Economische groei Bonaire

Economische groei Bonaire, maar krimp op Saba: grote verschillen tussen de BES-eilanden

Buitenland

De economie van Bonaire groeide in 2024 met 4 procent, terwijl Sint Eustatius een groei van 1,6 procent noteerde. Op Saba kromp de economie juist met 4,4 procent. Dat blijkt uit nieuwe cijfers die het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) op 26 oktober 2026 publiceerde. De verschillen tussen de drie eilanden van Caribisch Nederland zijn aanzienlijk. Niet alleen de groeicijfers lopen uiteen, ook de economische structuur en de ontwikkeling van afzonderlijke bedrijfstakken laten een verschillend beeld zien.

Economische groei Bonaire wordt breed gedragen

Bonaire kende in 2024 de sterkste economische groei van de drie BES-eilanden. Het bruto binnenlands product (bbp), gecorrigeerd voor prijsontwikkelingen, nam met 4 procent toe. Volgens het CBS kwam die groei uit meerdere bedrijfstakken en was deze dus niet uitsluitend afhankelijk van het toerisme.

De grootste procentuele stijging vond plaats in de sector energie, water en afvalbeheer. De toegevoegde waarde daarvan nam met 11 procent toe. Het CBS schrijft deze ontwikkeling toe aan een hogere productie van elektriciteit en water. De bevolkingsgroei van 5 procent en de hogere productie in de meeste bedrijfstakken droegen bij aan de toenemende vraag naar deze voorzieningen.

Ook de horeca liet een duidelijke groei zien. De toegevoegde waarde steeg met 8 procent. In de handel en gezondheidszorg bedroeg de stijging 6 procent. Daarnaast namen de toegevoegde waarde in het onderwijs en de zakelijke dienstverlening beide met 5,1 procent toe.

Het CBS constateerde tegelijkertijd een stijging van het aantal verblijfstoeristen met 7,4 procent ten opzichte van 2023. Ook het gemiddeld besteedbaar inkomen van huishoudens nam volgens de statistiek met 15 procent toe. Deze ontwikkelingen vielen samen met de groei van de horeca-, handel- en recreatiesector.

Niet alle economische activiteiten ontwikkelden zich positief. De toegevoegde waarde van de bouwnijverheid daalde met 4,5 procent en die van de industrie met 3,7 procent. In de landbouw en delfstoffenwinning bedroeg de afname 13,2 procent.

Bevolkingsgroei speelt een rol bij de economie van Bonaire

Een belangrijk verschil tussen Bonaire en de twee kleinere eilanden is de omvang en ontwikkeling van de bevolking. Op 1 januari 2025 telde Bonaire 26.552 inwoners. Dat waren er 1.419 meer dan een jaar eerder. Volgens het CBS kwam deze toename voornamelijk door migratie.

De groeiende bevolking heeft ook gevolgen voor de vraag naar voorzieningen. Meer inwoners betekenen onder meer een grotere behoefte aan elektriciteit, water, gezondheidszorg, woningen en andere diensten. Het CBS noemt de bevolkingsgroei dan ook expliciet als een factor achter de hogere vraag naar elektriciteit en water in 2024.

Daarbij is voorzichtigheid nodig bij het trekken van conclusies. De bevolkingsgroei verklaart niet zelfstandig de volledige economische ontwikkeling. De cijfers laten vooral zien dat verschillende ontwikkelingen tegelijkertijd bijdragen aan de veranderende omvang van de economie.

Sint Eustatius groeit, maar kent een andere economische ontwikkeling

Sint Eustatius noteerde in 2024 een economische groei van 1,6 procent. De belangrijkste bijdragen kwamen van de zakelijke dienstverlening, het openbaar bestuur en de bouwnijverheid.

Binnen het openbaar bestuur steeg het arbeidsvolume met 7,2 procent. Dat betekent dat de hoeveelheid ingezette arbeid in deze bedrijfstak toenam. Ook de zakelijke dienstverlening leverde een belangrijke bijdrage aan de economische groei. In de sector vervoer, informatie en communicatie daalde de toegevoegde waarde daarentegen.

