Bronckhorst wil lokale ondernemers meer kansen geven bij gemeentelijke opdrachten

Bronckhorst wil lokale ondernemers meer kansen geven bij gemeentelijke opdrachten

Ondernemen Politiek

Lokale ondernemers moeten nadrukkelijker in beeld komen wanneer de gemeente Bronckhorst opdrachten voorbereidt en uitgeeft. Dat is de inzet van de motie ‘Ruimte en kansen voor lokaal ondernemerschap’, die tijdens de raadsvergadering van 5 november 2026 is behandeld. De motie is ingediend door CDA, VVD, D66, Lokaal Bronckhorst en GBB. In de officiële registratie van de gemeente staat dat de motie is aangenomen.

De indieners vragen het college om bij de voorbereiding en uitvoering van gemeentelijke opdrachten te onderzoeken welke ondernemers uit Bronckhorst daarvoor geschikt zijn. Daarbij moet niet automatisch worden teruggevallen op dezelfde bekende bedrijven, maar moet ook ruimte zijn om andere lokale ondernemingen in beeld te brengen. De bedoeling is nadrukkelijk niet om bedrijven van buiten de gemeente uit te sluiten. De motie vraagt om meer aandacht voor lokaal ondernemerschap, zonder extra administratieve lasten en binnen de bestaande inkoop- en aanbestedingsregels.

De volledige motie is te raadplegen via het officiële raadsinformatiesysteem van gemeente Bronckhorst.

Gemeente heeft al beleid voor lokale economie en MKB

De aandacht voor lokale ondernemers is niet nieuw in het gemeentelijke beleid. In het Inkoop- en aanbestedingsbeleid gemeente Bronckhorst 2024 staat in paragraaf 5.4 expliciet dat de gemeente oog heeft voor de lokale economie en het midden- en kleinbedrijf. Bij enkelvoudige en meervoudige onderhandse aanbestedingen kan Bronckhorst, voor zover de wet- en regelgeving dat toestaat, rekening houden met de lokale economie en lokale ondernemers.

Het beleid noemt verschillende manieren om kleinere bedrijven toegang te geven tot gemeentelijke opdrachten. Zo wil de gemeente voorkomen dat opdrachten onnodig groot worden, waar mogelijk gebruikmaken van percelen en combinaties van ondernemingen of onderaanneming toestaan. Ook het beperken van administratieve lasten en het matigen van vakbekwaamheids- en referentie-eisen worden genoemd. Daarnaast schrijft het beleid dat de gemeente kansen wil bieden aan startende ondernemers en oog heeft voor de innovatiekracht van de Achterhoek.

Daarmee bevat het bestaande beleid al verschillende instrumenten om kleinere en lokale ondernemingen beter te laten meedingen. De nieuwe motie legt de nadruk op de vraag hoe die uitgangspunten in de dagelijkse inkooppraktijk worden toegepast en of lokale bedrijven daarbij voldoende in beeld komen. Het Inkoop- en aanbestedingsbeleid gemeente Bronckhorst 2024 is op 22 januari 2025 gepubliceerd in het Gemeenteblad en geldt sinds 23 januari 2025.

Meer kansen voor lokale bedrijven binnen aanbestedingsregels

De wens om plaatselijke ondernemers meer kansen te geven, kent juridische grenzen. De Aanbestedingswet 2012 en de Europese aanbestedingsregels stellen eisen aan gelijke behandeling, transparantie, non-discriminatie en eerlijke concurrentie. Een onderneming mag niet uitsluitend op grond van haar vestigingsplaats worden bevoordeeld of uitgesloten. De gemeente moet opdrachten op basis van objectieve criteria in de markt zetten en ondernemers die daarvoor in aanmerking komen gelijk behandelen.

Dat betekent niet dat gemeenten geen mogelijkheden hebben om kleinere bedrijven beter toegang te geven. Het landelijke expertisecentrum PIANOo beschrijft in zijn uitleg over MKB-vriendelijk inkopen verschillende maatregelen die overheden kunnen toepassen. Zo moeten financiële en technische eisen in verhouding staan tot de aard en omvang van een opdracht. Ook moet het samenvoegen van opdrachten worden gemotiveerd en moeten opdrachten in beginsel worden verdeeld in percelen. Als een gemeente daarvan afwijkt, moet zij die keuze kunnen onderbouwen.

