De groei van het aantal banen in Nederland kan de komende jaren vrijwel tot stilstand komen als de energieprijzen hoog blijven. Dat blijkt uit nieuwe arbeidsmarktprognoses van UWV. Vooral sectoren die sterk afhankelijk zijn van brandstof en energie, zoals vervoer, industrie en uitzendwerk, krijgen dan te maken met een afnemende vraag naar personeel.
Volgens het UWV zorgen de sterk gestegen energieprijzen sinds de escalatie van het conflict in het Midden-Oosten voor extra onzekerheid bij bedrijven. Werkgevers worden daardoor terughoudender met investeringen en het aannemen van nieuwe medewerkers. In het meest ongunstige scenario komen er tot en met 2028 ongeveer 75.000 banen minder bij dan wanneer de energieprijzen weer dalen.
Vervoer en industrie het hardst geraakt
Met name de transportsector ondervindt de gevolgen van de hoge energieprijzen. Door de stijgende dieselkosten staan de winstmarges van vervoerders onder druk. Als de brandstofprijzen langdurig hoog blijven, verdwijnt de verwachte werkgelegenheidsgroei in deze sector vrijwel volledig.
Ook de industrie heeft te maken met hogere productiekosten en aanhoudende geopolitieke onzekerheid. Daardoor stellen bedrijven uitbreidingsplannen uit en neemt de behoefte aan extra personeel af. Daarnaast verwacht het UWV dat de uitzendbranche wordt geraakt, omdat veel uitzendkrachten werkzaam zijn in sectoren die gevoelig zijn voor economische tegenwind.
Niet alle sectoren verliezen terrein
Ondanks de sombere vooruitzichten voor sommige bedrijfstakken blijven andere sectoren groeien. Het UWV verwacht dat de vraag naar personeel in de specialistische zakelijke dienstverlening, de ICT-sector en de zorg blijft toenemen. Deze sectoren zijn minder afhankelijk van energieprijzen en profiteren van structurele ontwikkelingen zoals digitalisering en vergrijzing.
Volgens arbeidsmarktdeskundigen kan een afzwakkende groei in energiegevoelige sectoren bovendien leiden tot een verschuiving van werknemers naar branches waar de vraag naar personeel groot blijft.
Structurele krapte blijft bestaan
Hoewel de banengroei afneemt, verdwijnt de krapte op de arbeidsmarkt niet. Door de vergrijzing verlaten veel werknemers de arbeidsmarkt, terwijl er relatief weinig nieuwe arbeidskrachten bijkomen. Daardoor blijven werkgevers in veel sectoren moeite houden om vacatures te vervullen.
Het UWV verwacht daarom dat er ook de komende jaren veel baanopeningen ontstaan, niet alleen door economische groei maar vooral doordat werknemers met pensioen gaan of van baan wisselen. De arbeidsmarkt blijft daarmee krap, al ligt het tempo van de banengroei aanzienlijk lager dan in de afgelopen jaren.
Onzekerheid bepalend voor de komende jaren
De uiteindelijke ontwikkeling van de arbeidsmarkt hangt volgens het UWV sterk af van de internationale economische situatie en de ontwikkeling van de energieprijzen. Wanneer de energieprijzen weer dalen, blijft er ruimte voor beperkte werkgelegenheidsgroei. Blijven de prijzen echter langdurig hoog, dan kan de arbeidsmarkt de komende jaren nauwelijks nog groeien.
Daarmee vormen energiekosten volgens het UWV een van de belangrijkste onzekere factoren voor de Nederlandse economie en arbeidsmarkt richting 2028.
Heeft u een foutje gezien of beschikt u over aanvullende informatie? Neem dan contact met ons op.
