1 januari 2026 geldt voor logies het algemene btw-tarief van 21 procent. Het oude tarief bedroeg 9 procent. De verhoging geldt onder meer voor hotels, vakantiehuisjes, stacaravans en andere vormen van kortdurende logies. De Belastingdienst vermeldt bovendien dat iemand die regelmatig een eigen vakantiewoning verhuurt voor de btw als vakantiebestedingsbedrijf kan worden aangemerkt en daarmee mogelijk btw-ondernemer is.
De verhoging betekent niet automatisch dat iedere verhuurder de volledige stijging zelf moet betalen. De uiteindelijke consumentenprijs wordt door de aanbieder vastgesteld. Een verhuurder kan de hogere belasting verwerken in de prijs, een deel ervan voor eigen rekening nemen of de prijs op een andere manier aanpassen. Uit de btw-regels zelf volgt daarom niet hoeveel een individuele verhuurder netto minder overhoudt.
Gelderse verblijfsrecreatie begon 2026 met meer overnachtingen
De eerste cijfers over 2026 geven geen beeld van een algemene terugval in Gelderland. Volgens een analyse van het Kennisplatform Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen daalde het aantal gasten in de Gelderse verblijfsrecreatie in het eerste kwartaal met 1,2 procent ten opzichte van dezelfde periode een jaar eerder. Het aantal overnachtingen steeg in dezelfde periode met 1,7 procent.
De ontwikkeling verschilde sterk per herkomstland. Het aantal Nederlandse gasten in de Gelderse verblijfsrecreatie nam met 3,7 procent af en het aantal Nederlandse overnachtingen met 1,0 procent. Het buitenlandse bezoek ontwikkelde zich anders. Het aantal buitenlandse gasten steeg met 12,5 procent en het aantal buitenlandse overnachtingen met 20,3 procent. Bij Duitse gasten ging het om een groei van respectievelijk 18,9 en 26,5 procent.
Die cijfers zijn relevant voor het grensgebied, maar ze bewijzen niet dat de btw-verhoging geen effect heeft. De cijfers van het eerste kwartaal laten alleen zien hoeveel gasten en overnachtingen zijn geregistreerd. Daaruit kan niet worden vastgesteld welke rol de btw, prijzen, weersomstandigheden, vakantieperiodes of andere factoren hebben gespeeld.
Brancheorganisatie ziet juist problemen bij grensregio’s
HISWA-RECRON meldde in april dat de markt voor verhuurobjecten op campings en vakantieparken onder druk stond. Volgens de brancheorganisatie boekten Duitse gasten op dat moment circa 10 procent minder in Nederland. In bepaalde regio’s en perioden zouden dalingen van 10 tot 20 procent zichtbaar zijn. De organisatie baseerde deze cijfers op gegevens van LeisurePeaks en stelde dat vooral prijsgevoelige perioden en verhuurobjecten werden geraakt.
Dat is een andere bron en een ander type informatie dan de CBS-statistiek. Het gaat bij HISWA-RECRON om boekingen en bij het CBS om gerealiseerde gasten en overnachtingen. De cijfers zijn daarom niet rechtstreeks met elkaar te vergelijken.
HISWA-RECRON bracht het onderwerp in september opnieuw onder de aandacht tijdens een werkbezoek aan Eibergen en Groenlo. Volgens de brancheorganisatie maken prijsverschillen met Duitsland en België het voor Nederlandse recreatieondernemers moeilijker om op prijs te concurreren. De btw-verhoging op logies werd tijdens het werkbezoek expliciet genoemd als een van de onderwerpen.
Zomercijfers laten een ander beeld zien
De meest recente CBS-cijfers maken de ontwikkeling nog interessanter. In juli 2026 telde Gelderland 605.000 gasten en 2,277 miljoen overnachtingen in alle vormen van logies. In juli 2025 waren dat 650.000 gasten en 2,793 miljoen overnachtingen. Het gaat daarmee om een daling van ongeveer 7 procent in het aantal gasten en ruim 18 procent in het aantal overnachtingen. De cijfers over 2026 zijn voorlopig.
