Loenen wil onderzoeken of mest van agrarische bedrijven kan worden omgezet in groen gas voor de verwarming van woningen. Vijf partijen hebben daarvoor op 19 oktober een intentieovereenkomst ondertekend. Het initiatief moet bijdragen aan een duurzamere warmtevoorziening, maar de praktische en financiële uitwerking moet nog plaatsvinden. Een eerder haalbaarheidsonderzoek uit 2021 laat zien dat de plannen voor lokale energieproductie al langer spelen.
Groen gas Loenen: vijf partijen onderzoeken de mogelijkheden
De gemeente Apeldoorn, Energiecoöperatie Loenen, een agrarische mestvergistingscoöperatie in oprichting, provincie Gelderland en woningcorporatie Veluwonen willen gezamenlijk onderzoeken hoe een lokale keten voor mest-moet-stikstof-en-energieproblemen-helpen-oplossen/" class="auto-tag-link">groen gas kan worden opgezet. Dat staat in de gemeentelijke bekendmaking van 19 oktober 2026.
Het beoogde systeem moet het mogelijk maken om biogas uit mest op te werken tot groen gas, dat via het bestaande gasnet kan worden geleverd. De partners willen daarnaast onderzoeken hoe het gas langdurig beschikbaar kan blijven voor Loenen en hoe een betaalbare prijs voor inwoners kan worden georganiseerd.
De overeenkomst is een intentie om de plannen verder uit te werken, geen definitief besluit om een installatie te bouwen. Volgens de gemeente moeten onder meer de productie, de eigendomsverhoudingen, de financiering, de locatie en de uitvoering nog worden onderzocht. Ook de gevolgen voor de omgeving krijgen aandacht, waaronder verkeer, geur en landschappelijke inpassing.
Mestvergisting Gelderland: wat leerde het onderzoek uit 2021?
De huidige samenwerking sluit aan op een eerder onderzoek naar biogas in Loenen en Eerbeek. Provincie Gelderland liet daarvoor adviesbureaus CCS Energie-advies en Translyse de technische, economische en milieukundige mogelijkheden onderzoeken. Het definitieve rapport, gedateerd 20 september 2021, is openbaar beschikbaar als Haalbaarheidsonderzoek biogas Eerbeek en Loenen.
De onderzoekers benaderden destijds ongeveer dertig agrarische bedrijven in Loenen, Eerbeek en Klarenbeek. Volgens het rapport stonden 27 bedrijven open voor monomestvergisting, waarbij uitsluitend dierlijke mest wordt vergist. De gezamenlijke potentiële productie werd geraamd op ongeveer 4,7 miljoen kubieke meter biogas per jaar, overeenkomend met circa 2,9 miljoen kubieke meter groen gas.
Het rapport onderzocht verschillende toepassingen. Zo kon het biogas rechtstreeks aan industriële afnemers worden geleverd of worden opgewerkt tot groen gas voor gebruik in woningen. De onderzoekers beschreven ook een mogelijke infrastructuur waarmee agrarische bedrijven met elkaar en met afnemers konden worden verbonden.
De geraamde totale investering bedroeg ongeveer € 11,5 miljoen. Volgens het rapport was aanvullende financiële ondersteuning nodig om het onderzochte project rendabel te maken. Binnen de onderzochte varianten kwam levering van warmte aan de industrie financieel gunstiger naar voren dan de productie van groen gas voor woningen.
Deze cijfers beschrijven de uitkomsten van het onderzoek uit 2021. Ze geven geen uitsluitsel over de kosten, capaciteit of rendabiliteit van de samenwerking die nu wordt voorbereid. Ook is in de nieuwe aankondiging niet vermeld of de eerder benaderde agrarische bedrijven opnieuw deelnemen.
Verdienmodel voor boeren hangt af van de uitvoering
Mestvergisting kan agrarische bedrijven een aanvullende inkomstenbron opleveren. Bij het proces wordt organisch materiaal zonder zuurstof afgebroken, waardoor biogas ontstaat. Dat gas kan worden gebruikt voor warmte en elektriciteit of na opwerking als groen gas worden ingezet.
