Ederveen: waterstof naast gasopslag zet veiligheid en vergunningen centraal

Algemeen

Aan de Meikade in Ederveen komen een bestaande gasopslag en nieuwe plannen voor waterstofproductie bij elkaar. Op Meikade 61 is Kavégas gevestigd, een Seveso-inrichting waar onder meer propaan, butaan en dimethylether worden opgeslagen. Op Meikade 63 is een waterstofproductie-installatie aangevraagd. De gemeentelijke stukken laten zien dat bij de beoordeling van de waterstofplannen nadrukkelijk rekening moet worden gehouden met de bestaande activiteiten van Kavégas.

Kavégas valt onder de Seveso-regels

Kavégas is volgens de meest recente openbare Seveso-inspectie een inrichting waar propaan, butaan en dimethylether worden opgeslagen in ingeterpte opslagtanks. Daarnaast worden gasflessen afgevuld en opgeslagen en vindt beperkte opslag van industriële gassen plaats. De inspectie van 2 december 2025 werd uitgevoerd door toezichthouders van de Omgevingsdienst Regio Nijmegen, Waterschap Vallei en Veluwe, de Nederlandse Arbeidsinspectie en Veiligheidsregio Gelderland-Midden. Het openbare inspectierapport van Kavégas vermeldt één afwijking waarvoor actie nodig was bij opleiding en twee afwijkingen bij repressieve voorzieningen. Bij het geïnspecteerde onderdeel noodplan en organisatie werden geen afwijkingen en geen overtredingen vastgesteld.

De inspectie was gericht op specifieke onderdelen van de bedrijfsvoering en werd steekproefsgewijs uitgevoerd. De resultaten vormen daarom geen algemene beoordeling van alle veiligheidsaspecten van het bedrijf. De openbare inspectiepagina van Kavégas bevat daarnaast inspectieresultaten uit eerdere jaren.

Waterstofplannen liggen al sinds 2025 op tafel

Op 7 januari 2025 werd bij de gemeente Ede namens Kavégas een globale beoordeling gevraagd voor een uitbreiding aan de Meikade 61-63. Het verzoek ging over de haalbaarheid en wenselijkheid van een waterstofstation en een zonneveld bij het bestaande bedrijf voor gasopslag en gaslevering. De gemeente bracht haar eerste beoordeling op 21 mei 2025 uit. De gemeentelijke Globale Toets van 21 mei 2025 vermeldt dat het bestaande bedrijf een specifieke bedrijfsfunctie en bouwvlak voor gasopslag heeft en dat het waterstofstation daar was voorzien.

De gemeente zag in deze eerste beoordeling mogelijkheden om aan het verzoek mee te werken, maar verbond daar voorwaarden aan. Voor het waterstofstation was volgens Ede onder meer een positief advies van de Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden nodig. De gemeente schreef daarbij dat de ontwikkeling tot meer menselijk handelen en een andere bedrijfsprocedure zou leiden en dat daarom opnieuw naar de veiligheidsrisico’s moest worden gekeken.

Combinatie van gas en waterstof moet worden onderzocht

Een belangrijk onderdeel van de gemeentelijke beoordeling betreft de combinatie van de bestaande propaangasopslag met het geplande waterstofstation en een grote accu. Ede schreef dat het mogelijke cumulatieve effect daarvan met een QRA, een kwantitatieve risicoanalyse, in kaart moest worden gebracht.

Ook de risicocontour rond het bedrijf zou volgens de gemeente moeten worden aangepast. Bij de beoordeling moesten de gevolgen voor mensen die in de directe omgeving wonen of langdurig verblijven worden meegenomen. De gemeente benoemde de mogelijke veiligheidsrisico’s als de voornaamste belemmering voor de ontwikkeling. Vanuit het beleid voor het landelijk gebied zag Ede op dat moment geen grote beleidsmatige bezwaren tegen de uitbreiding van het bestaande niet-agrarische bedrijf.

De globale toets was nadrukkelijk geen vergunningbesluit. De gemeente vermeldde dat het om een eerste ambtelijke inschatting ging en dat tegen die beoordeling geen bezwaar kon worden gemaakt. De brief had dus geen juridische toestemming voor de ontwikkeling tot gevolg.

Twee afzonderlijke vergunningtrajecten

In maart 2026 beschreef de gemeente de actuele stand van zaken in een antwoord aan een groep omwonenden. Volgens die brief liepen er toen twee verschillende procedures. Voor Kavégas liep een revisievergunningprocedure onder het bevoegd gezag van de Omgevingsdienst Regio Nijmegen. Voor Hypure lag er een aanvraag voor het oprichten van een waterstofproductie-installatie, maar die aanvraag had op dat moment alleen betrekking op de milieubelastende activiteiten.