De vergelijking met Bonaire en Saba wordt interessanter wanneer niet alleen naar de ontwikkeling in één jaar wordt gekeken. Het CBS constateert dat het bbp van Sint Eustatius in 2024 bijna 30 procent kleiner was dan in 2014, wanneer wordt gecorrigeerd voor prijsontwikkelingen.

Volgens het statistiekbureau werd deze ontwikkeling vooral veroorzaakt door een afname van de toegevoegde waarde bij een beperkt aantal grote bedrijven. Dat gegeven maakt duidelijk dat veranderingen bij afzonderlijke ondernemingen relatief zwaar kunnen doorwerken in de totale economische cijfers van een klein eiland.

Saba kampt met economische krimp

Op Saba was de economische ontwikkeling in 2024 duidelijk minder positief. Het bbp kromp met 4,4 procent. Daarmee was het eiland het enige van de drie waar de economie in dat jaar achteruitging.

De grootste bijdrage aan de krimp kwam vanuit het onderwijs. Volgens het CBS daalde de toegevoegde waarde van deze bedrijfstak doordat er minder studenten waren. Ook het openbaar bestuur droeg bij aan de economische achteruitgang. Het aantal banen binnen deze bedrijfstak nam met 1,6 procent af.

Niet alle sectoren op Saba lieten een daling zien. De toegevoegde waarde van de handel, gezondheidszorg en horeca nam juist toe. Deze ontwikkelingen waren echter onvoldoende om de achteruitgang in het onderwijs en het openbaar bestuur te compenseren.

Ook op langere termijn is sprake van een teruglopende economie. Vergeleken met 2014 is het bbp van Saba in 2024 kleiner geworden. Het CBS wijst daarbij vooral op de ontwikkeling van het onderwijs.

Hoger bbp per inwoner op Sint Eustatius dan op Bonaire

De totale economische omvang vertelt niet het hele verhaal. Een vergelijking van het bruto binnenlands product per inwoner levert een ander beeld op.

Volgens de op 26 oktober 2026 bijgewerkte CBS-cijfers bedroeg het bbp per inwoner in 2024 op Sint Eustatius 31.500 Amerikaanse dollar. Op Bonaire was dat 30.400 dollar en op Saba 25.800 dollar.

Sint Eustatius kwam daarmee boven Bonaire uit, ondanks de veel kleinere totale economie. Dat is een belangrijk onderscheid bij het vergelijken van de drie eilanden.

Het bbp per inwoner is overigens geen maatstaf voor het gemiddelde inkomen dat inwoners daadwerkelijk ontvangen. Het cijfer geeft de economische productie per inwoner weer. Het zegt niet rechtstreeks hoe het inkomen over huishoudens is verdeeld of hoeveel koopkracht mensen hebben.

Economische verschillen tussen Caribische eilanden blijven zichtbaar

De nieuwe CBS-cijfers laten zien dat de economische ontwikkeling van Bonaire, Sint Eustatius en Saba sterk uiteenloopt. Bonaire profiteerde in 2024 van groei in verschillende bedrijfstakken, waarbij ook de toenemende bevolking en de hogere productie van voorzieningen een rol speelden.

Sint Eustatius liet een bescheiden groei zien, maar heeft over een langere periode te maken gehad met een kleinere economische omvang. Op Saba drukten vooral ontwikkelingen binnen het onderwijs en het openbaar bestuur op de economische cijfers.

De vergelijking maakt duidelijk dat één groeipercentage onvoldoende is om de economische positie van een eiland te beoordelen. De omvang van de economie, de ontwikkeling van afzonderlijke bedrijfstakken en het bbp per inwoner geven ieder een ander inzicht.

De gebruikte cijfers zijn afkomstig uit de op 26 oktober 2026 gepubliceerde statistieken van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Dit artikel is opgesteld door de redactie van Gelderland Magazine.

Heeft u een foutje gezien of beschikt u over aanvullende informatie? Neem dan contact met ons op.

Weergaven: 20