De Nederlandse plantaardige land- en tuinbouw heeft een nieuwe stap gezet in de verduurzaming van de sector. Op 14 juli ondertekenden BO Akkerbouw, Greenports Nederland, LTO Nederland en het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt (NAJK) het Hoofdlijnenconvenant Gewasbescherming. Daarmee spreken de partijen uit dat zij samen met overheid, kennisinstellingen, natuurorganisaties en ketenpartners willen werken aan een landbouw waarin het gebruik van schadelijke gewasbeschermingsmiddelen verder wordt teruggedrongen, terwijl boeren en tuinders voldoende mogelijkheden behouden om gezonde gewassen te telen. Volgens LTO Nederland vormt het convenant vooral het begin van een langer traject waarin de concrete afspraken na de zomer verder worden uitgewerkt.
Minder milieubelasting, meer duidelijkheid
Het convenant moet twee doelen met elkaar verbinden die de afgelopen jaren regelmatig tegenover elkaar leken te staan. Enerzijds wil het kabinet de belasting van water, bodem en natuur door gewasbeschermingsmiddelen verder terugdringen. Anderzijds vragen telers al langere tijd om stabiele en landelijke regels, zodat zij niet worden geconfronteerd met uiteenlopende voorschriften per gemeente of provincie.
Volgens de betrokken organisaties biedt het akkoord daarom niet alleen een route naar verdere verduurzaming, maar ook meer rechtszekerheid en een langetermijnperspectief voor ondernemers. Daarbij wordt nadrukkelijk ingezet op geïntegreerde gewasbescherming, innovatie, kennisontwikkeling en het versnellen van alternatieven voor chemische middelen.
Nog geen eindpunt
Hoewel de handtekeningen zijn gezet, is het convenant nog geen uitgewerkt pakket aan maatregelen. De ondertekenende partijen benadrukken dat het gaat om een hoofdlijnenakkoord. Na de zomer volgen gesprekken waarin per sector concrete afspraken worden gemaakt, bijvoorbeeld over reductiedoelen, monitoring en de inzet van nieuwe technieken.
Ook financiële ondersteuning speelt daarbij een rol. Het kabinet heeft aangekondigd indicatief 250 miljoen euro beschikbaar te stellen voor innovatie, kennisontwikkeling en de invoering van nieuwe technieken die telers helpen om de milieubelasting verder te verminderen zonder de voedselproductie in gevaar te brengen.
Balans tussen landbouw en leefomgeving
De discussie over gewasbescherming behoort al jaren tot de meest gevoelige dossiers binnen de landbouw. Organisaties wijzen erop dat de kwaliteit van oppervlaktewater, biodiversiteit en leefomgeving verbetering vraagt. Tegelijkertijd kampen boeren met nieuwe ziekten en plagen als gevolg van klimaatverandering, terwijl het beschikbare middelenpakket kleiner wordt.
Volgens LTO is juist daarom gekozen voor een gezamenlijke aanpak waarin overheid, landbouw, wetenschap, natuurorganisaties en supermarkten aan één tafel zitten. De bedoeling is om de vaak gepolariseerde discussie te vervangen door afspraken die zowel uitvoerbaar zijn voor ondernemers als bijdragen aan maatschappelijke doelen.
De echte proef begint na de zomer
De ondertekening markeert vooral het begin van de volgende fase. De komende maanden moet blijken of de betrokken partijen erin slagen om de algemene ambities te vertalen naar uitvoerbare afspraken die zowel de landbouwsector als de overheid kunnen dragen.
Pas wanneer de sectorale convenanten zijn uitgewerkt, wordt duidelijk welke concrete gevolgen het akkoord zal hebben voor telers, het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en de kwaliteit van natuur en water in Nederland. Daarmee wordt de komende periode bepalend voor de vraag of het convenant daadwerkelijk leidt tot de beoogde combinatie van een duurzamere landbouw en een toekomstbestendige voedselproductie.
Heeft u een foutje gezien of beschikt u over aanvullende informatie? Neem dan contact met ons op.
