Jaap Smit gaat de gemeenteraad van Tiel begeleiden bij het herstel van het onderlinge vertrouwen. De voormalige commissaris van de Koning is gevraagd om gesprekken te voeren met raadsleden, bestuurders en ambtenaren. Op basis daarvan adviseert hij over de vervolgstappen in de bestuurlijke crisis die Tiel sinds juni bezighoudt.
De komst van Smit volgt enkele dagen nadat de gemeenteraad twee tijdelijke wethouders heeft benoemd. Lia de Waard-Oudesluijs en Huub van Oorschot vormen sinds 30 september samen met burgemeester José van Egmond het college van burgemeester en wethouders. Daarmee beschikt Tiel opnieuw over een college met wethouders, nadat alle wethouders in juni hun functie hadden neergelegd. De benoeming van de twee tijdelijke wethouders was eerder door de provincie als noodzakelijke stap genoemd.
Alle wethouders legden in juni hun functie neer
De bestuurlijke crisis in Tiel begon in juni. De aanleiding was het vertrek van alle wethouders uit het college. De gemeente kwam daardoor in een situatie terecht waarin burgemeester José van Egmond het college vormde zonder wethouders. De gemeenteraad bleef verantwoordelijk voor zijn wettelijke taken, maar de bestuurlijke situatie vroeg om een oplossing voor de langere termijn.
In juli werd geprobeerd via een formatieproces tot een nieuwe bestuurlijke samenwerking te komen. Formateurs Peter Drenth en Caroline Folmer onderzochten welke mogelijkheden daarvoor binnen de gemeenteraad bestonden. Zij besloten hun opdracht terug te geven toen bleek dat er onvoldoende draagvlak was voor de voorgestelde oplossing.
In hun eindverslag adviseerden de formateurs de gemeenteraad om het inhoudelijke akkoord dat tijdens het proces was opgesteld als basis te gebruiken voor het vervolg. Daarmee kwam de verantwoordelijkheid voor een verdere oplossing opnieuw bij de gemeenteraad te liggen.
Provincie drong aan op tijdelijke wethouders
De provincie Gelderland bleef de ontwikkeling van de bestuurlijke situatie volgen. Commissaris van de Koning Daniël Wigboldus sprak verschillende keren met vertegenwoordigers van de gemeenteraad en drong aan op een oplossing voor de bestuurlijke continuïteit.
Op 1 september riep Wigboldus de gemeenteraad op om twee tijdelijke wethouders te benoemen. In het provinciale bericht over de tijdelijke wethouders verwees hij naar de wettelijke positie van het college en de noodzaak om de bestuurlijke continuïteit van de gemeente te waarborgen.
De oproep leidde niet direct tot een benoeming. De gesprekken binnen de gemeenteraad over de bestuurlijke situatie en de onderlinge verhoudingen gingen door. Tegelijkertijd werd gezocht naar een externe persoon die kon helpen bij het herstel van vertrouwen.
Twee tijdelijke wethouders benoemd
Op 30 september kwam er een concrete bestuurlijke verandering. De gemeenteraad benoemde Lia de Waard-Oudesluijs en Huub van Oorschot tot tijdelijke wethouders. De benoemingen gelden voor een tijdelijke periode en moeten bijdragen aan de bestuurlijke continuïteit van Tiel.
De twee wethouders kregen portefeuilles binnen het college. Daarmee beschikt het gemeentebestuur weer over wethouders naast burgemeester Van Egmond. De gemeenteraad blijft als volksvertegenwoordigend orgaan verantwoordelijk voor zijn eigen taken en bevoegdheden.
De benoeming vormt daarmee een afzonderlijke stap naast het traject dat zich richt op de verhoudingen binnen de gemeenteraad. Het herstel van het vertrouwen tussen de betrokken politieke partijen en bestuurders is volgens de provincie een belangrijk onderdeel van het vervolg.
