Vanaf 1 januari 2027 krijgen nieuwe aanvragen voor elektriciteitsaansluitingen in zestien Gelderse gemeenten te maken met een wachtlijst. TenneT kan in het congestiegebied rond Doetinchem onvoldoende extra capaciteit op het hoogspanningsnet beschikbaar stellen om nieuwe aanvragen direct te kunnen verwerken. De beperking raakt daarmee een groot deel van de Achterhoek, de Liemers en de Stedendriehoek. Voor ondernemers betekent dit dat een nieuwe vestiging of uitbreiding waarbij extra transportcapaciteit nodig is, afhankelijk wordt van de beschikbare ruimte op het elektriciteitsnet.
Het besluit maakt deel uit van een nieuwe beoordeling van de situatie op het elektriciteitsnet in Flevoland, Gelderland en Utrecht. De provincie Gelderland maakte de gevolgen voor de zestien gemeenten op 2 november 2026 bekend.
Netcongestie Gelderland treft zestien gemeenten rond Doetinchem
De beperking geldt voor Aalten, een deel van Berkelland, Bronckhorst, delen van Brummen en Voorst, Doesburg, Doetinchem, Duiven, Lochem, Montferland, Oost Gelre, Oude IJsselstreek, Westervoort, Winterswijk, Zevenaar en Zutphen.
Het gaat niet overal om het volledige grondgebied van een gemeente. In Berkelland, Brummen en Voorst zijn uitsluitend delen van de gemeente betrokken. De betrokken gemeenten vallen onder het congestiegebied Doetinchem.
Volgens de bekendmaking van provincie Gelderland kan TenneT in dit gebied geen extra netruimte vrijgeven voor nieuwe aanvragen. De gevolgen worden vanaf 1 januari 2027 zichtbaar. Nieuwe aanvragen komen op een wachtlijst en kunnen niet zonder meer direct worden uitgevoerd.
De beperking geldt volgens netbeheerder Liander in ieder geval tot 1 juli 2027. In het voorjaar van dat jaar beoordelen de netbeheerders opnieuw hoeveel capaciteit vanaf juli verantwoord beschikbaar kan worden gesteld.
Stroomaansluitingen voor bedrijven: gevolgen voor uitbreidingen
Voor ondernemers is vooral de beschikbaarheid van extra transportcapaciteit van belang. Een onderneming die een nieuwe vestiging wil openen, een productiehal wil bouwen of machines wil elektrificeren, kan daarvoor een nieuwe of zwaardere elektriciteitsaansluiting nodig hebben.
Wanneer daarvoor onvoldoende transportcapaciteit beschikbaar is, kan een aanvraag niet direct worden uitgevoerd. Ook een bestaand bedrijf dat zijn elektriciteitsverbruik wil uitbreiden, kan daardoor tegen beperkingen aanlopen.
Dat betekent niet dat alle bedrijven in de zestien gemeenten automatisch worden getroffen. De gevolgen hangen af van de bestaande aansluiting, de gewenste capaciteit en de plaatselijke situatie op het elektriciteitsnet. Ook maakt het verschil of een onderneming al een aanvraag heeft ingediend of pas na 1 januari 2027 een nieuwe aanvraag doet.
De beschikbare openbare bekendmakingen bevatten geen overzicht van de bedrijven die hierdoor worden geraakt. Evenmin worden aantallen aanvragen, gevraagde megawatts of afzonderlijke bedrijventerreinen genoemd. Het is daarom niet mogelijk om op basis van deze documenten vast te stellen hoeveel ondernemingen hun uitbreidingsplannen moeten aanpassen.
Maatschappelijke prioriteit bij verdeling van elektriciteitscapaciteit
De schaarse ruimte op het elektriciteitsnet wordt verdeeld volgens landelijke regels van de Autoriteit Consument & Markt (ACM). Sinds 1 juli 2026 geldt een aangepast maatschappelijk prioriteringskader. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen drie categorieën.
De eerste categorie bestaat uit congestieverzachters. Dit zijn partijen die met hun activiteiten ruimte op het elektriciteitsnet beschikbaar maken voor andere gebruikers. De tweede categorie omvat functies die belangrijk zijn voor de veiligheid, waaronder ziekenhuizen en hulpdiensten. De derde categorie betreft maatschappelijke basisbehoeften, zoals woningbouw en onderwijs.
De ACM heeft deze categorieën vastgelegd in het landelijke prioriteringskader. Een aanvraag krijgt niet automatisch voorrang omdat een organisatie een maatschappelijk belang heeft. De aanvraag moet aan de daarvoor geldende voorwaarden voldoen.
