De plannen voor asielopvang in Scherpenzeel roepen nieuwe vragen op over de manier waarop het gemeentebestuur de verschillende mogelijkheden heeft beoordeeld. GemeenteBelangen Scherpenzeel (GBS) heeft het college van burgemeester en wethouders om uitleg gevraagd over de betrokkenheid van inwoners bij de keuze tussen vier opvangscenario’s.
Het college heeft inmiddels een voorkeursrichting uitgesproken voor opvang van 100 tot 120 asielzoekers. De vraag die nu voorligt, is hoe inwoners bij de voorbereiding van die keuze zijn betrokken en welke mogelijkheden zij krijgen om invloed uit te oefenen op het verdere proces.
Asielopvang Scherpenzeel: college kiest voor 100 tot 120 plaatsen
Op 23 september 2026 maakte het college bekend scenario drie verder te willen onderzoeken. Daarbij gaat het om een opvangvoorziening voor 100 tot 120 asielzoekers. Het college heeft deze richting gekozen na een beoordeling van vier verschillende mogelijkheden.
Volgens de gemeentelijke toelichting speelt de uitvoerbaarheid een belangrijke rol. Bij een opvanglocatie van minimaal honderd personen kan het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) de uitvoering, begeleiding en het beheer verzorgen. Bij een kleinere voorziening zou de gemeente volgens het college zelf veel meer organisatorische taken moeten uitvoeren.
Het college noemt daarnaast de mogelijkheid om na afloop van de opvangperiode woonvoorzieningen beschikbaar te maken voor woningzoekenden uit Scherpenzeel. Ook de financiële gevolgen, de personele belasting en de toekomstige opvangopgave zijn in de afweging meegenomen.
De keuze betreft nadrukkelijk een voorkeursrichting voor verder onderzoek. Er is nog geen definitief besluit genomen over een opvanglocatie. De gemeente heeft de afweging toegelicht in de publicatie Uitvoer van Spreidingswet in Scherpenzeel.
Vier scenario’s voor de Spreidingswet
Het college heeft vier mogelijkheden beoordeeld. Het eerste scenario bestaat uit regionale uitruilafspraken. Scherpenzeel zou dan zelf geen reguliere asielopvang realiseren, maar met een regiogemeente afspraken maken over een andere verdeling van opvanggroepen. Een andere gemeente zou bijvoorbeeld meer asielzoekers opvangen, terwijl Scherpenzeel meer Oekraïense ontheemden opvangt.
Het tweede scenario betreft een opvanglocatie voor 59 asielzoekers. Dat is de indicatieve opgave voor Scherpenzeel op grond van de Spreidingswet. Volgens het college zou de gemeente bij deze omvang zelf verantwoordelijk worden voor de organisatie, omdat het COA geen locaties met minder dan honderd opvangplaatsen exploiteert. Dat zou volgens de gemeentelijke beoordeling een aanzienlijke inzet van personeel en middelen vergen.
Het derde scenario, waarvoor het college een voorkeur heeft uitgesproken, gaat uit van 100 tot 120 reguliere opvangplaatsen. Het COA zou daarbij de uitvoering en begeleiding verzorgen. De gemeente noemt als voordelen onder meer de professionele organisatie, de beperkte personele belasting voor het gemeentelijke apparaat en de mogelijkheid om na afloop van de opvangperiode woonruimte voor eigen inwoners beschikbaar te maken.
Het vierde scenario richt zich op circa zestig alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV). Het gaat om minderjarigen die zonder ouders of wettelijke verzorgers in Nederland verblijven. Dit scenario voorziet niet in aanvullende reguliere asielzoekers boven op de bestaande gemeentelijke verplichtingen. De opvang vraagt volgens de gemeente om een kleinschalige woonomgeving, intensieve begeleiding en samenwerking met onderwijs- en jeugdzorgorganisaties.
GBS vraagt aandacht voor inwonersparticipatie
De keuze voor het derde scenario is aanleiding voor schriftelijke vervolgvragen aan het college. Deze zijn op 26 oktober 2026 geregistreerd onder de titel ‘Asielopvang (vervolg)vragen’. Indiener is C. Inkenhaag.