Deze maandcijfers kunnen niet zonder meer worden toegeschreven aan de btw-verhoging. Het CBS registreert de ontwikkeling van de logiessector, maar de statistiek geeft geen oorzaak aan voor een stijging of daling. Bovendien gaat het hier om alle logiesaccommodaties samen en niet uitsluitend om vakantiehuisjes die door particuliere eigenaren worden verhuurd.
Over het tweede kwartaal ligt het beeld opnieuw genuanceerder. De omzet van campings, vakantieparken en andere logiesaanbieders buiten hotels steeg landelijk met 1,5 procent ten opzichte van hetzelfde kwartaal van 2025. De totale omzet van logiesverstrekkers daalde met 0,9 procent. Het CBS schrijft dat de omzetdaling bij hotels mogelijk samenhangt met de btw-verhoging, maar trekt die conclusie niet voor vakantieparken en andere logiesvormen.
Duitse markt belangrijk voor Gelderland
De Duitse markt speelt een aanzienlijke rol in de Gelderse verblijfsrecreatie. Dat blijkt uit de cijfers over het eerste kwartaal, maar ook uit de bredere CBS-statistiek over logiesaccommodaties. In het tweede kwartaal van 2026 registreerde Gelderland in totaal 1,666 miljoen gasten en 4,854 miljoen overnachtingen. Het betreft hier alle logiesvormen gezamenlijk.
Voor ondernemers in plaatsen langs de Duitse grens is de ontwikkeling van deze markt daarom relevant. De beschikbare bronnen geven echter geen afzonderlijk cijfer waarmee kan worden vastgesteld hoeveel particuliere vakantiehuizen in bijvoorbeeld de Achterhoek door de btw-verhoging minder zijn verhuurd. Een dergelijke conclusie kan op basis van de huidige openbare cijfers niet worden getrokken.
De provincie Gelderland beschikt wel over een uitgebreide monitor recreatie en toerisme, waarin onder meer ontwikkelingen in meerdaags verblijf, bezoekersaantallen en herkomstlanden worden gevolgd. De provincie meldt dat eind 2024 volgens het CBS 1.266 logiesaccommodaties in Gelderland geregistreerd waren.
Hogere btw betekent niet automatisch minder verhuur
De beschikbare gegevens wijzen daarmee op een markt waarin verschillende ontwikkelingen tegelijk optreden. De btw op logies is sinds januari fors verhoogd. De brancheorganisatie meldt minder boekingen onder Duitse gasten en wijst op de concurrentie met Duitsland. Tegelijkertijd groeide het aantal buitenlandse overnachtingen in de Gelderse verblijfsrecreatie in het eerste kwartaal en steeg de omzet van vakantieparken en campings landelijk in het tweede kwartaal.
Voor de individuele verhuurder blijft bovendien een belangrijk onderscheid bestaan tussen bezetting, omzet en rendement. Een accommodatie kan hetzelfde aantal nachten worden verhuurd tegen een hogere prijs, terwijl de kosten voor de eigenaar eveneens stijgen. Uit de openbare CBS-statistieken valt niet af te leiden wat een individuele eigenaar na btw en andere kosten overhoudt.
De huidige cijfers geven daarom vooral aanleiding tot een voorzichtige conclusie: de btw-verhoging heeft de fiscale last op logies verhoogd en vergroot volgens de brancheorganisatie het prijsverschil met buurlanden, maar de openbare cijfers bieden geen grond om vast te stellen dat de verhuur van vakantieobjecten in het Gelderse grensgebied als geheel is ingestort. Daarvoor zijn specifiekere gegevens over boekingen, prijzen, bezettingsgraad en rendement per type accommodatie en grensregio nodig.
De analyse van de ontwikkeling in het eerste kwartaal, waarop een deel van dit artikel is gebaseerd, is opgesteld door Binne Rijpkema van het Kennisplatform Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen.
Heeft u een foutje gezien of beschikt u over aanvullende informatie? Neem dan contact met ons op.
Weergaven: 5
