Het beeld dat steeds meer Nederlanders hun geluk elders zoeken, komt regelmatig terug in politieke discussies en op sociale media. Toch laten de cijfers een genuanceerder verhaal zien. Hoewel dagelijks honderden mensen Nederland verlaten, komen er nog altijd meer mensen binnen dan vertrekken. Bovendien bestaat een groot deel van de emigratie niet uit geboren Nederlanders, maar uit arbeidsmigranten, internationale studenten en expats die na verloop van tijd weer vertrekken.
Volgens cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) – Dashboard Bevolkingsgroei, vestigden zich in 2025 ruim 306.000 mensen in Nederland, terwijl bijna 212.000 personen emigreerden. Omgerekend betekent dit dat er dagelijks gemiddeld ongeveer 840 immigranten arriveerden en circa 580 emigranten vertrokken. Per saldo groeide de Nederlandse bevolking daardoor met ongeveer 260 mensen per dag door migratie.
Niet iedere emigrant is een Nederlander
De emigratiecijfers leiden regelmatig tot de indruk dat grote aantallen Nederlanders het land verlaten. Die conclusie klopt slechts gedeeltelijk. Een aanzienlijk deel van de mensen die uit Nederland vertrekken, is eerder zelf als migrant naar Nederland gekomen.
Arbeidsmigranten keren terug naar hun land van herkomst, buitenlandse studenten verlaten Nederland na afronding van hun studie en internationale werknemers vertrekken wanneer hun werkperiode eindigt. Daardoor ligt het aantal vertrekkende geboren Nederlanders aanzienlijk lager dan het totale aantal emigranten.
Analyses van migratiedeskundigen, onder meer gepubliceerd door Mondi Emigratiecijfers vragen om nuance, laten zien dat slechts een minderheid van de emigranten daadwerkelijk in Nederland is geboren. In recente jaren ging het om ongeveer 45.000 in Nederland geboren personen die jaarlijks naar het buitenland verhuisden. Dat komt neer op ongeveer 120 tot 130 Nederlanders per dag.
Ook veel Nederlanders keren weer terug
Tegelijkertijd keren jaarlijks tienduizenden Nederlanders terug naar hun geboorteland. Deze zogenoemde remigranten vormen al jarenlang een substantieel onderdeel van de immigratie.
Mensen die voor werk, studie of pensionering tijdelijk in het buitenland verbleven, schrijven zich na verloop van tijd opnieuw in bij een Nederlandse gemeente. Volgens analyses van de Adviesraad Migratie bestaat ongeveer een vijfde tot een kwart van alle immigranten uit terugkerende Nederlanders.
Op basis van de meest recente immigratiecijfers betekent dit dat dagelijks naar schatting tussen de 170 en 210 Nederlanders terugkeren naar Nederland. Dat aantal ligt dus hoger dan het aantal geboren Nederlanders dat dagelijks vertrekt.
Waarom migratiecijfers vaak verkeerd worden geïnterpreteerd
Migratie is een complex verschijnsel dat moeilijk in eenvoudige slogans valt samen te vatten. Het totale migratiesaldo wordt beïnvloed door uiteenlopende groepen, waaronder arbeidsmigranten, kennismigranten, vluchtelingen, internationale studenten, gezinsmigranten en terugkerende Nederlanders.
Daardoor zegt het aantal emigranten op zichzelf weinig over de vraag of Nederlanders massaal vertrekken. Evenmin geeft het aantal immigranten direct inzicht in de samenstelling van de groep nieuwkomers.
Deskundigen wijzen er daarom regelmatig op dat zowel immigratie- als emigratiecijfers alleen betekenis krijgen wanneer gekeken wordt naar de achterliggende samenstelling van de migratiestromen. Ook het CBS Dashboard Immigratie laat zien dat migratie uit veel verschillende groepen en motieven bestaat.
Migratie blijft belangrijke groeifactor voor de bevolking
Nederland kent al jaren een relatief laag geboortesaldo. Daardoor wordt bevolkingsgroei in toenemende mate bepaald door migratie. Zonder immigratie zou de Nederlandse bevolking veel minder snel groeien en in sommige jaren zelfs kunnen krimpen.
Volgens cijfers van het CBS Dashboard Bevolkingsgroei is migratie inmiddels de belangrijkste factor achter de groei van de Nederlandse bevolking. Tegelijkertijd zorgt die groei voor maatschappelijke discussies over woningbouw, infrastructuur, onderwijs, zorg en de druk op voorzieningen.
Conclusie
De werkelijkheid achter de migratiecijfers blijkt minder zwart-wit dan vaak wordt voorgesteld. Dagelijks vertrekken honderden mensen uit Nederland, maar tegelijkertijd arriveren er nog meer. Bovendien bestaat een groot deel van de emigratie uit mensen die eerder als migrant naar Nederland kwamen en na verloop van tijd weer vertrekken.
Tegelijkertijd keren jaarlijks tienduizenden Nederlanders terug uit het buitenland. Per saldo blijft Nederland daardoor een immigratieland waar migratie een belangrijke motor is achter de bevolkingsgroei. De cijfers laten zien dat niet alleen gekeken moet worden naar hoeveel mensen vertrekken of arriveren, maar vooral naar wie die mensen zijn en waarom zij de grens oversteken.
Heeft u een foutje gezien of beschikt u over aanvullende informatie? Neem dan contact met ons op.
