De vorming van één gemeente De Liemers is een nieuwe fase ingegaan. De colleges van Doesburg, Duiven, Westervoort en Zevenaar hebben het herindelingsontwerp vastgesteld. Daarmee ligt er een formeel ontwerp voor de voorgenomen gemeentelijke herindeling. De vier gemeenteraden moeten zich daar op 16 november 2026 over uitspreken.
In juni schreef Gelderland Magazine al over de achterliggende vragen bij de voorgenomen fusie en de mogelijke gevolgen daarvan. Dat artikel blijft relevant, maar inmiddels ligt er een nieuw document op tafel. Het gaat nu vooral om de vraag wat de vier gemeenten daadwerkelijk hebben vastgelegd en welke stappen nog moeten worden gezet.
Nieuwe gemeente met ongeveer 95.000 inwoners
Het herindelingsontwerp gaat uit van één nieuwe gemeente die bestaat uit Doesburg, Duiven, Westervoort en Zevenaar. De nieuwe gemeente zou ongeveer 95.000 inwoners tellen, verspreid over zeventien steden en dorpen. De naam De Liemers wordt in het ontwerp voorgesteld als naam voor de nieuwe gemeente.
In het ontwerp staat de visie ‘krachtig & nabij’ centraal. De gemeenten beschrijven daarmee een gemeente die de schaal van één grotere organisatie combineert met bereikbaarheid voor inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Ook de eigen identiteit van de verschillende steden en dorpen krijgt in het ontwerp een plaats.
De huidige fase is nog geen definitieve herindeling. De vier gemeenteraden moeten het ontwerp eerst afzonderlijk vaststellen. Het officiële herindelingsontwerp van De Liemers vormt daarvoor de basis.
Financiële uitgangspositie onderzocht
Bij het ontwerp horen verschillende financiële onderzoeken. De vier gemeenten hebben onder meer een financiële herindelingsscan laten uitvoeren. Daarnaast is een addendum opgesteld en is afzonderlijk gekeken naar het onderhoud van gemeentelijke kapitaalgoederen. De documenten zijn gezamenlijk openbaar gemaakt met het herindelingsontwerp.
De financiële herindelingsscan en het rapport over het onderhoud van kapitaalgoederen maken onderdeel uit van het totale pakket. In de openbare informatie over het ontwerp wordt de financiële uitgangspositie van de nieuwe gemeente als gezond omschreven. Tegelijkertijd worden financiële ontwikkelingen en risico’s genoemd waarmee de toekomstige gemeente rekening moet houden.
Daarmee is de financiële situatie van de nieuwe gemeente nog geen afgerond verhaal. De herindeling brengt ook organisatorische en praktische keuzes met zich mee. De komende jaren moet de nieuwe gemeentelijke organisatie worden ingericht en moeten bestaande organisaties, systemen en werkwijzen worden samengebracht.
Nog geen besluit over de herindeling
De vier gemeenteraden behandelen het ontwerp de komende periode. Op 16 november 2026 staat de besluitvorming over de vaststelling van het herindelingsontwerp gepland.
Als de raden het ontwerp vaststellen, wordt het vervolgens gedurende acht weken ter inzage gelegd. Volgens de huidige planning loopt de zienswijzeperiode van 17 november 2026 tot en met 12 januari 2027. Inwoners, organisaties en andere belanghebbenden kunnen in die periode een zienswijze indienen.
De reacties worden vervolgens betrokken bij het opstellen van het herindelingsadvies. Daarmee kan het uiteindelijke voorstel nog worden aangepast of aangevuld. De officiële planning van het herindelingsproces laat zien dat de vier gemeenteraden in maart 2027 over het herindelingsadvies moeten besluiten.
Ook alternatieven liggen op tafel
De voorgenomen fusie is niet het enige scenario dat in de documenten voorkomt. In de gemeentelijke stukken van Duiven en Zevenaar is ook een initiatiefvoorstel van de zogenoemde Liemers Coalitie opgenomen. Daarbij worden alternatieven voor de voorgestelde herindeling beschreven.
Het dossier bevat onder meer een herindelingsanalyse, een alternatief scenario, een variant met een tweevoudige fusie en een kritisch tegenrapport. Het gaat daarbij om documenten die door de initiatiefnemers zijn ingebracht en niet om een alternatief herindelingsbesluit van de vier colleges. De stukken zijn daarom relevant voor het politieke debat, maar moeten als zodanig worden onderscheiden van het officiële herindelingsontwerp.
De gemeentelijke stukken over het initiatiefvoorstel en de alternatieve scenario’s zijn openbaar beschikbaar.
De volgende belangrijke momenten
De besluitvorming loopt nog geruime tijd door. Na de raadsbesluiten over het herindelingsontwerp volgt, bij vaststelling, de formele periode waarin zienswijzen kunnen worden ingediend. Daarna stellen de gemeenten het herindelingsadvies op. Vervolgens komt het dossier bij de provincie Gelderland en uiteindelijk bij het Rijk terecht.
Volgens de huidige planning moet het herindelingsadvies vóór 1 april 2027 bij de provincie worden aangeboden. Gedeputeerde Staten beoordelen het advies en moeten het vóór 1 juli 2027, voorzien van hun zienswijze, aan de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties aanbieden. Daarna volgt de landelijke wettelijke procedure.
De beoogde startdatum van de nieuwe gemeente is 1 januari 2029. Daarvoor staan in 2028 herindelingsverkiezingen voor de nieuwe gemeenteraad gepland. Die datum is daarmee het eindpunt van de huidige planning, niet een al genomen besluit over de herindeling.
Van plannen naar controleerbare resultaten
Daarmee is het dossier op een ander punt gekomen dan in juni. Toen stond vooral de vraag centraal waarom de vier gemeenten naar één gemeente willen en welke gevolgen schaalvergroting kan hebben. Nu liggen de uitgangspunten, onderzoeken en vervolgstappen formeel op tafel.
Dat maakt het mogelijk om de komende jaren niet alleen de besluitvorming te volgen, maar ook de uitvoering van de gemaakte afspraken. De ontwikkeling van de financiële positie, de inrichting van de nieuwe organisatie, de dienstverlening en de positie van de verschillende kernen kunnen worden vergeleken met wat in het herindelingsproces wordt vastgelegd.
Het eerdere artikel van Gelderland Magazine, ‘Eén Liemers, maar tegen welke prijs?’, beschreef de vragen die bij de voorgenomen fusie speelden. Het nieuwe herindelingsontwerp geeft daar nu een formeel vervolg aan. De komende besluitvorming moet uitwijzen welke onderdelen van het ontwerp uiteindelijk onderdeel worden van het definitieve herindelingsadvies en, als de wettelijke procedure wordt doorlopen, van de nieuwe gemeente.
Heeft u een foutje gezien of beschikt u over aanvullende informatie? Neem dan contact met ons op.
Weergaven: 7