Jaap Smit krijgt rol als externe begeleider
Voor die opdracht is Jaap Smit aangewezen. Smit was van 2014 tot 2024 commissaris van de Koning in Zuid-Holland. Daarvoor was hij onder meer voorzitter van het CNV en organisatieadviseur.
Volgens het persbericht van de provincie Gelderland over de opdracht aan Smit gaat hij gesprekken voeren met raadsleden, bestuurders en ambtenaren. Het doel daarvan is om inzicht te krijgen in de situatie en te bepalen welke vervolgstappen nodig zijn om het vertrouwen te herstellen.
Smit krijgt daarmee geen bestuurlijke bevoegdheid in Tiel. Zijn rol is gericht op begeleiding en advisering. De gemeenteraad, het college en de burgemeester houden hun eigen wettelijke verantwoordelijkheden. De provincie heeft evenmin aangekondigd het gemeentebestuur over te nemen.
Opdracht gaat verder dan alleen de raad
De keuze voor een externe begeleider komt voort uit de problemen die de afgelopen maanden zichtbaar zijn geworden binnen de Tielse politiek. De bestuurlijke crisis ging niet alleen over de samenstelling van het college, maar raakte ook de samenwerking en het vertrouwen tussen de verschillende betrokkenen.
Dat maakt de gesprekken van Smit breder dan alleen een beoordeling van de bestuurlijke samenstelling. Hij gaat spreken met verschillende groepen binnen de gemeente. Daarmee moet een beeld ontstaan van de problemen die aan het gebrek aan vertrouwen ten grondslag liggen en van de manier waarop de gemeenteraad verder kan.
De provincie heeft vooraf geen inhoudelijke uitkomst van het traject bekendgemaakt. Ook is nog niet vastgesteld welke bestuurlijke vorm uiteindelijk uit het proces moet voortkomen. Eerst moeten de gesprekken plaatsvinden en moet Smit zijn advies uitbrengen.
Provincie houdt vinger aan de pols
De bemoeienis van de provincie met Tiel is de afgelopen maanden geleidelijk toegenomen. Waar de provincie aanvankelijk vooral aandacht had voor de bestuurlijke continuïteit, kwam later nadruk te liggen op het herstel van vertrouwen binnen de gemeenteraad.
Dat verloop was eerder zichtbaar in de berichtgeving van Gelderland Magazine. In juli stond vooral de zoektocht naar een uitweg uit de bestuurlijke crisis centraal. In het artikel van 1 oktober werd vervolgens beschreven dat de provincie bleef aandringen op herstel van vertrouwen en de benoeming van tijdelijke wethouders.
Sinds die berichtgeving is de situatie gewijzigd. De twee tijdelijke wethouders zijn benoemd en de provincie heeft met Smit een externe begeleider aangewezen. Daarmee zijn twee concrete stappen gezet die eerder door de provincie naar voren waren gebracht.
Nieuwe fase voor Tiel
De bestuurlijke crisis is daarmee niet automatisch voorbij. De benoeming van de tijdelijke wethouders zorgt voor een college met wethouders, terwijl de opdracht aan Smit zich richt op het onderlinge vertrouwen en de verdere samenwerking. Zijn gesprekken en het daaropvolgende advies moeten duidelijk maken hoe het bestuurlijke proces verdergaat.
Voor de gemeenteraad ligt daarmee een nieuwe fase in het verschiet. De komende periode moet blijken of de externe begeleiding leidt tot afspraken over samenwerking en een structurele oplossing voor de bestuurlijke verhoudingen. Over de uitkomst daarvan is op dit moment nog niets vastgesteld.
Het provinciale persbericht waarop dit artikel mede is gebaseerd, is opgesteld en gepubliceerd door de provincie Gelderland. De provincie vermeldt bij het bericht geen individuele auteur.
Heeft u een foutje gezien of beschikt u over aanvullende informatie? Neem dan contact met ons op.
Weergaven: 22
