Redactionele noot: Dit artikel is het tweede deel van de onderzoeksreeks van Gelderland Magazine over de toekomst van het gemeentehuis van Renkum. In het eerste deel werd beschreven hoe een renovatieplan uiteindelijk uitmondde in het besluit de gemeentelijke organisatie elders onder te brengen. In dit vervolg staat de financiële kant van die keuze centraal.
Niet één project, maar een reeks investeringen
Met het besluit van de gemeenteraad om af te zien van het renovatietraject veranderde niet alleen de toekomst van het monumentale gemeentehuis, maar ook de financiële opzet van het dossier. Waar eerder één integraal renovatieplan op tafel lag, bestaat de gekozen route inmiddels uit meerdere afzonderlijke projecten, elk met een eigen krediet, planning en begroting. Daardoor is het voor inwoners lastig geworden om te overzien wat de totale kosten uiteindelijk zullen zijn. De voorgeschiedenis van het dossier is beschreven in het eerste deel van deze reeks op Gelderland Magazine.
De renovatie die adviesbureau HEVO in 2024 uitwerkte, werd geraamd op ongeveer 20,3 miljoen euro. Dat bedrag vormt nog altijd het belangrijkste referentiepunt. De vraag is inmiddels niet meer wat renovatie zou hebben gekost, maar hoe de financiële gevolgen van de gekozen alternatieve route zich daartoe verhouden. De onderbouwing hiervan is terug te vinden in het HEVO-rapport ‘Huisvesting gemeentelijke organisatie‘.
De eerste kosten zijn inmiddels zichtbaar
Een van de eerste concrete investeringen betreft de Concertzaal in Oosterbeek. Omdat de gemeenteraad daar na de verhuizing gaat vergaderen, moest het gebouw worden aangepast. De totale investering bedraagt ongeveer 480.000 euro. Door gebruik te maken van subsidies en bestaande onderhoudsbudgetten hoefde de gemeenteraad uiteindelijk een netto krediet van 134.336 euro beschikbaar te stellen.
Daarmee bleef het niet. Ook de tijdelijke huisvesting (5 jaar) van de ambtelijke organisatie in Arnhems Buiten brengt aanzienlijke kosten met zich mee. Een tijdelijk kantoor moet worden gehuurd, werkplekken worden ingericht, ICT-voorzieningen verhuizen en beveiligingssystemen moeten worden aangepast. Tegelijkertijd verhuist Burgerzaken naar bibliotheek (De Zoomerij) in Oosterbeek, waar eveneens aanpassingen noodzakelijk zijn. De gemeente heeft wel bekendgemaakt dat de ambtelijke organisatie tijdelijk in Arnhem wordt gehuisvest, maar de maandelijkse huurprijs van het pand is niet terug te vinden in de openbare raadsstukken. Daardoor is voor inwoners niet na te gaan welk deel van de kosten bestaat uit huur en welk deel uit inrichting, ICT, beveiliging en andere voorzieningen.
Deze ontwikkelingen zijn terug te vinden in de verschillende raadsvoorstellen en besluiten over de huisvesting van de gemeentelijke organisatie.
Ook het monument blijft geld kosten
Dat de gemeentelijke organisatie vertrekt, betekent niet dat de kosten van het monumentale gemeentehuis verdwijnen. Zolang het gebouw geen nieuwe bestemming heeft gekregen, blijft de gemeente verantwoordelijk voor beheer, onderhoud en beveiliging.
Begin 2026 stelde de gemeenteraad hiervoor 467.000 euro beschikbaar. Daarnaast werd 351.000 euro gereserveerd voor de voorbereiding van de verkoop en het verdere ontwikkelproces van de locatie. Deze bedragen zijn opgenomen in het raadsvoorstel over de toekomst van het gemeentehuis, dat via het raadsinformatiesysteem van de gemeente Renkum is gepubliceerd.
Eén totaaloverzicht ontbreekt
Juist daar wringt volgens verschillende betrokkenen de schoen. De verschillende kredieten zijn terug te vinden in afzonderlijke raadsvoorstellen, begrotingswijzigingen en projectdocumenten, maar een openbaar overzicht waarin alle financiële gevolgen van de gekozen koers bijeen zijn gebracht, ontbreekt.