De provincie Gelderland meldt dat huidige aanvragen binnen prioriteitscategorieën 2 en 3, waaronder woningbouw en ziekenhuizen, in Gelderland kunnen worden aangesloten. Daarbij blijft de beschikbare capaciteit op het lokale elektriciteitsnet bepalend.
Voor woningbouwprojecten vermeldt netcongestie-zelf-aan/" class="auto-tag-link">Liander specifiek dat projecten die vóór 1 juli 2026 zijn aangemeld, kunnen worden aangesloten als het lokale elektriciteitsnet daarvoor voldoende ruimte heeft. Nieuwe aanvragen en bestaande aanvragen moeten dus nadrukkelijk van elkaar worden onderscheiden.
Geen nieuwe netruimte betekent niet overal dezelfde beperkingen
De situatie in het congestiegebied Doetinchem wijkt af van die in andere delen van Gelderland. In het grootste deel van de provincie is volgens Liander vanaf 1 januari 2027 nog ruimte om ten minste een deel van de klanten op de wachtlijst met maatschappelijke prioriteit aan te sluiten.
In het gebied rond Doetinchem is die ruimte voor nieuwe klanten niet beschikbaar. Ook de landelijke berichtgeving van de Rijksoverheid bevestigt dat in dit Gelderse congestiegebied op dit moment geen nieuwe ruimte beschikbaar is voor aanvragen zonder maatschappelijke prioriteit.
In de gehele regio Flevoland, Gelderland en Utrecht konden sinds juni 2026 volgens het kabinet 224 organisaties op de wachtlijst worden geholpen. Dat cijfer betreft de volledige FGU-regio en mag niet worden uitgelegd als het aantal geholpen bedrijven of organisaties in Gelderland.
Energiehubs als mogelijke oplossing voor bedrijven
Naast de uitbreiding van het elektriciteitsnet zoeken overheden en netbeheerders naar manieren om de bestaande capaciteit beter te benutten. Daarbij worden onder meer energieopslag, flexibel stroomgebruik en energiehubs genoemd.
Een energiehub maakt het mogelijk dat bedrijven op een bedrijventerrein hun elektriciteitsgebruik onderling afstemmen. Door pieken te verminderen en beschikbare capaciteit gezamenlijk te benutten, kan meer ruimte ontstaan binnen de bestaande aansluitmogelijkheden. Dit levert echter niet automatisch extra transportcapaciteit op.
Gelderland Magazine berichtte eerder over een concreet voorbeeld: vijf ondernemers op de Nijmeegse binnenhaven die gezamenlijk hun energievoorziening organiseren. Zij richtten een coöperatie op en sloten met Liander een groepstransportovereenkomst. Daarmee stemmen de deelnemende bedrijven hun energiegebruik gezamenlijk af.
Ook in het artikel Netcongestie creëert nieuwe markt rond het volle stroomnet in Gelderland onderzocht Gelderland Magazine hoe ondernemingen met energiemanagement, opslag en technische oplossingen proberen meer uit hun bestaande aansluiting te halen.
Deze voorbeelden laten zien welke mogelijkheden er bestaan om het elektriciteitsgebruik anders te organiseren. Ze vormen geen garantie dat bedrijven op andere bedrijventerreinen daarmee alsnog een nieuwe aansluiting of extra transportcapaciteit kunnen krijgen.
Nieuwe beoordeling elektriciteitsnet in april 2027
De netbeheerders beoordelen iedere zes maanden hoeveel capaciteit veilig en verantwoord beschikbaar kan worden gesteld. Daarbij kijken zij naar de ontwikkeling van de elektriciteitsvraag, de maatregelen om het net te ontlasten en de voortgang van geplande netuitbreidingen.
Het volgende beoordelingsmoment staat gepland voor april 2027. Dan moet duidelijk worden hoeveel extra ruimte vanaf 1 juli beschikbaar kan komen.
Voor de betrokken Gelderse gemeenten blijven belangrijke vragen onbeantwoord. De openbare bekendmakingen geven geen inzicht in de omvang van de wachtlijst per gemeente, de aanvragen van bedrijven of de gevolgen voor afzonderlijke bedrijventerreinen. Ook is niet bekend welke concrete uitbreidingsplannen hierdoor mogelijk vertraging oplopen.
Juist die gegevens zijn nodig om de economische gevolgen van de nieuwe beperking voor de Achterhoek, de Liemers en de Stedendriehoek nauwkeuriger in beeld te brengen.
Dit artikel is opgesteld door de redactie van Gelderland Magazine op basis van openbare informatie van provincie Gelderland, Liander, de Rijksoverheid en de Autoriteit Consument & Markt.
Heeft u een foutje gezien of beschikt u over aanvullende informatie? Neem dan contact met ons op.
Weergaven: 150





