Achter de woningen in Gelderland zitten niet alleen gemeenten, woningcorporaties en projectontwikkelaars. Ook vastgoedfondsen, investeringsmaatschappijen, institutionele beleggers en particuliere investeerders spelen een rol. Soms is de onderneming die een woningcomplex bezit niet dezelfde partij die het geld heeft ingebracht. En achter een investeringsmaatschappij kan weer een fonds of een internationale vermogensbeheerder zitten. Wie wil weten wie aan woningen verdient, moet daarom verder kijken dan de naam op een verkoopbord of de onderneming die in het Kadaster als eigenaar staat.
In het eerste deel van deze serie stond de rol van politiek en overheid centraal. Dit tweede deel richt zich op het kapitaal achter de woningmarkt. Waar komt het investeringsgeld vandaan, welke ondernemingen kopen woningen en wie heeft uiteindelijk financieel belang bij het vastgoed? Twee transacties in de regio Arnhem laten zien hoe internationale en particuliere investeerders betrokken zijn bij de Gelderse woningmarkt. Landelijke cijfers geven daarnaast inzicht in de omvang en herkomst van vastgoedbeleggingen.
Vastgoed wordt gefinancierd met verschillende soorten kapitaal
Een vastgoedbelegging kan worden betaald met eigen vermogen, geleend geld of een combinatie daarvan. Bij een particuliere aankoop kan het gaan om het vermogen van één persoon, eventueel aangevuld met een hypotheek of zakelijke lening. Bij grotere portefeuilles wordt vaker gewerkt met investeringsmaatschappijen en vastgoedfondsen. Die kunnen geld verzamelen van meerdere beleggers en dat vervolgens gebruiken om woningen aan te kopen en te verhuren.
Onder de mogelijke kapitaalverschaffers bevinden zich pensioenfondsen, verzekeraars, vermogende particulieren en andere institutionele beleggers. Een pensioenfonds kan bijvoorbeeld via een vastgoedfonds in woningen beleggen. De deelnemers aan het pensioenfonds zijn dan niet rechtstreeks eigenaar van de woningen. Het fonds of een speciaal daarvoor opgerichte onderneming houdt het vastgoed aan, terwijl de beleggers financieel deelnemen via hun inleg.
Daarbij moeten drie rollen uit elkaar worden gehouden. De juridische eigenaar is de onderneming die het vastgoed bezit. De beheerder is de partij die het vastgoed of het fonds beheert. De kapitaalverschaffer is degene die het geld beschikbaar stelt. Die rollen kunnen bij verschillende organisaties liggen. Zonder fondsdocumentatie, jaarrekeningen of andere controleerbare gegevens is niet automatisch vast te stellen wie uiteindelijk het rendement ontvangt.
De verkoop van 616 Vivare-woningen aan een investeringsmaatschappij
Een belangrijk Gelders voorbeeld is de verkoop van ruim zeshonderd woningen door woningcorporatie Vivare in 2016. De woningen stonden in Arnhem, De Steeg, Doorwerth, Duiven, Elst, Oosterbeek, Renkum, Velp en Westervoort. Volgens vastgoedadviseur ABC Capital ging het om 186 grondgebonden woningen en 418 appartementen. De portefeuille had volgens de adviseur een jaarlijkse huurinkomst van ongeveer € 3,5 miljoen en een transactievolume van circa € 45 miljoen. Deze gegevens staan in de transactiereferentie van ABC Capital.
De koper was QSP ESS B.V., een private investeringsmaatschappij die volgens het persbericht over de overdracht in handen was van de Amerikaanse belegger George Soros. Dat staat in het destijds gepubliceerde persbericht over de nieuwe eigenaar van ruim 600 Vivare-woningen. Ook vastgoedpublicatie PropertyNL meldde de aankoop door QSP ESS en omschreef de onderneming als een investeringsmaatschappij van Soros. In dat artikel werd de verkoopprijs geschat op € 50 miljoen tot € 60 miljoen. Dat bedrag is een destijds gepubliceerd bedrag en wijkt af van de circa € 45 miljoen die ABC Capital als transactievolume vermeldt. De openbare bronnen geven dus geen eenduidig bedrag dat zonder voorbehoud als definitieve koopprijs kan worden gepresenteerd. De berichtgeving van PropertyNL over de aankoop in 2016 maakt de betrokkenheid van QSP ESS wel concreet.
Het Vivare-persbericht vermeldde dat de lopende afspraken met huurders werden overgenomen. Het beheer en onderhoud van de woningen zou worden uitgevoerd door Hoen Vastgoedbeheer. Ook werd gemeld dat de nieuwe eigenaar zich aan de wettelijke regels voor huur en verhuur moest houden. De verkoop betekende daarmee een verandering van eigenaar, maar niet dat de bestaande huurovereenkomsten op de overdrachtsdatum automatisch vervielen.
