Een deel van het geld dat de gemeente Renkum jaarlijks ontvangt en uitgeeft, loopt niet rechtstreeks via het gemeentehuis. De gemeente werkt samen met regionale organisaties voor onder meer brandweerzorg, publieke gezondheid, vergunningverlening, doelgroepenvervoer, archiefbeheer en regionale ontwikkeling. Voor vijf organisaties zijn de gemeentelijke bijdragen voor 2026 rechtstreeks uit openbare begrotingsdocumenten te herleiden. Samen gaat het om € 6.642.566.
Dat bedrag moet zorgvuldig worden geïnterpreteerd. Het is geen bedrag dat inwoners rechtstreeks aan regionale organisaties betalen en het is evenmin een maatstaf voor de omvang van de gemeentelijke bureaucratie. De gemeentelijke inkomsten bestaan uit verschillende bronnen. Renkum begroot voor 2026 in totaal € 126 miljoen aan inkomsten, waarvan € 84,4 miljoen uit het Rijk komt en € 23,7 miljoen uit lokale heffingen. De financiële documenten van de gemeente Renkum laten daarmee zien dat gemeentelijke uitgaven niet uitsluitend met lokale belastingen worden betaald.
VGGM: € 3,74 miljoen voor veiligheid en gezondheid
De grootste afzonderlijke bijdrage in deze vergelijking gaat naar de Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden, VGGM. Renkum maakt deel uit van deze gemeenschappelijke regeling, waarin onder meer brandweerzorg, publieke gezondheid en crisisbeheersing regionaal zijn georganiseerd.
In de financiële gegevens die Renkum voor 2026 heeft opgenomen, staat een bijdrage van € 3,740 miljoen aan VGGM. De gemeentelijke begroting vermeldt daarbij dat dit bedrag is gebaseerd op de ontwerpbegroting van VGGM en exclusief de subsidie aan Veilig Thuis. De begrotingsgegevens van Renkum over VGGM geven voor 2026 een geraamde bijdrage van € 3,740 miljoen.
Omgerekend met de 31.498 inwoners die in de begroting van de Groene Metropoolregio voor Renkum worden gebruikt, komt dit neer op € 118,74 per inwoner. Het gaat daarbij om een rekenkundige verdeling van de gemeentelijke bijdrage. Een inwoner betaalt niet afzonderlijk € 118,74 aan VGGM.
Omgevingsdienst Groene Metropool: € 1,726 miljoen
Een tweede grote post is de Omgevingsdienst Groene Metropool, ODGM. Deze organisatie is op 1 januari 2026 ontstaan uit de fusie van de Omgevingsdienst Regio Arnhem en de Omgevingsdienst Regio Nijmegen. De dienst voert taken uit op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving.
In de 2026-begrotingsstukken van ODGM staat voor Renkum een bedrag van € 1,726 miljoen. In het financiële overzicht van de nieuwe organisatie is dit het aandeel van Renkum in de begroting 2026. Het officiële financiële overzicht van ODGM vermeldt voor Renkum € 1,726 miljoen.
Dat bedrag komt overeen met ongeveer € 54,80 per inwoner. De bijdrage heeft betrekking op de taken die Renkum bij de omgevingsdienst heeft ondergebracht. Het is daarom niet correct om het volledige bedrag als organisatie- of overheadkosten aan te merken.
De fusie zelf verandert bovendien de manier waarop de financiële positie moet worden gelezen. De provincie Gelderland vermeldde bij de behandeling van de begrotingsstukken dat voor 2026 een afzonderlijke begroting van ODGM is opgesteld. De provincie Gelderland vermeldt daarbij dat het provinciebestuur geen zienswijze op de begroting 2026 van ODGM heeft voorgesteld.
GMR: € 271.828 voor regionale samenwerking
De Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen, GMR, heeft een andere functie. Het gaat hier om regionale samenwerking rond onder meer wonen, economie, mobiliteit, circulariteit en ruimtelijke ontwikkeling. De deelnemende gemeenten betalen hiervoor bijdragen die zijn opgebouwd uit een basisbijdrage en bijdragen aan regionale opgaven.
Voor Renkum staat in de begroting 2026-2029 een totaalbedrag van € 271.828. Dat bedrag is opgebouwd uit het regiobureau en de regionale opgaven waaraan Renkum deelneemt. De begroting gebruikt voor Renkum een inwonertal van 31.498. De officiële begroting van de Groene Metropoolregio vermeldt het bedrag van € 271.828.
Omgerekend is dat € 8,63 per inwoner. Opvallend is dat Renkum in de tabel geen bijdrage voor The Economic Board heeft opgenomen, terwijl verschillende andere gemeenten dat wel doen. De financiële bijdrage verschilt daardoor per gemeente en kan niet simpelweg als een uniform bedrag per inwoner voor de hele regio worden gepresenteerd.
Doelgroepenvervoer: € 694.638
De Bedrijfsvoeringsorganisatie Doelgroepenvervoer Regio Arnhem-Nijmegen, BVO DRAN, verzorgt namens deelnemende gemeenten het regionale doelgroepenvervoer. Het gaat onder meer om vervoer waarvoor gemeenten vanuit hun wettelijke taken verantwoordelijk zijn.
