De uitbreiding van bedrijventerrein Harselaar-Zuid in Barneveld heeft een belangrijke provinciale hindernis genomen. Gedeputeerde Staten van Gelderland hebben op 6 oktober 2026 besloten een ontheffing te verlenen voor de ontwikkeling van fase 1B en fase 2. Daarmee kan de gemeente verder met de planvorming voor in totaal 38 hectare bedrijventerrein. Aan de toestemming zit echter een opvallende kanttekening: het plan voor natuurversterking voldoet niet volledig aan de kwantitatieve eisen die de provincie normaal gesproken stelt.
De ontwikkeling laat zien hoe de provincie een zwaarwegend economisch belang afweegt tegen haar eigen regels voor natuur en landschap. De ontheffing maakt verdere planvorming mogelijk, maar betekent niet dat alle benodigde procedures en vergunningen inmiddels zijn afgerond.
Uitbreiding Harselaar-Zuid: 38 hectare voor bedrijven
In het provinciale voorstel worden de oppervlaktes van beide uitbreidingsfasen afzonderlijk genoemd. Fase 1B heeft een beoogde omvang van 20 hectare en fase 2 van 18 hectare. Samen gaat het dus om 38 hectare. De provincie heeft deze uitbreidingen opgenomen als zachte plannen in het Regionaal Programma Werklocaties Foodvalley 2022-2026.
Dat onderscheid is relevant. De genoemde oppervlakte is de beoogde omvang van de ontwikkeling en betekent niet dat 38 hectare volledig bouwrijpe of direct uitgeefbare bedrijfskavels beschikbaar komt.
De gemeente Barneveld richt zich onder meer op ondernemingen uit de transport- en logistieke sector. Op de gemeentelijke projectpagina Harselaar-Zuid kunnen geïnteresseerde bedrijven hun belangstelling doorgeven. Daarbij vraagt de gemeente naar de gewenste oppervlakte, het SBI-nummer en de milieucategorie.
Welke bedrijven daadwerkelijk een kavel krijgen, is nog niet bekendgemaakt. Er zijn in de geraadpleegde openbare stukken geen definitieve vestigingsbesluiten voor nieuwe ondernemingen aangetroffen.
Provinciale ontheffing: natuurversterking haalt niet de volledige norm
De belangrijkste juridische bijzonderheid staat in het voorstel dat op 6 oktober aan Gedeputeerde Staten is voorgelegd. De gemeente Barneveld vroeg in februari 2026 om ontheffing op grond van artikel 1.6 van de Omgevingsverordening Gelderland. Daarmee kon worden afgeweken van artikel 5.20, dat betrekking heeft op de bescherming van de Groene Ontwikkelzone.
De provincie had eerder kritiek op de natuuronderbouwing. Tijdens bestuurlijk overleg op 23 september 2024 werd geconcludeerd dat het toenmalige plan onvoldoende bijdroeg aan de kernkwaliteiten en ontwikkelingsdoelen van de Groene Ontwikkelzone. De gemeente heeft het versterkingsplan vervolgens aangepast.
Die aanpassing leidde tot een verbetering, maar niet tot volledige overeenstemming met de provinciale rekenregels. Volgens het provinciale voorstel steeg het aantal versterkingspunten van 39 procent in het plan van mei 2024 naar 58 procent in het nieuw ingediende plan. De volledige vereiste versterking geldt daarbij als 100 procent.
De provincie stelt in haar beoordeling uitdrukkelijk vast dat het plan kwantitatief niet voldoet aan artikel 5.20 van de Omgevingsverordening. Toch vindt zij een ontheffing gerechtvaardigd. Daarbij wegen het zwaarwegende regionale economische belang en de kwaliteit van de voorgestelde natuurmaatregelen mee.
Het verschil tussen de kwantitatieve en kwalitatieve beoordeling is essentieel. De 58 procent betekent niet dat 58 procent van de natuurcompensatie is uitgevoerd. Het gaat om de berekende versterkingspunten binnen het provinciale beoordelingssysteem.
De volledige onderbouwing staat in het openbare GS-voorstel over de ontheffing voor Harselaar-Zuid.