De vragen hebben betrekking op de manier waarop inwoners bij de scenariokeuze zijn betrokken. Daarmee komt een ander moment in het besluitvormingsproces aan de orde dan de latere discussie over een concrete opvanglocatie.
Het college heeft namelijk al aangekondigd dat inwoners en maatschappelijke organisaties bij het verdere onderzoek naar mogelijke locaties en aanvullende voorwaarden worden betrokken. De gemeente wil dat het participatietraject begin 2027 start.
De schriftelijke vragen zijn terug te vinden in het officiële raadsinformatiesysteem van Scherpenzeel. Op 31 oktober 2026 is bij het document nog geen datum van beantwoording geregistreerd.
Participatieverordening geeft kader voor inwonersbetrokkenheid
De betrokkenheid van inwoners moet ook worden bezien tegen de achtergrond van de Participatieverordening (inwonersbetrokkenheid) 2026. De gemeenteraad stelde deze regeling op 24 september 2026 vast.
Artikel 2 bepaalt dat ieder bestuursorgaan voor het eigen beleid en de eigen initiatieven beslist of inwonersbetrokkenheid plaatsvindt. De verordening noemt daarnaast situaties waarin participatie achterwege blijft, bijvoorbeeld wanneer sprake is van uitvoering van hogere regelgeving waarbij nauwelijks beleidsvrijheid bestaat.
Wanneer inwonersbetrokkenheid wordt georganiseerd, schrijft artikel 3a voor dat vooraf een openbaar plan wordt opgesteld waarin het proces en de planning worden beschreven. Ook moet na afloop een openbaar eindverslag worden gemaakt waarin de uitkomsten, argumenten en reactie van het bestuursorgaan worden opgenomen.
De regeling geeft daarmee een kader voor de manier waarop participatie wordt georganiseerd. Zij betekent niet dat inwoners bij iedere afzonderlijke bestuurlijke keuze automatisch een formeel instemmingsrecht hebben.
Bij de formele ingangsdatum bestaat bovendien een administratieve onduidelijkheid. Artikel 13 van de vastgestelde verordening vermeldt 1 oktober 2026, terwijl de registratie op Overheid.nl als geldigheidsdatum 14 oktober 2026 aangeeft. De gemeente zal deze afwijking moeten verduidelijken om daarover juridisch uitsluitsel te geven.
De volledige regeling staat in de Participatieverordening Scherpenzeel 2026.
Nog geen locatie voor asielzoekerscentrum aangewezen
Op 14 oktober 2026 liet de gemeente weten dat er nog geen concrete locatie voor een asielzoekerscentrum in beeld is. Dat geldt ook voor de eerder genoemde hoek Hopeseweg-Oosteinde.
Het college wil met inwoners en belangenorganisaties in gesprek over mogelijke locaties en de voorwaarden waaraan een opvangvoorziening moet voldoen. Daarbij worden onder meer veiligheid en leefbaarheid genoemd. De uitkomsten van dit traject moeten worden meegenomen in de verdere gesprekken met het COA.
De gemeente heeft ook bekendgemaakt dat Scherpenzeel op 5 oktober door de minister op trede drie van de interventieladder van de Spreidingswet is geplaatst. Dit betekent dat sprake is van actief toezicht, omdat het Rijk constateert dat de gemeente niet op korte termijn aan de wettelijke opvangtaak zal voldoen.
Voor Scherpenzeel gaat het om een indicatieve opgave van 59 opvangplaatsen, waarvan vier voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen. De opvangplaatsen moeten volgens de gemeentelijke informatie vanaf 1 juli 2027 beschikbaar zijn.
De komende beantwoording van de schriftelijke vragen en de voorbereiding van het participatietraject vormen de volgende stappen in de gemeentelijke besluitvorming.
Dit artikel is opgesteld door de redactie van Gelderland Magazine op basis van openbare gemeentelijke publicaties, het gemeentelijke raadsinformatiesysteem en de officiële regelgeving.
Heeft u een foutje gezien of beschikt u over aanvullende informatie? Neem dan contact met ons op.
Weergaven: 203