De gemeente schreef op 2 maart 2026 uitdrukkelijk dat er toen nog geen omgevingsvergunning was aangevraagd voor de bouw- en aanlegactiviteiten of voor afwijking van het omgevingsplan. De volledige gemeentelijke antwoordbrief van 2 maart 2026 maakt daarmee duidelijk dat verschillende onderdelen van het project via afzonderlijke procedures worden beoordeeld.

De provincie Gelderland publiceerde vervolgens een aanvraag voor het produceren van groene waterstof op Meikade 63. Deze aanvraag dateert van 19 december 2025 en kreeg zaaknummer Z26AB.0178. De provinciale bekendmaking over deze aanvraag vermeldt dat de provincie een besluit op de aanvraag gaat nemen.

Daarnaast publiceerde de gemeente Ede op 20 maart 2026 een aanvraag voor het oprichten van een waterstofproductie-installatie aan Meikade 63. De aanvraag werd op 17 maart 2026 ontvangen en kreeg zaaknummer 2026W0661. De gemeentelijke bekendmaking van deze aanvraag vermeldt dat tegen de aanvraag zelf nog geen bezwaar kan worden gemaakt.

Provincie behandelt vergunning Kavégas

Ook voor de bestaande inrichting liep een afzonderlijke procedure. De provincie Gelderland publiceerde op 25 maart 2025 een voornemen om een revisievergunning te verlenen voor Meikade 61 en 63. Het dossier heeft zaaknummer AB24.01901. De reactietermijn voor de ontwerpvergunning liep tot 6 mei 2025. De officiële provinciale publicatie over de revisievergunning maakt duidelijk dat deze procedure betrekking heeft op de milieuactiviteit van de bestaande inrichting.

Daarmee moet juridisch onderscheid worden gemaakt tussen de bestaande activiteiten van Kavégas en de nieuwe activiteiten van Hypure. De gemeente beschreef in haar antwoord aan omwonenden beide ondernemingen als zelfstandige ondernemingen met eigen vergunningen. Volgens diezelfde brief heeft Hypure geen Seveso-activiteiten.

Omwonenden vroegen de gemeente om duidelijkheid

De vergunningprocedures hebben geleid tot vragen van omwonenden. In een brief van 5 november 2025 werden zeventien concrete vragen gesteld over onder meer de waterstofplannen, Kavégas, vergunningverlening, veiligheid, verkeer en de rol van de verschillende overheden.

De gemeente antwoordde daarop op 2 maart 2026. Daarbij stelde Ede dat de mogelijke milieu-effecten en veiligheidsrisico’s van Hypure bij de vergunningverlening worden onderzocht. De gemeente schreef bovendien dat de onderlinge milieu-effecten en risico’s van Hypure en Kavégas onderdeel zijn van de beoordeling.

Ook mogelijke domino- of cumulatieve effecten bij een calamiteit moeten volgens de gemeente worden onderzocht. In de aanvraag voor de milieubelastende activiteit is daarvoor een rapport opgenomen waarin mogelijke cumulatieve effecten bij een calamiteit bij Hypure of Kavégas in kaart worden gebracht. De gemeente gaf daarnaast aan dat extra verkeersbewegingen onderdeel zijn van de beoordeling.

De brief is in september 2026 openbaar gemaakt via een Woo-procedure over de brandbrieven van omwonenden. Het gemeentelijke Woo-dossier over de brieven en de reactie van Ede bevat de openbaar gemaakte documenten.

De vergunningen bepalen de volgende stap

De ontwikkeling aan de Meikade bevindt zich daarmee niet in één enkele vergunningprocedure. Kavégas heeft een bestaande Seveso-inrichting waarvoor een afzonderlijk vergunning- en toezichttraject geldt. Voor Hypure zijn aanvragen ingediend voor waterstofproductie. De gemeente heeft daarnaast al vastgesteld dat de combinatie van de activiteiten bij de beoordeling moet worden meegenomen.

Voor de omgeving is vooral van belang wat uiteindelijk uit de veiligheidsbeoordelingen en vergunningbesluiten komt. De gemeentelijke documenten laten zien dat een QRA en onderzoek naar cumulatieve effecten onderdeel zijn van de beoordeling. Zolang de betreffende besluiten en onderliggende beoordelingen niet allemaal definitief beschikbaar zijn, kan uit de aanvraag of de eerdere globale toets niet worden geconcludeerd dat de waterstofinstallatie definitief kan worden gerealiseerd.

Het dossier aan de Meikade is daarmee vooral een vergunning- en veiligheidsdossier. De komende besluiten moeten duidelijk maken welke activiteiten daadwerkelijk worden toegestaan, onder welke voorwaarden en hoe de risico’s van de verschillende bedrijfsactiviteiten gezamenlijk zijn beoordeeld.

Heeft u een foutje gezien of beschikt u over aanvullende informatie? Neem dan contact met ons op.

Weergaven: 70