De aanhoudende droogte zorgt opnieuw voor oplopende zorgen over de beschikbaarheid van zoet water. In verschillende delen van Nederland zijn inmiddels beperkingen ingesteld voor het oppompen van oppervlaktewater. Ook in Gelderland wordt nadrukkelijk gekeken of aanvullende maatregelen nodig zijn. Daarmee komt een onderwerp dat de afgelopen jaren vooral speelde tijdens uitzonderlijk droge zomers opnieuw hoog op de agenda van overheden, waterschappen en ondernemers.
Volgens de landelijke droogte-update van de Unie van Waterschappen neemt het neerslagtekort verder toe, terwijl de afvoer van de Rijn en de Maas lager ligt dan gebruikelijk. Daardoor staan waterbeheerders voor de uitdaging om het beschikbare zoete water zo lang mogelijk vast te houden en eerlijk te verdelen. De situatie verschilt per regio, maar de druk op het watersysteem neemt vrijwel overal toe.
Ook Gelderland houdt rekening met beperkingen
Waar in delen van Noord-Brabant inmiddels een urenverbod geldt voor het beregenen met oppervlaktewater, kijken ook Gelderse waterschappen naar mogelijke aanvullende maatregelen. De lage waterstanden in beken en sloten en de aanhoudend droge weersverwachting maken dat een sproei- of onttrekkingsverbod niet langer een theoretisch scenario is.
Volgens een recente berichtgeving van EenVandaag zijn de grenzen van het huidige watergebruik in sommige gebieden bereikt. Waterbeheerders benadrukken dat het beperken van beregening overdag het watersysteem de kans geeft zich gedeeltelijk te herstellen en bovendien efficiënter is, omdat ’s avonds en ’s nachts minder water verdampt.
Gevolgen voor ondernemers
Een eventueel sproeiverbod raakt veel meer sectoren dan alleen de landbouw. Fruittelers, boomkwekerijen en akkerbouwbedrijven behoren tot de eerste groepen die de gevolgen merken, maar ook hoveniers, recreatiebedrijven, campings, golfbanen en sportverenigingen zijn voor hun bedrijfsvoering afhankelijk van voldoende oppervlaktewater.
Voor industriële bedrijven kan water eveneens een belangrijke productiefactor zijn. Hoewel drinkwater en essentiële toepassingen doorgaans prioriteit houden, kunnen beperkingen in het gebruik van oppervlaktewater leiden tot hogere kosten of aangepaste bedrijfsprocessen.
Tegelijkertijd maken waterschappen onderscheid tussen verschillende vormen van watergebruik. Voor het blussen van branden, drinkwater voor vee of het beschermen van kwetsbare fruitteelt tegen vorst of hitte gelden vaak uitzonderingen, juist omdat deze toepassingen direct noodzakelijk zijn.
Geen landelijke maatregel
Een belangrijk verschil met bijvoorbeeld een nationaal waterbesluit is dat een sproei- of onttrekkingsverbod regionaal wordt afgekondigd. Elk waterschap beoordeelt voortdurend de waterstanden, de weersverwachting en de aanvoer van water vanuit de grote rivieren. Daardoor kan in de ene regio een verbod gelden, terwijl elders nog geen beperkingen nodig zijn.
In Gelderland zijn eerder dit jaar al op diverse plaatsen onttrekkingsverboden ingesteld voor gebieden waar geen water kan worden aangevoerd. Vooral in het beheergebied van Waterschap Vallei en Veluwe werden de dalende waterstanden aanleiding om in te grijpen.
Droogte vraagt om structurele aanpassingen
Waterexperts wijzen erop dat de huidige situatie past binnen een bredere ontwikkeling. Door klimaatverandering komen langere droge perioden vaker voor, terwijl hevige regenbuien het watertekort niet automatisch oplossen. Veel regen stroomt namelijk snel af, waardoor het grondwater onvoldoende wordt aangevuld.
Daarom investeren waterschappen steeds vaker in maatregelen om water langer vast te houden, stuwen eerder op te zetten en beschikbare voorraden efficiënter te verdelen. Ook ondernemers kijken steeds vaker naar waterbesparing, efficiëntere beregening en de opslag van regenwater om minder afhankelijk te zijn van oppervlaktewater.
Voor Gelderland lijkt een algemeen sproeiverbod op dit moment nog niet onvermijdelijk, maar de ontwikkelingen worden van dag tot dag gevolgd. Als de droogte aanhoudt en de waterstanden verder dalen, sluiten de betrokken waterschappen aanvullende maatregelen niet uit. Daarmee groeit waterbeschikbaarheid uit tot een economische factor die steeds meer ondernemers direct raakt.
Heeft u een foutje gezien of beschikt u over aanvullende informatie? Neem dan contact met ons op.