De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland beschrijft monomestvergisting als een mogelijke manier om duurzaam gas te produceren en de uitstoot van methaan bij mestopslag te verminderen. De opbrengsten voor een agrarisch bedrijf zijn afhankelijk van onder meer de installatie, de beschikbare hoeveelheid mest, de exploitatiekosten, subsidies en de opbrengst van het gas.
Na vergisting blijft digestaat over. Dit restproduct bevat nog voedingsstoffen en kan onder de geldende wettelijke voorwaarden worden verwerkt of gebruikt. Mestvergisting neemt de mestverwerkingsopgave dus niet volledig weg.
Voor Loenen zijn nog geen actuele investeringsbedragen of berekeningen van de verwachte inkomsten gepubliceerd. Ook is niet bekend hoe de kosten en opbrengsten tussen agrariërs, de energiecoöperatie en eventuele andere betrokken partijen worden verdeeld. Zonder die gegevens is niet vast te stellen welk financieel voordeel de deelnemende boeren kunnen behalen.
Warmtevoorziening Loenen: groen gas naast isolatie
De gemeente beschrijft groen gas als onderdeel van een bredere aanpak om woningen duurzamer te verwarmen. Isolatie en energiebesparing moeten de warmtevraag terugbrengen. Hybride warmtepompen kunnen vervolgens een groot deel van de benodigde warmte leveren met elektriciteit, waarbij de cv-ketel bijspringt wanneer dat nodig is.
Het resterende gasverbruik zou op termijn gedeeltelijk met lokaal geproduceerd groen gas kunnen worden ingevuld. Voor woningen die daarvoor geschikt zijn, blijft volledig elektrische verwarming een mogelijkheid.
Hoeveel woningen uiteindelijk gebruik kunnen maken van het groene gas, is nog niet vastgesteld. Daarvoor moeten de toekomstige warmtevraag, de beschikbare hoeveelheid mest, de verwachte productie en de afspraken over levering op elkaar worden afgestemd. De gemeente heeft nog geen concrete productiecapaciteit voor het nieuwe initiatief bekendgemaakt.
Vergunningen en gevolgen voor de omgeving moeten nog worden uitgewerkt
De keuze voor een locatie is niet alleen een technische en financiële kwestie. Bij een mestvergistingsinstallatie spelen ook ruimtelijke ordening, milieu, veiligheid en de verwerking van het restproduct een rol.
De RVO-uitleg over vergunningen voor installaties voor groen gas beschrijft de regels waarmee initiatiefnemers en bevoegde overheden rekening moeten houden. Welke vergunningen voor het project in Loenen nodig zijn, hangt af van de uiteindelijke installatie en locatie.
De gemeente wil inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties bij de verdere uitwerking betrekken. De Dorpsraad Loenen vervult volgens de gemeentelijke aankondiging een adviserende rol. De gevolgen voor verkeer, geur en het landschap zijn daarbij expliciet aandachtspunten.
De komende fase moet duidelijk maken welke technische oplossing haalbaar is, welke investeringen nodig zijn en hoe de samenwerking wordt georganiseerd. Ook moet blijken onder welke voorwaarden het geproduceerde gas beschikbaar kan komen voor de lokale warmtevoorziening.
Aansluiting op eerder onderzoek naar groen gas
Gelderland Magazine publiceerde op 12 juli 2026 al het artikel Groen gas uit mest moet stikstof- én energieproblemen helpen oplossen. Dat verhaal ging over de landelijke ambities om de productie van groen gas op te schalen en de mogelijke betekenis daarvan voor de landbouw en de energietransitie.
Dit artikel richt zich op de lokale uitwerking in Loenen en op de verschillen tussen de eerdere haalbaarheidsstudie en de nieuwe afspraken. De beschikbare documenten geven inzicht in de voorgeschiedenis, maar bevatten nog geen actuele begroting, definitieve locatiekeuze of gegarandeerde afnameovereenkomst voor het nieuwe initiatief.
Bronvermelding: het nieuws over de intentieovereenkomst is gebaseerd op de bekendmaking van de gemeente Apeldoorn. Het eerdere haalbaarheidsonderzoek is opgesteld door CCS Energie-advies en Translyse in opdracht van provincie Gelderland. Aanvullende informatie over mestvergisting en vergunningen is afkomstig van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland.
Heeft u een foutje gezien of beschikt u over aanvullende informatie? Neem dan contact met ons op.
Weergaven: 131
