Saba heeft opnieuw internationale erkenning gekregen voor zijn inspanningen op het gebied van duurzaam toerisme. Het Caribische eiland heeft de QualityCoast Silver Award van Green Destinations behouden. Tegelijkertijd blijkt uit economisch onderzoek dat toerisme een relatief klein aandeel heeft in de economie van het eiland. De publieke sector en het onderwijs zijn veel grotere economische pijlers. Daarmee ontstaat een interessante vraag: hoe kan Saba zijn natuurlijke en culturele aantrekkingskracht benutten om ook de lokale economie, werkgelegenheid en ondernemers te versterken?
Duurzaam toerisme Saba: internationale erkenning voor natuur en leefomgeving
Op 8 september 2026 maakte het openbaar lichaam Saba bekend dat het eiland zijn QualityCoast Silver Award heeft behouden. De onderscheiding wordt toegekend binnen het internationale duurzaamheidsprogramma van Green Destinations. Daarbij worden bestemmingen beoordeeld op verschillende aspecten van verantwoord toeristisch beheer.
De beoordeling beperkt zich niet tot hotels, restaurants en bezoekersvoorzieningen. Ook natuur en landschap, klimaat, cultuur, sociale omstandigheden en de betrokkenheid van lokale organisaties en bedrijven spelen een rol. Volgens het beoordelingsprogramma van Green Destinations worden bestemmingen aan de hand van duurzaamheidscriteria en onafhankelijke beoordelingen getoetst.
Voor Saba is de erkenning een bevestiging van de inspanningen om toerisme te ontwikkelen zonder de natuurlijke en culturele waarden van het eiland uit het oog te verliezen. De onderscheiding zegt echter niet rechtstreeks hoeveel inkomsten het toerisme oplevert of in welke mate lokale ondernemers daarvan profiteren.
Economie Saba: toerisme vertegenwoordigt ongeveer 7 procent
Een opvallend beeld ontstaat uit het rapport Strong Foundations for Sustainable Growth van Economisch Bureau Amsterdam. Het onderzoek werd in opdracht van de Nederlandse overheid en het openbaar lichaam Saba uitgevoerd en verscheen in 2026. Volgens de onderzoekers vertegenwoordigt toerisme ongeveer 7 procent van de economie van Saba. Dat is een relatief bescheiden aandeel. Openbaar bestuur is goed voor ongeveer 30 procent van de economie en het onderwijs voor circa 27 procent. Samen vertegenwoordigen deze twee sectoren dus ruim de helft van de economische productie.
Ook de werkgelegenheid laat de sterke positie van de publieke sector zien. Volgens het rapport werkte in 2022 ongeveer 66 procent van de werkzame beroepsbevolking in de publieke sector.
De cijfers maken duidelijk dat de economische structuur van Saba sterk verschilt van die van bestemmingen waar toerisme de belangrijkste inkomstenbron vormt. Hoewel het eiland internationaal bekendstaat om zijn natuur, wandelmogelijkheden en duiklocaties, is toerisme economisch gezien niet de grootste sector.
Daarbij is een belangrijk onderscheid nodig. Het toeristische masterplan van Saba noemt een aandeel van ongeveer 24 procent, maar dat betreft toeristische bestedingen en niet hetzelfde economische kengetal als de bijdrage aan de totale economische productie. Beide percentages zijn daarom niet rechtstreeks vergelijkbaar.
Minder bezoekers dan in eerdere jaren
Het rapport van Economisch Bureau Amsterdam beschrijft ook de ontwikkeling van het toeristische bezoek. In 2023 kwamen volgens de gebruikte registratie ongeveer 5.700 toeristen per vliegtuig naar Saba. Dat was 38 procent minder dan in 2012. De onderzoekers plaatsen bij deze cijfers wel een kanttekening. De registratie van bezoekers is niet volledig en er bestaan twijfels over de betrouwbaarheid van bepaalde gegevens. Bovendien zijn bezoekers die per boot aankomen niet in het genoemde aantal opgenomen.
De cijfers geven daarom geen volledig beeld van het totale toerisme op Saba. Wel onderstrepen ze het belang van betere bezoekersregistraties. Zonder betrouwbare gegevens over bezoekersaantallen, verblijfsduur en bestedingen is het moeilijk om de economische ontwikkeling van de toeristische sector nauwkeurig te volgen.
