In het hart van de Veluwe, omringd door bloeiende heide en gemengde bossen, spraken we met Henk van den Berg, een gepassioneerde imker uit Gelderland met ruim twintig jaar ervaring. Tussen het rustgevende gezoem van zijn kasten door, vertelt hij openhartig over de uitdagingen van het vak anno 2026.
Henk, hoe staat de Gelderse bijenpopulatie er momenteel voor?
“Het is een wankel evenwicht. De wintersterfte onder honingbijen in Gelderland schommelt de laatste jaren rond de 15 tot 20%. Dat klinkt veel, maar we hebben het redelijk onder controle door betere monitoring. De grootste zorg zit hem echter niet in mijn honingbijen, maar in de ruim 350 soorten wilde bijen in onze provincie. Die hebben het pas echt zwaar.”
Heeft dat direct te maken met de biodiversiteit in de regio?
“Absoluut. Gelderland is prachtig, maar we hebben veel last van ‘groene woestijnen’: strakke gazons en monocultuur in de landbouw waar nauwelijks een bloem te bekennen is. Bijen hebben een ‘bloeiboog’ nodig; voedsel van het vroege voorjaar tot de late herfst. Als er in juni een gat valt waarin niets bloeit, verzwakt het hele volk. Gelukkig zie ik wel dat gemeenten en burgers steeds vaker kiezen voor ecologisch bermbeheer en bijvriendelijke tuinen.”
Hoe beïnvloedt dit de honingproductie?
“De tijd van voorspelbare emmers vol honing is voorbij. De productie is grilliger geworden door het extreme weer. Vorig jaar hadden we een kletsnat voorjaar, waardoor de bijen niet konden uitvliegen, gevolgd door een gortdroge zomer waarin bloemen geen nectar gaven.
Gemiddeld haal ik nu zo’n 15 tot 20 kilo per kast, terwijl dat vroeger makkelijk 30 kilo was. Maar eerlijk? Voor de meeste hobby-imkers is de honing bijzaak. We doen het voor de bestuiving en de gezondheid van de natuur.”
De dreiging: hoornaars onder de loep
We horen veel over de Aziatische hoornaar. Is de paniek terecht? “Het is geen paniek, het is bittere noodzaak om alert te blijven. De Aziatische hoornaar is een invasieve exoot en een echte ‘bijenmoordenaar’. Ze hangen stil voor de vliegopening van een kast en plukken mijn bijen zo uit de lucht. Een paar van die rakkers kunnen een heel volk decimeren.”
Hoe zit dat met onze eigen Europese hoornaar?
“Daar moet ik vaak een misverstand rechtzetten! De Europese hoornaar (Vespa crabro) hoort hier thuis. Hij is groter en ziet er indrukwekkender uit, maar hij is veel vredelievender. Ja, hij pakt wel eens een bij, maar hij jaagt ook op andere insecten en is zelfs een natuurlijke vijand van de Aziatische variant. Ik zeg altijd tegen mensen: ‘Zie je een hoornaar met een roodbruine kop en een geel achterlijf? Laat hem zitten, dat is de goede. Heeft hij een zwart borststuk en gele ‘sokjes’? Bel dan direct de meldlijn!'”
Heeft u een foutje gezien of beschikt u over aanvullende informatie? Neem dan contact met ons op.