Van QSP ESS naar DM Equity Partners
In juli 2018 berichtte PropertyNL dat DM Equity Partners een woningportefeuille van QSP ESS had overgenomen. Volgens de publicatie ging het om ongeveer 1.100 woningen en bedroeg de verkoopprijs naar verluidt ruim € 180 miljoen. De portefeuille bestond uit twee afzonderlijke aankopen: circa 500 woningen die in 2015 van twee particuliere beleggers waren gekocht en ongeveer 600 woningen die in 2016 van Vivare waren overgenomen. De woningen uit de eerste aankoop lagen verspreid over Nederland, met onder meer een concentratie in Arnhem. De tweede aankoop betrof de Vivare-woningen in de regio Arnhem. De informatie is afkomstig uit de transactiepublicatie van PropertyNL over de overname door DM Equity Partners.
PropertyNL schreef dat de aankoop door DM Equity Partners een aandelentransactie was en dat QSP ESS de portefeuille via een entiteit op de Kaaimaneilanden had verworven. Dat is relevante informatie over de juridische structuur, maar het betekent niet dat alle geldstromen of alle uiteindelijke belanghebbenden daarmee bekend zijn. De publicatie biedt een journalistieke reconstructie op basis van onder meer gegevens van de Kamer van Koophandel. De genoemde verkoopprijs van ruim € 180 miljoen is bovendien een gerapporteerde prijs voor de gecombineerde portefeuille, niet voor alleen de woningen die van Vivare afkomstig waren.
De transactie laat zien hoe een grote woningportefeuille via verschillende investeringsmaatschappijen van eigenaar kan wisselen. QSP ESS verwierf woningen van Vivare en particuliere verkopers en verkocht later een gecombineerde portefeuille aan DM Equity Partners. De beschikbare publicaties maken de betrokken ondernemingen en de omvang van de portefeuille inzichtelijk. Ze geven echter geen volledige uitsplitsing van de financiering, de kosten, de huurinkomsten en het rendement per afzonderlijke woninggroep.
De discussie over € 83 miljoen winst
De verkoop van de portefeuille leidde later tot politieke en journalistieke discussie over de vraag hoeveel winst met de woningen was gemaakt. In berichtgeving werd een bedrag van € 83 miljoen genoemd. Dat bedrag had betrekking op de gecombineerde portefeuille van woningen die eerder van Vivare en van een andere belegger waren gekocht. Het kan daarom niet zonder meer worden beschouwd als winst op uitsluitend de 616 Vivare-woningen.
De kwestie kwam aan de orde in Kamervragen. In de officiële beantwoording door minister De Jonge staat dat in de berichtgeving een winst van € 83 miljoen werd genoemd op een portefeuille van ongeveer 600 Vivare-woningen en 500 woningen van een andere belegger. De minister schreef dat geen bewijs was aangedragen voor de suggestie dat Vivare de woningen destijds voor een te lage prijs had verkocht. Ook wees hij erop dat de woningprijzen in de tussenliggende jaren sterk waren gestegen. De minister gaf aan op basis van de beschikbare informatie geen reden te zien om aan te nemen dat de verkoop ten koste was gegaan van de huurders.
Daarmee is niet vastgesteld welk rendement QSP ESS precies op de Vivare-woningen heeft behaald. Een verschil tussen een aankoopprijs en een latere verkoopprijs is op zichzelf nog geen nettowinst. Daarvoor moeten ook financieringskosten, onderhoud, investeringen, belastingen, beheerlasten en de inkomsten uit verhuur worden meegenomen. De officiële beantwoording geeft dus geen volledige rendementsberekening, maar wel de reactie van het kabinet op de beschuldigingen die over de verkoop waren geuit.
Een internationale institutionele belegger verkoopt woningen in Arnhem
Een tweede, recent voorbeeld betreft een wooncomplex aan de Westervoortsedijk in Arnhem. In mei 2025 werd het complex met 36 appartementen verkocht aan een particuliere belegger. De appartementen zijn voornamelijk bestemd voor verhuur in het middensegment. De gemiddelde oppervlakte bedraagt volgens de betrokken vastgoedadviseurs 82 vierkante meter. Capital Value begeleidde de verkoper en Colliers trad op voor de koper. De transactie is beschreven in de publicaties van Capital Value en Colliers.
Vastgoeddata identificeerde AXA Investment Managers als de verkopende partij. De publicatie vermeldt dat AXA het complex aan de Westervoortsedijk heeft verkocht aan een particuliere belegger. De naam van de koper wordt daarin niet genoemd. De transactiepublicatie van Vastgoeddata geeft daarmee een concrete naam bij de institutionele verkoper.
AXA Investment Managers was een vermogensbeheerder die beleggingen beheerde voor klanten. Op 1 juli 2025 maakte moederbedrijf AXA bekend dat de verkoop van AXA Investment Managers aan BNP Paribas was afgerond. De overnameprijs voor de vermogensbeheerder bedroeg € 5,1 miljard. De totale transactiewaarde, inclusief een afzonderlijke transactie rond Select, kwam uit op € 5,4 miljard. Dat staat in het officiële persbericht van AXA over de afronding van de verkoop aan BNP Paribas.