Esvelderbeek en ecologische verbindingszone
Een belangrijk onderdeel van het versterkingsplan is de ecologische verbindingszone langs de Esvelderbeek. De provincie beoordeelt de voorgestelde inrichting aan de hand van de ecologische modellen Winde en Kamsalamander. Volgens het provinciale voorstel voldoet het plan voor deze verbindingszone aan de kwalitatieve en kwantitatieve richtlijnen.
De maatregelen moeten bijdragen aan de verbinding tussen natuurgebieden en aan de ontwikkeling van de ecologische waarden in het gebied. De provincie beschouwt deze inrichting als een belangrijke reden om de ontheffing te kunnen verlenen, ondanks het niet volledig behalen van de algemene kwantitatieve versterkingsopgave.
Daarbij moet onderscheid worden gemaakt tussen de beoordeling van het plan en de daadwerkelijke uitvoering. De provinciale besluitvorming geeft aan dat de voorgestelde ecologische verbindingszone volwaardig wordt ingevuld. Dat is niet hetzelfde als vaststellen dat alle maatregelen al zijn gerealiseerd.
Waarom de provincie uitbreiding van het bedrijventerrein toestaat
De economische onderbouwing komt voort uit de regionale behoefte aan nieuwe werklocaties. In het Regionaal Programma Werklocaties Foodvalley 2022-2026 wordt een aanzienlijk tekort aan bedrijventerreinen beschreven. Volgens de berekeningen in dat programma zou na realisatie van de toenmalige harde plannen nog een tekort van circa 260 tot 290 hectare overblijven.
Harselaar-Zuid heeft binnen die regionale programmering een belangrijke positie. De locatie sluit aan op het bestaande bedrijvencluster Harselaar en ligt nabij de A1 en A30. Volgens de provincie kan de uitbreiding ruimte bieden aan bedrijven waarvoor elders in Barneveld of de regio onvoldoende passend aanbod beschikbaar is.
Gedeputeerde Helga Witjes noemde bij de bekendmaking van het besluit bovendien een jaarlijkse behoefte van ruim 40 hectare bedrijfsruimte in Foodvalley. Dat cijfer betreft de regionale behoefte en niet de omvang van Harselaar-Zuid.
Wanneer kunnen bedrijven zich vestigen op Harselaar-Zuid?
De ontheffing is een belangrijke stap, maar de gemeente moet nog verschillende procedures doorlopen. Voor fase 1B wordt verder gewerkt aan een omgevingsplan. Daarnaast zijn natuur- en stikstofprocedures en vergunningen nodig.
De gemeente verwacht dat het omgevingsplan voor fase 1B in de eerste helft van 2027 ter inzage kan worden gelegd. Dat biedt belanghebbenden vervolgens de gelegenheid om het ontwerp te bekijken en eventueel een zienswijze in te dienen.
Voor fase 2 noemt de gemeente 2028 als verwachting voor het bouwrijp maken van het eerste deel. Vanaf dat moment zouden bouwkavels in de verkoop kunnen komen. Het betreft nadrukkelijk een planning en geen gegarandeerde datum voor de volledige ontwikkeling.
De voorgeschiedenis laat zien dat het project al langer met belemmeringen te maken heeft. Volgens het provinciale voorstel kwam de ontwikkeling van fase 1B in 2019 stil te liggen vanwege stikstofproblematiek. Sinds 2022 heeft de gemeente de ontwikkeling weer opgepakt.
De uitbreiding is daarmee nog niet afgerond. De verdere besluitvorming moet duidelijk maken hoe de plannen juridisch worden vastgelegd, welke natuurmaatregelen daadwerkelijk worden uitgevoerd en wanneer de eerste bedrijfsgrond beschikbaar komt.
De oorspronkelijke berichtgeving over de verleende ontheffing is opgesteld door de gemeente Barneveld en op 15 oktober 2026 gepubliceerd onder de titel Stap vooruit in ontwikkeling Harselaar-Zuid. Dit artikel is opgesteld door de redactie van Gelderland Magazine op basis van openbare gemeentelijke en provinciale documenten.
Heeft u een foutje gezien of beschikt u over aanvullende informatie? Neem dan contact met ons op.
Weergaven: 8