Het CBS publiceert afzonderlijke gegevens over inkomend toerisme naar Caribisch Nederland, waarmee de ontwikkelingen op de eilanden in een bredere context kunnen worden geplaatst.
Toeristisch masterplan stelt lokale opbrengsten centraal
De vraag hoe de lokale bevolking economisch kan profiteren van toerisme komt nadrukkelijk terug in het Strategic Tourism Master Plan 2023–2028. Dit plan werd opgesteld door het Dick Pope Sr. Institute for Tourism Studies van de University of Central Florida. Voor het onderzoek werden onder meer inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties, overheidsvertegenwoordigers en toeristen betrokken. In totaal namen 1.055 respondenten deel aan vier enquêtes.
De onderzoekers beschrijven dat bezoekers vooral worden aangetrokken door de natuur, de landschappen en de culturele identiteit van Saba. Tegelijkertijd constateren zij dat inwoners volgens het onderzoek nog onvoldoende economische voordelen ervaren van die aantrekkingskracht.
Het masterplan wil daarom niet uitsluitend inzetten op een groter bezoekersaantal. De nadruk ligt op toeristen die meer besteden, een beperkte ecologische belasting veroorzaken en bijdragen aan de lokale economie. Ook het versterken van lokale ondernemingen en het verbeteren van de toeristische voorzieningen maken deel uit van de ontwikkelingsrichting.
De onderzoekers wijzen bovendien op aandachtspunten binnen de accommodatiesector. Een groei van het aantal bezoekers leidt niet automatisch tot evenredige groei van de werkgelegenheid. De kwaliteit en economische prestaties van toeristische bedrijven zijn daarbij eveneens van belang.
Economische krimp van 4,4 procent in 2024
De economische positie van Saba kreeg ook aandacht in de meest recente cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Op 26 oktober 2026 meldde het CBS dat de economie van Saba in 2024 met 4,4 procent is gekrompen. Dat staat in contrast met Bonaire, waar de economie in hetzelfde jaar met 4,0 procent groeide. Sint Eustatius noteerde een groei van 1,6 procent.
Volgens het CBS werd de economische krimp op Saba voornamelijk veroorzaakt door ontwikkelingen in het onderwijs en het openbaar bestuur. In het onderwijs daalde de toegevoegde waarde doordat er minder studenten waren. Ook de bijdrage van het openbaar bestuur nam af. Niet alle bedrijfstakken ontwikkelden zich negatief. De toegevoegde waarde van de handel, gezondheidszorg en horeca nam juist toe.
De cijfers geven geen aanleiding om de economische krimp toe te schrijven aan het toeristische beleid. Ze laten vooral zien dat de economische ontwikkeling op een klein eiland sterk kan worden beïnvloed door veranderingen in enkele grote sectoren.
Saba zoekt bredere economische zelfstandigheid
Naast toerisme richt de sociaaleconomische ontwikkelingsstrategie van Saba zich op andere voorwaarden voor economische groei. Het rapport van Economisch Bureau Amsterdam benoemt onder meer de arbeidsmarkt, betaalbare huisvesting, infrastructuur, energievoorziening en het ondernemingsklimaat.
Toerisme en onderzoeksactiviteiten worden gezien als sectoren waarin verdere mogelijkheden liggen. Tegelijkertijd zijn er structurele beperkingen. De beperkte beschikbaarheid van woningen en arbeidskrachten kan bijvoorbeeld gevolgen hebben voor bedrijven die willen groeien of personeel willen aantrekken.
Het bestuurscollege van Saba heeft op 14 april 2026 toegelicht dat de ontwikkelingsstrategie een langetermijnkader vormt. De genoemde maatregelen zijn niet allemaal al goedgekeurd of gefinancierd. Voor verschillende onderdelen is nog verdere uitwerking en overleg nodig.
Daarmee staat Saba voor een bredere ontwikkelingsopgave dan alleen het aantrekken van meer toeristen. De internationale erkenning voor duurzaam toerisme, de relatief beperkte economische bijdrage van de sector en de grote rol van de publieke sector laten verschillende kanten van die opgave zien.
Hoeveel economische waarde uiteindelijk bij lokale ondernemers en inwoners terechtkomt, zal moeten blijken uit toekomstige gegevens over bezoekersbestedingen, werkgelegenheid, bedrijfsinkomsten en de economische bijdrage van toerisme.
Heeft u een foutje gezien of beschikt u over aanvullende informatie? Neem dan contact met ons op.
Weergaven: 9