Daardoor is niet eenvoudig vast te stellen wat de complete tussenoplossing uiteindelijk kost. De uitgaven voor tijdelijke huisvesting, verhuizingen, ICT, de aanpassing van de Concertzaal, de verbouwing van de bibliotheek, het beheer van het monumentale gemeentehuis en de voorbereiding van een eventuele nieuwbouw staan verspreid over verschillende documenten. Wie het volledige financiële beeld wil reconstrueren, moet meerdere openbare dossiers in het raadsinformatiesysteem van de gemeente Renkum naast elkaar leggen.
Naast de directe kosten blijft ook de toekomst van het monument onzeker. Wanneer het gebouw langere tijd leegstaat, blijft de gemeente verantwoordelijk voor het onderhoud. Bovendien zal een toekomstige eigenaar waarschijnlijk opnieuw moeten investeren om het pand geschikt te maken voor een nieuwe functie. Welke invloed dat uiteindelijk heeft op de verkoopopbrengst, valt nu nog niet te zeggen.
Daarmee is de financiële discussie nog lang niet afgerond. De politieke keuze om de gemeentelijke organisatie elders onder te brengen is inmiddels gemaakt. De vraag die de komende jaren zal moeten worden beantwoord, is een andere: blijkt die keuze uiteindelijk ook financieel de meest verstandige te zijn?
Pas wanneer alle investeringen, tijdelijke voorzieningen, beheerlasten, verkoopopbrengsten en eventuele nieuwbouw in één integraal overzicht naast elkaar worden gelegd, kan daarop een onderbouwd antwoord worden gegeven.
De plannen zijn inmiddels vastgelegd in het coalitieakkoord
De toekomst van het gemeentehuis is inmiddels ook politiek verankerd in het coalitieakkoord ‘Met lef en vertrouwen’ van de gemeente Renkum. Daarin spreken de coalitiepartijen uit dat de herontwikkeling van het huidige gemeentehuis en het Raadhuisplein moet bijdragen aan een versterking van het centrum van Oosterbeek. Daarbij blijft de lopende tender het uitgangspunt. Mocht die geen haalbaar plan opleveren, dan kiest de coalitie ervoor om het gemeentehuis, het Raadhuisplein en de direct aangrenzende openbare ruimte opnieuw te ontwikkelen, zonder omliggende particuliere panden daarbij te betrekken. In dat scenario moet de planvorming binnen drie jaar zijn afgerond.
Het coalitieakkoord kijkt ook nadrukkelijk verder dan de tijdelijke huisvesting. Zodra de ambtelijke organisatie is verhuisd, wil het college binnen een jaar beginnen met de zoektocht naar een definitieve locatie voor een nieuw gemeentehuis. Dat moet volgens het akkoord uitgroeien tot een centraal gelegen en goed bereikbaar ‘huis der gemeente’, waar inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties terechtkunnen voor dienstverlening en waar het gemeentebestuur zichtbaar aanwezig is. Opvallend is dat de coalitie daarbij ruimte laat om de ambtelijke organisatie eventueel op een andere locatie onder te brengen. Ook de vraag of een nieuwe raadszaal noodzakelijk is, wordt gekoppeld aan de toekomstige rol van de Concertzaal. Het doel is om binnen drie jaar een concreet voorstel voor een definitieve locatie aan de gemeenteraad voor te leggen.
Het debat over het gemeentehuis lijkt daarmee nog lang niet voorbij. De politieke keuze is gemaakt, de eerste investeringen zijn gedaan en de koers voor de komende bestuursperiode ligt vast. De uiteindelijke vraag blijft echter dezelfde als aan het begin van deze discussie: welke oplossing blijkt over tien of twintig jaar niet alleen bestuurlijk, maar ook financieel de verstandigste? Het antwoord daarop zal pas kunnen worden gegeven wanneer de volledige rekening kan worden opgemaakt.
De uiteindelijke rekening is nog onbekend
De politieke keuze is inmiddels gemaakt en de eerste investeringen zijn gedaan. Ook in het coalitieakkoord is de koers voor de komende bestuursperiode vastgelegd. Daarmee is de discussie over de toekomst van het gemeentehuis echter niet beëindigd. De kosten van de tijdelijke huisvesting, de herontwikkeling van het monumentale gemeentehuis, een eventuele nieuwbouw en de uiteindelijke verkoopopbrengst zullen pas de komende jaren volledig zichtbaar worden. Pas wanneer al die financiële gevolgen in samenhang kunnen worden beoordeeld, kan worden vastgesteld welke keuze voor de gemeente Renkum uiteindelijk het meest doelmatig is.
Meer over gemeentehuis Renkum:
Bronnen:
Heeft u een foutje gezien of beschikt u over aanvullende informatie? Neem dan contact met ons op.