In de praktische uitwerking kan een gemeente daarnaast toekomstige opdrachten beter bekendmaken, ondernemers tijdig informeren en administratieve procedures toegankelijker maken. Ook kunnen marktverkenningen en informatiebijeenkomsten helpen om zicht te krijgen op ondernemingen die voor een opdracht in aanmerking komen. PIANOo adviseert overheden bovendien om de bestedingen bij het MKB te monitoren. Daarmee kan inzichtelijk worden gemaakt welk deel van de uitgaven bij kleinere ondernemingen terechtkomt en of het gevoerde inkoopbeleid daadwerkelijk effect heeft.

Regionale groslijsten bepalen mede welke bedrijven worden uitgenodigd

Bronckhorst werkt voor bepaalde opdrachten met een regionale groslijstensystematiek. Deze regeling wordt samen met andere Achterhoekse gemeenten toegepast en heeft betrekking op specifieke civieltechnische en cultuurtechnische werken en aanverwante diensten. Het systeem geldt dus niet voor alle gemeentelijke opdrachten. Ondernemingen worden op basis van vooraf vastgestelde criteria gekwalificeerd en kunnen vervolgens in aanmerking komen voor uitnodigingen bij opdrachten die binnen de regeling vallen.

De systematiek is bedoeld om de selectie van ondernemingen transparant en objectief te laten verlopen. Daarbij spelen onder meer vakbekwaamheid en eerdere prestaties een rol. De regeling moet voorkomen dat de keuze voor uit te nodigen bedrijven afhankelijk wordt van willekeur of persoonlijke voorkeur. Voor lokale ondernemers is daarom van belang hoe zij zich kunnen kwalificeren, welke bedrijven op de groslijsten staan en hoe de uitnodigingen over de ondernemingen worden verdeeld.

De regionale aanpak maakt de vraag naar de positie van Bronckhorster bedrijven extra relevant. Het is niet alleen van belang hoeveel ondernemingen uit de gemeente op de lijsten staan, maar ook hoe vaak zij daadwerkelijk worden uitgenodigd en opdrachten weten binnen te halen. De gemeentelijke regeling is onderdeel van het gepubliceerde inkoop- en aanbestedingsbeleid.

Hoeveel gemeentelijke opdrachten gaan naar Bronckhorster bedrijven?

Een belangrijke vraag blijft hoeveel opdrachten en welk bedrag aan gemeentelijke uitgaven daadwerkelijk terechtkomen bij ondernemingen die in Bronckhorst zijn gevestigd. Een openbare, controleerbare uitsplitsing van de gemeentelijke opdrachten naar vestigingsplaats van leveranciers is voor dit artikel niet vastgesteld. Zonder die gegevens kan niet worden geconcludeerd dat lokale bedrijven momenteel te weinig opdrachten krijgen of bij aanbestedingen worden benadeeld.

Om de uitvoering van de motie te kunnen beoordelen, zijn cijfers nodig over het aantal gegunde opdrachten en de totale bedragen die daarmee gemoeid zijn. Ook is relevant hoeveel Bronckhorster ondernemingen op de toepasselijke groslijsten staan, hoe vaak zij worden uitgenodigd, hoeveel bedrijven inschrijven en hoeveel opdrachten uiteindelijk aan hen worden gegund. Een vergelijking met ondernemingen uit de rest van de Achterhoek en daarbuiten kan een completer beeld geven van de verdeling.

De motie brengt daarmee een bestaand onderdeel van het gemeentelijke inkoopbeleid opnieuw onder de aandacht. De uitvoering door het college zal moeten laten zien hoe lokale ondernemers nadrukkelijker in beeld worden gebracht en op welke manier de gemeente inzichtelijk maakt wat dat in de praktijk oplevert.

Dit artikel is opgesteld door de redactie van Gelderland Magazine op basis van de openbare raadsstukken van Bronckhorst, het gemeentelijke inkoop- en aanbestedingsbeleid, de officiële groslijstenprocedure en informatie van het landelijke expertisecentrum PIANOo.

Heeft u een foutje gezien of beschikt u over aanvullende informatie? Neem dan contact met ons op.

Weergaven: 11