Die overname mag niet worden verward met de verkoop van het Arnhemse appartementencomplex. BNP Paribas kocht de vermogensbeheerder AXA Investment Managers; uit de beschikbare transactieberichten blijkt niet dat BNP Paribas zelf de kapitaalverschaffer achter het Arnhemse complex was. Evenmin wordt daarin bekendgemaakt welke klant of welk fonds uiteindelijk het financiële belang bij deze specifieke belegging had. De transactie toont dus de rol van een internationale institutionele vastgoedbeheerder, maar niet de volledige herkomst van het geld achter het gebouw.
Hoe groot is de buitenlandse rol op de Nederlandse woningmarkt?
De landelijke cijfers van Stichting Vastgoeddata, StiVAD, geven een beeld van de omvang van de vastgoedbeleggingsmarkt. In het in maart 2026 gepubliceerde Marktrapport 2025 komt het totale Nederlandse beleggingsvolume in vastgoed in 2025 uit op € 16,8 miljard, gemeten naar leverdatum. Dat bedrag omvat verschillende vastgoedcategorieën en mag dus niet worden gelezen als het bedrag dat alleen in woningen is geïnvesteerd.
Voor woningen afzonderlijk registreerde StiVAD in 2025 een beleggingsvolume van ongeveer € 6,8 miljard. Buitenlandse beleggers kochten in dat jaar voor € 900 miljoen aan woningen en verkochten voor € 1,29 miljard. Het saldo was daarmee een netto-uitstroom van € 390 miljoen aan buitenlands kapitaal uit de Nederlandse woningbeleggingsmarkt. Dat staat in het hoofdstuk woningen van het StiVAD-rapport over 2025.
Voor de totale vastgoedbeleggingsmarkt was het beeld anders. Daar registreerde StiVAD in 2025 juist een netto-instroom van ongeveer € 600 miljoen aan buitenlands kapitaal. De grootste instroom was zichtbaar in logistiek en bedrijfsruimte. Het is dus onjuist om de totale buitenlandse instroom in vastgoed gelijk te stellen aan een instroom in woningen. Binnen de woningmarkt verkochten buitenlandse beleggers in 2025 juist meer dan zij aankochten.
De cijfers zijn landelijk en zeggen niet hoeveel buitenlands kapitaal in Gelderse woningen zit. Ze maken evenmin zichtbaar welke uiteindelijke investeerders achter alle afzonderlijke fondsen en ondernemingen staan. Voor een provinciale uitsplitsing zijn gegevens over concrete transacties, eigendomsstructuren en fondsposities nodig.
Wie ontvangt uiteindelijk de opbrengsten?
Bij een woningbelegging kunnen huurinkomsten en verkoopopbrengsten op verschillende niveaus terechtkomen. Een vastgoedonderneming ontvangt de huur, betaalt kosten en eventuele rente en kan een resultaat uit de exploitatie overhouden. Wanneer het vastgoed wordt verkocht, komt de opbrengst eerst terecht bij de juridische verkoper. Als die onderneming onderdeel is van een fonds of holding, kan het financiële resultaat uiteindelijk ten goede komen aan de aandeelhouders of participanten van die structuur. De precieze verdeling hangt af van de contracten en de financiering.
De twee Gelderse voorbeelden maken duidelijk waarom het belangrijk is om niet te stoppen bij de naam van de eigenaar. Bij de Vivare-portefeuille zijn QSP ESS en later DM Equity Partners als betrokken investeringsmaatschappijen in openbare berichtgeving genoemd. Bij het Arnhemse complex aan de Westervoortsedijk is AXA Investment Managers als verkoper geïdentificeerd en is de koper omschreven als een particuliere belegger. Maar de openbare transactieberichten geven niet in alle gevallen inzicht in de uiteindelijke kapitaalverschaffers of de verdeling van het rendement.
Een volledig beeld van het geld achter de Gelderse woningmarkt vraagt daarom om onderzoek per onderneming en transactie. Daarbij zijn de juridische eigenaar, de moedermaatschappij, de fondsbeheerder, de financiering, de aankoopprijs, de verkoopprijs en de exploitatiegegevens van belang. Waar openbare documenten die gegevens niet bevatten, kan niet worden vastgesteld wie het uiteindelijke financiële belang heeft. Nationaliteit, afkomst of religie van een eigenaar zijn daarvoor geen bewijs; alleen controleerbare gegevens over ondernemingen, eigendom en geldstromen kunnen die vraag beantwoorden.
Dit artikel is opgesteld door de redactie van Gelderland Magazine op basis van openbare transactiepublicaties, parlementaire stukken, gegevens van vastgoedadviseurs en het marktrapport van StiVAD.
Heeft u een foutje gezien of beschikt u over aanvullende informatie? Neem dan contact met ons op.
Weergaven: 18



