Nog geen twee jaar geleden was kunstmatige intelligentie voor veel mkb-ondernemers een ver-van-mijn-bed-show. Inmiddels experimenteren bedrijven in heel Gelderland met AI-toepassingen die offertes schrijven, klantvragen beantwoorden, marketingteksten genereren of administratieve processen versnellen.
Die ontwikkeling gaat snel. Volgens cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek gebruikte in 2024 ongeveer 23 procent van de Nederlandse bedrijven met tien of meer werknemers één of meerdere vormen van kunstmatige intelligentie. Een jaar eerder was dat nog 14 procent. Daarmee behoort AI tot de snelst groeiende digitale technologieën binnen het bedrijfsleven.
Vooral in een provincie als Gelderland, waar veel middelgrote ondernemingen actief zijn in techniek, logistiek, zakelijke dienstverlening, agrofood en maakindustrie, groeit de belangstelling voor AI-toepassingen die direct tijdwinst kunnen opleveren.
Van marketingtekst tot slimme planning
Voor veel mkb-bedrijven begint AI relatief laagdrempelig. Marketingafdelingen gebruiken systemen als ChatGPT en Microsoft Copilot voor het schrijven van nieuwsbrieven, vacatureteksten of socialmediaberichten. Volgens recente CBS-cijfers wordt AI momenteel het vaakst ingezet voor marketing- en verkoopactiviteiten. Daarnaast groeit het gebruik van textmining en systemen die automatisch teksten genereren.
Maar de toepassingen gaan inmiddels verder dan communicatie alleen. In logistieke bedrijven wordt geëxperimenteerd met routeoptimalisatie en voorspellende analyses. Technische ondernemingen onderzoeken hoe AI onderhoud aan machines kan voorspellen voordat storingen ontstaan. Administratiekantoren gebruiken AI om documenten samen te vatten en klantinformatie sneller te verwerken.
Volgens werkgeversorganisatie VNO-NCW kan AI de productiviteit verhogen, juist in sectoren die kampen met personeelstekorten. Daarbij gaat het niet alleen om automatisering, maar ook om ondersteuning van medewerkers bij dagelijkse werkzaamheden.
Personeelstekort als aanjager
Dat personeelstekort speelt een belangrijke rol in de toenemende belangstelling voor AI. Veel Gelderse ondernemers hebben moeite om vacatures in te vullen, vooral in techniek, ICT, logistiek en zakelijke dienstverlening.
Voor hen vormt kunstmatige intelligentie geen vervanging van personeel, maar eerder een hulpmiddel om met dezelfde bezetting meer werk te kunnen verrichten. Een marketingmedewerker kan sneller content produceren, een administratief medewerker kan repetitieve taken automatiseren en een klantenservice kan eenvoudige vragen laten afhandelen door een chatbot.
Deskundigen benadrukken echter dat AI voorlopig vooral ondersteunend werkt. Menselijke controle blijft noodzakelijk, zeker wanneer het gaat om financiële, juridische of technische informatie.
Gelderland profiteert van kennisclusters
Gelderland beschikt over een sterke kennisinfrastructuur op het gebied van technologie en innovatie. Rond Wageningen, Arnhem en Nijmegen werken bedrijven, onderwijsinstellingen en onderzoeksorganisaties steeds vaker samen aan toepassingen van kunstmatige intelligentie.
Vooral binnen de landbouw, energietransitie en maakindustrie ontstaan nieuwe toepassingen. Denk aan precisielandbouw, waarbij data en algoritmen helpen om efficiënter om te gaan met water, meststoffen en gewasbescherming. Ook in de energiesector groeit de inzet van AI om vraag en aanbod beter op elkaar af te stemmen.
Daardoor ontstaat een situatie waarin ook kleinere bedrijven toegang krijgen tot kennis en technologie die voorheen vooral beschikbaar was voor grote ondernemingen.
Niet iedere ondernemer is overtuigd
Toch blijft een deel van het mkb terughoudend. Uit verschillende onderzoeken blijkt dat gebrek aan kennis een belangrijke drempel vormt. Vooral kleinere bedrijven beschikken vaak niet over gespecialiseerde ICT-afdelingen of medewerkers met ervaring op het gebied van AI.
Recent onderzoek laat zien dat slechts 13,8 procent van de Nederlandse microbedrijven in 2025 gebruikmaakte van AI-technologie. Veel ondernemers geven aan dat zij onvoldoende kennis hebben om de mogelijkheden en risico’s goed te beoordelen. Privacyvraagstukken en zorgen over betrouwbaarheid spelen eveneens een belangrijke rol.
Bovendien blijkt dat AI soms overtuigende antwoorden genereert die feitelijk onjuist zijn. Juist voor bedrijven die werken met contracten, technische specificaties of financiële gegevens kan dat risico’s opleveren.
Nieuwe Europese regels
Naast de technologische ontwikkelingen krijgen ondernemers ook te maken met nieuwe regelgeving. De Europese AI Act stelt eisen aan het gebruik van bepaalde AI-systemen en legt nadruk op transparantie, menselijk toezicht en verantwoord gebruik.
Voor veel mkb-bedrijven betekent dit dat zij niet alleen moeten kijken naar wat technisch mogelijk is, maar ook naar juridische en ethische aspecten. Bedrijven die persoonsgegevens verwerken of AI inzetten binnen personeelsbeleid zullen daarbij extra alert moeten zijn.
Tegelijkertijd blijkt uit onderzoek dat veel Nederlanders juist meer vertrouwen hebben in AI wanneer duidelijke regelgeving aanwezig is. Volgens een studie van KPMG vindt 76 procent van de Nederlanders dat AI-regulering noodzakelijk is.
Van experiment naar normaal gereedschap
Ondanks alle discussies lijkt één ontwikkeling duidelijk: kunstmatige intelligentie verschuift snel van experimenteel speeltje naar regulier gereedschap binnen het bedrijfsleven.
De vraag voor veel Gelderse ondernemers is inmiddels niet langer óf AI een rol gaat spelen, maar hoe die technologie op een veilige, rendabele en verantwoorde manier kan worden ingezet. Juist bedrijven die erin slagen om innovatie te combineren met menselijk toezicht en praktische toepasbaarheid lijken de grootste voordelen te kunnen behalen.
Zoals eerder internet, cloudsoftware en e-commerce onderdeel werden van het dagelijkse ondernemen, lijkt kunstmatige intelligentie zich langzaam maar zeker te ontwikkelen tot een vast onderdeel van de gereedschapskist van het Gelderse mkb.
Heeft u een foutje gezien of beschikt u over aanvullende informatie? Neem dan contact met ons op.
