De gemeente Apeldoorn faciliteert geen gemeentebreed ondernemersfonds. Daarmee is een initiatief beëindigd waarvoor ondernemersorganisaties twee jaar lang gesprekken voerden en onderzoek lieten uitvoeren. Tegelijkertijd werkt de gemeente aan toekomstbestendige bedrijventerreinen en wordt op Apeldoorn-Zuid gebouwd aan een sterkere ondernemersorganisatie. Die ontwikkelingen brengen een bredere economische vraag naar voren: hoe kunnen bedrijven gezamenlijke voorzieningen financieren wanneer een gemeentebrede aanpak niet doorgaat?
Ondernemersfonds Apeldoorn: initiatiefnemers missen inhoudelijke bespreking
Bedrijvenkring Apeldoorn maakte op 2 juli 2026 bekend dat het nieuwe college niet verder wil met het voorgestelde fonds. Volgens de organisatie waren in de voorafgaande twee jaar gesprekken gevoerd met meer dan zestig organisaties. De uitkomsten van die gesprekken en een draagvlakonderzoek waren in het najaar van 2025 aan het college gepresenteerd. De Bedrijvenkring stelt dat het rapport niet inhoudelijk met het nieuwe college is besproken en zegt het traject daarom als afgerond te beschouwen.
De voorgeschiedenis gaat terug tot begin 2025. In februari presenteerde de Bedrijvenkring samen met andere ondernemersorganisaties het plan om een gemeentebreed fonds te onderzoeken. De initiatiefnemers wilden daarmee de organisatiegraad van het bedrijfsleven versterken en structurele middelen beschikbaar maken voor gezamenlijke activiteiten. De gemeente had een incidentele subsidie beschikbaar gesteld voor onder meer het draagvlakonderzoek, gesprekken met betrokken partijen en een financiële verkenning. De oorspronkelijke plannen en de toelichting op het onderzoek zijn terug te vinden in het bericht Apeldoornse ondernemers slaan handen ineen voor gemeentebreed Ondernemersfonds van de Bedrijvenkring.
De afwijzing is ook opgenomen in het coalitieakkoord dat de coalitiepartijen op 27 mei 2026 presenteerden. De Bedrijvenkring heeft de uitkomst vervolgens openbaar gemaakt. De verklaring van de organisatie geeft haar visie op het proces; voor een volledige reconstructie van de gemeentelijke afweging zijn ook de onderliggende college- en raadsstukken van belang.
OZB-opslag moest gezamenlijke investeringen mogelijk maken
Het voorgestelde ondernemersfonds zou worden gefinancierd via een opslag op de onroerendezaakbelasting (OZB) voor niet-woningen. De opbrengst zou worden ingezet voor gezamenlijke projecten binnen verschillende gebieden van de gemeente. Ondernemerscollectieven zouden daarmee middelen kunnen krijgen voor initiatieven die meerdere bedrijven of organisaties ten goede komen.
Het model heeft een belangrijk kenmerk: de financiële bijdrage is niet uitsluitend afhankelijk van vrijwillig lidmaatschap van een ondernemersvereniging. Een verplichte bijdrage kan zorgen voor een bredere financieringsbasis, maar roept ook vragen op over draagvlak, zeggenschap en de verdeling van kosten en baten.
Die bezwaren kwamen al vóór de uiteindelijke afwijzing naar voren. In augustus 2025 stelde de lokale politieke partij WijApeldoorn schriftelijke vragen over onder meer de onafhankelijkheid van het draagvlakonderzoek, de positie van ondernemers in de dorpen en de zeggenschap over de besteding van het geld. De fractie vroeg ook aandacht voor mogelijke gevolgen voor sportverenigingen en maatschappelijke instellingen. Dit zijn vragen en bezwaren van een politieke partij, geen vastgestelde conclusies over de werking van het voorgestelde fonds. De oorspronkelijke vragen zijn gepubliceerd onder de titel Schriftelijke vragen over Ondernemersfonds Apeldoorn.
Hoge Raad stelt grenzen aan specifieke OZB-constructie
De juridische vormgeving van een ondernemersfonds vraagt eveneens aandacht. Op 9 oktober 2026 deed de Hoge Raad uitspraak in een zaak over het ondernemersfonds in Súdwest-Fryslân. Daar was een OZB-opslag gekoppeld aan een regeling waarmee bepaalde groepen de bijdrage konden terugkrijgen. De Hoge Raad oordeelde dat de betreffende tariefdifferentiatie binnen de wettelijke categorieën niet was toegestaan.
De uitspraak betekent niet automatisch dat elk ondernemersfonds of iedere vorm van collectieve financiering via de OZB juridisch onmogelijk is. De zaak betrof een specifieke constructie en de bijbehorende regeling. De uitspraak is daarom relevant voor de juridische beoordeling van vergelijkbare modellen, maar vormt op zichzelf geen bewijs dat juist deze kwestie de doorslag gaf bij de afwijzing in Apeldoorn.