In de meerjarenbegroting 2026-2029 staat voor Renkum voor 2026 een bedrag van € 694.638. De officiële begrotingsstukken van BVO DRAN laten zien dat de gemeentelijke bijdrage samenhangt met de vervoerskosten. De Renkumse raad heeft in mei 2025 besloten geen zienswijze naar voren te brengen over de ontwerpmeerjarenbegroting 2026-2029 van DRAN.
Per inwoner komt de begrotingsbijdrage uit op ongeveer € 22,05. Ook hier geldt dat dit geen bedrag is dat iedere inwoner voor vervoer betaalt. Het is de gemeentelijke bijdrage die, voor vergelijking, door het aantal inwoners wordt gedeeld.
Gelders Archief: € 210.100
Een kleinere maar structurele bijdrage gaat naar het Gelders Archief. Renkum is deelnemer aan deze gemeenschappelijke regeling voor het beheer en de toegankelijkheid van archiefbescheiden.
De begroting van het Gelders Archief vermeldt voor 2026 een lumpsumbijdrage van Renkum van € 210.100. Dat bedrag is rechtstreeks terug te vinden in de financiële begroting van het Gelders Archief. De officiële begroting van het Gelders Archief vermeldt voor Renkum zowel voor 2025 als 2026 een lumpsum van € 210.100.
Omgerekend is dat € 6,67 per inwoner. Het bedrag financiert een deel van de gezamenlijke uitvoering van de archieftaken en moet daarom niet worden verward met uitsluitend de kosten van het bestuur van de gemeenschappelijke regeling.
Samen ruim € 6,64 miljoen
Wanneer de vijf hiervoor genoemde en voor 2026 controleerbare bedragen worden opgeteld, ontstaat het volgende beeld: VGGM € 3.740.000, ODGM € 1.726.000, GMR € 271.828, BVO DRAN € 694.638 en het Gelders Archief € 210.100. Samen is dat € 6.642.566.
Gedeeld door 31.498 inwoners komt dit uit op € 210,89 per inwoner. Dat getal is vooral bruikbaar om de financiële omvang van deze regionale samenwerking inzichtelijk te maken. Het is niet verantwoord om daaruit te concluderen dat iedere inwoner jaarlijks € 210,89 aan regionale bestuurskosten kwijt is. Het grootste deel van het bedrag heeft betrekking op concrete overheidstaken en dienstverlening.
Waarom De Connectie en MGR niet in het totaal staan
Twee belangrijke organisaties zijn bewust niet in het bedrag van € 6.642.566 opgenomen: De Connectie en de Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein Centraal Gelderland, MGR.
De Connectie heeft vanaf 1 januari 2026 een andere juridische structuur gekregen. Arnhem, Renkum en Rheden hebben daarvoor een centrumgemeenteregeling getroffen. De voormalige bedrijfsvoeringsorganisatie is daarmee niet meer op dezelfde manier als afzonderlijke gemeenschappelijke regeling financieel te vergelijken. De nieuwe centrumgemeenteregeling van De Connectie is per 1 januari 2026 in werking getreden.
De MGR werkt bovendien modulair. Renkum neemt deel aan bepaalde modules binnen het sociaal domein, waardoor een algemeen bedrag voor de gehele MGR niet zonder meer als Renkumse bijdrage kan worden aangemerkt. De gemeenteraad behandelde in 2025 de begroting 2026-2029 van de MGR en in 2026 opnieuw de stukken voor de begroting 2027. De openbare raadsstukken over de MGR laten zien dat de regeling uit verschillende modules bestaat.
Deze twee organisaties worden daarom niet kunstmatig in het totaal opgenomen. Dat is financieel zorgvuldiger dan een bedrag gebruiken waarvan niet kan worden vastgesteld of het daadwerkelijk de definitieve bijdrage van Renkum voor 2026 weergeeft.
De regionale bestuurslaag is groter dan deze vijf bedragen
De financiële kaart is daarmee nog niet compleet. Renkum heeft meer verbonden partijen en samenwerkingsverbanden. De gemeente vermeldt in haar begrotingsstukken verschillende organisaties waarin bestuurlijke of financiële belangen bestaan. Daarnaast zijn er samenwerkingsverbanden die niet op dezelfde manier als gemeenschappelijke regelingen worden gefinancierd.
Dat maakt één totaalbedrag voor “wat regionale samenwerking de inwoner kost” lastig. De juridische vorm, de gemeentelijke taak, de financieringswijze en de deelname van Renkum verschillen per organisatie. Voor een betrouwbare vergelijking moet daarom per organisatie worden vastgesteld wat de gemeente daadwerkelijk betaalt, waarvoor dat geld wordt gebruikt en welke invloed de gemeenteraad heeft.
De financiële kaart laat wel zien dat regionale samenwerking voor Renkum geen marginale begrotingspost is. Alleen al de vijf hier gecontroleerde organisaties vertegenwoordigen in 2026 ruim € 6,6 miljoen aan gemeentelijke bijdragen. De vraag voor inwoners is vervolgens niet alleen hoeveel geld er naar regionale organisaties gaat, maar vooral welke publieke taken daarmee worden uitgevoerd en waar de gemeenteraad daarop invloed op kan uitoefenen.
Heeft u een foutje gezien of beschikt u over aanvullende informatie? Neem dan contact met ons op.
Weergaven: 40
