Wageningen begint de bestuursperiode 2026-2030 met een woningbouwopgave van 3.500 woningen en plannen voor verdere ontwikkeling van stad en Wageningen Campus. Tegelijkertijd laat de Programmabegroting 2027 zien dat de financiële ruimte vanaf 2028 afneemt. Voor 2027 wordt een structureel positief saldo van € 94.000 geraamd. In de meerjarenraming loopt het tekort daarna op tot € 8,9 miljoen in 2030.
Wageningen houdt vast aan 3.500 woningen
De woningbouwopgave van 3.500 woningen is in 2022 door de gemeenteraad vastgesteld. Het nieuwe coalitieakkoord voor de periode 2026-2030 bevestigt dat Wageningen deze opgave tot 2040 wil realiseren. Minimaal 30 procent van de woningen moet sociale huur worden. De gemeente noemt daarnaast de Oksel bij het Nieuwe Kanaal en verschillende locaties binnen de bestaande stadsgrenzen als gebieden voor woningbouw. Het coalitieakkoord ‘Samen maken we Wageningen’ koppelt de woningbouw aan de ontwikkeling van voorzieningen, natuur, mobiliteit en economie.
De woningbouwambitie staat niet los van de economische ontwikkeling van de stad. Wageningen en Wageningen University & Research werken sinds december 2025 samen aan de ruimtelijke ontwikkeling van stad en campus. De samenwerking richt zich onder meer op nieuwe woningen, kennisintensieve bedrijven en de ontwikkeling van de westkant van Wageningen.
Nieuwe Kanaal combineert wonen en werken
Een concreet voorbeeld van die combinatie is het gebied Nieuwe Kanaal. De gemeente werkt daar samen met Wageningen University & Research, BPD, Campus West en Woningstichting Wageningen aan een plan voor minimaal 300 woningen en 13 hectare ruimte voor kennisintensieve bedrijvigheid.
Van de woningen moet volgens de gemeente 70 procent betaalbaar worden. De plannen omvatten daarnaast onderzoek naar 100 tijdelijke flexwoningen. De gemeenteraad zou volgens de planning eind 2026 besluiten over de definitieve plannen. De gemeentelijke informatie over Nieuwe Kanaal maakt daarmee concreet hoe woningbouw en economische ontwikkeling binnen de groeistrategie worden gecombineerd.
De gemeente benoemt bij de samenwerking met WUR bovendien randvoorwaarden zoals stikstof, netcongestie en duurzame mobiliteit. Daarmee zijn de uitbreidingsplannen niet beperkt tot het toevoegen van woningen en bedrijfsruimte.
Begroting 2027 sluit structureel
De financiële uitgangspositie voor het komende begrotingsjaar is positief. Het college presenteerde op 21 september de Programmabegroting 2027 en de eerste begrotingswijziging. Samen vormen deze documenten het financiële en beleidsmatige startpunt van de nieuwe bestuursperiode.
Volgens de gemeente bedraagt het structurele saldo voor 2027 € 94.000 positief. Voor eenmalige uitgaven wordt daarnaast gedeeltelijk gebruikgemaakt van het eigen vermogen. Dat vermogen is volgens het college de afgelopen jaren gegroeid door meerdere jaren met positieve resultaten. De aanbieding van de Programmabegroting 2027 aan de gemeenteraad bevat de financiële uitgangspunten voor 2027 en de jaren daarna.
Een structureel sluitende begroting voor 2027 betekent daarmee niet dat de meerjarenraming eveneens sluitend is. Het college verwacht vanaf 2028 oplopende tekorten.
Tekort loopt op tot € 8,9 miljoen
In de huidige meerjarenraming bedraagt het geraamde tekort € 7,5 miljoen in 2028. Voor 2029 en 2030 loopt het tekort verder op, tot € 8,9 miljoen in 2030. Volgens het college is een verwachte daling van de inkomsten uit het Rijk de belangrijkste oorzaak van deze ontwikkeling.
De gemeente verwacht dat de financiële buffer in 2027, 2028 en 2029 nog voldoende is om risico’s op te vangen. In 2030 zou die buffer zonder bijsturing naar verwachting wegvallen. Het college wil de financiële keuzes voor de jaren daarna verder uitwerken bij de Kadernota 2027.
Dat financiële beeld sluit aan bij de afspraken uit het nieuwe coalitieakkoord. Daarin staat dat Wageningen voor 2027 geen grote nieuwe investeringen toevoegt. De gemeente wil het komende jaar gebruiken om financiële onzekerheden beter in beeld te brengen en vervolgens bij de Kadernota keuzes te maken over de jaren daarna.
Groei vraagt om investeringskeuzes
De gemeente heeft al eerder een investeringsagenda opgesteld voor de groei van Wageningen. Daarin staan onder meer investeringen in maatschappelijke voorzieningen, mobiliteit, duurzaamheid, energie en groen. De gemeente noemt als voorbeelden de vervanging en uitbreiding van het zwembad, de vervanging van vier verouderde schoolgebouwen, fietsinfrastructuur, de modernisering van theater Junushoff en een nieuwe parkeergarage.
Het nieuwe coalitieakkoord schrijft daarnaast dat richting 2040 een reeks grote investeringsopgaven wordt verwacht. De gemeente wil daarvoor een investeringsstrategie, financieringsstrategie en groeimodel ontwikkelen. In dat groeimodel moeten volgens het akkoord onder meer de effecten op baten, lasten en liquiditeit worden meegenomen.
De begroting 2027 bevat daarmee nog geen uitgewerkte financiële rekening voor de volledige groeiopgave tot 2040. De gemeente geeft zelf aan dat daarvoor verdere uitwerking nodig is.
Besluitvorming volgt in november
De gemeenteraad behandelt de Programmabegroting 2027 en de eerste begrotingswijziging vanaf 28 september. Daarna volgen het rondetafelgesprek op 5 oktober en het opiniegesprek op 26 oktober. De besluitvorming staat gepland voor 9 november 2026.
Wageningen staat daarmee aan het begin van een bestuursperiode waarin woningbouw, de ontwikkeling van de campus en de uitbreiding van voorzieningen samenkomen met een meerjarig financieel vraagstuk. De cijfers die nu op tafel liggen zijn concreet: € 94.000 structureel positief in 2027 tegenover een geraamd tekort van € 8,9 miljoen in 2030. Hoe de gemeente de groeiplannen en de financiële ontwikkeling met elkaar verbindt, moet de komende begrotings- en kadernotacyclus verder duidelijk worden.
Heeft u een foutje gezien of beschikt u over aanvullende informatie? Neem dan contact met ons op.
Weergaven: 14