De uitspraak is gepubliceerd in de belastingrechtelijke zaken over Súdwest-Fryslân en is te raadplegen via de analyse van het arrest van 9 oktober 2026 bij NLFiscaal.
Ondernemers Apeldoorn-Zuid werken aan een andere organisatievorm
Ondertussen wordt op Kayersmolen-Zuid, Malkenschoten en Kuipersveld gewerkt aan het versterken van de samenwerking tussen ondernemers. De gemeente beschrijft in haar publicatie van 30 april 2026 hoe zij voor deze drie terreinen een toekomstplan ontwikkelt. Daarbij gaat het onder meer om duurzaamheid, bereikbaarheid en een aantrekkelijk werk- en leefklimaat.
Daarnaast vermeldt het projectoverzicht van TBBT Stedendriehoek dat voor Apeldoorn-Zuid een sterker ondernemerscollectief wordt voorbereid. Bij het project zijn 65 ondernemers betrokken. Uit gesprekken en een enquête zijn gezamenlijke vraagstukken naar voren gekomen, waaronder veiligheid, netcongestie, waterproblematiek en de uitstraling van de bedrijventerreinen. Volgens het overzicht was het de bedoeling om in het najaar van 2026 een nieuwe vereniging op te richten en een bestuur aan te stellen. De geraadpleegde projectinformatie bevestigt niet of die oprichting inmiddels daadwerkelijk heeft plaatsgevonden.
De aanpak op Apeldoorn-Zuid verschilt van het afgewezen gemeentebrede fonds. De samenwerking richt zich op drie bedrijventerreinen en op concrete gezamenlijke opgaven. De beschikbare openbare informatie maakt nog niet duidelijk welke structurele financieringsafspraken de nieuwe vereniging gaat hanteren of hoe de kosten over de deelnemende bedrijven worden verdeeld.
Gemeente Apeldoorn noemt meerdere mogelijkheden voor samenwerking
In het gemeentelijke Programma Werklocaties worden verschillende organisatievormen beschreven, waaronder ondernemersverenigingen, coöperaties, bedrijveninvesteringszones (BIZ), parkmanagement en een gemeentebreed ondernemersfonds. Deze modellen verschillen in schaal, zeggenschap en financiering. Een ondernemersvereniging kan bijvoorbeeld werken met contributies, terwijl een BIZ gebiedsgericht is en onder wettelijke voorwaarden een collectieve bijdrage mogelijk maakt.
Het programma noemt ook gemeentebreed parkmanagement als instrument om de organisatiekracht van bedrijventerreinen te versterken. De gemeente wilde in de aanloopfase van 2025 en 2026 investeren in het opzetten daarvan, waarna de bekostiging deels voor rekening van het bedrijfsleven zou komen. Het programma vormt daarmee een relevante achtergrond voor de vraag welke mogelijkheden naast het afgewezen fonds beschikbaar blijven.
Welke vorm in een specifiek gebied passend is, hangt af van de lokale behoeften, de bereidheid om deel te nemen en de financiële en juridische voorwaarden. Het gemeentelijke overzicht is geen besluit om een van deze alternatieven in Apeldoorn-Zuid daadwerkelijk in te voeren.
Financiering blijft een praktische vraag voor ondernemers
De afwijzing van het gemeentebrede fonds en de ontwikkeling op Apeldoorn-Zuid laten zien dat het organiseren van samenwerking en het structureel financieren daarvan twee verschillende vraagstukken zijn. Ondernemers kunnen gezamenlijk werken aan energievoorziening, veiligheid of bereikbaarheid, maar moeten ook afspraken maken over bijdragen, verantwoordelijkheden en zeggenschap.
Ook elders in Gelderland zoeken bedrijven naar gezamenlijke oplossingen voor problemen die individuele ondernemingen niet altijd zelfstandig kunnen aanpakken. Gelderland Magazine berichtte eerder over vijf bedrijven op de Nijmeegse binnenhaven die samenwerken aan hun energievoorziening. Dat verhaal beschrijft een concreet samenwerkingsmodel rond netcongestie, maar is geen bewijs dat dezelfde aanpak zonder meer toepasbaar is op andere bedrijventerreinen.
Voor Apeldoorn blijft uit de openbare informatie nog niet volledig duidelijk hoe het gemeentebrede initiatief na de afwijzing wordt opgevolgd, welke financieringsvorm de ondernemers op Apeldoorn-Zuid uiteindelijk kiezen en welke rol de gemeente daarbij blijft spelen.
Dit artikel is opgesteld door de redactie van Gelderland Magazine op basis van openbare informatie van Bedrijvenkring Apeldoorn, WijApeldoorn, de gemeente Apeldoorn, TBBT Stedendriehoek en gepubliceerde rechtspraak.
Heeft u een foutje gezien of beschikt u over aanvullende informatie? Neem dan contact met ons op.
Weergaven: 39
