Emissiearme stalsystemen: LTO wil Vlaamse technieken sneller erkennen in Nederland

Emissiearme stalsystemen: LTO wil Vlaamse technieken sneller erkennen in Nederland

Agrarische sector

LTO Nederland wil dat emissiearme stalsystemen die in Vlaanderen zijn toegelaten, ook in Nederland sneller worden erkend. De landbouworganisatie heeft daarvoor een overzicht van Vlaamse huisvestingssystemen en managementmaatregelen onder de aandacht gebracht van minister Jaimi van Essen van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur. Volgens LTO kunnen Nederlandse melkveehouders hierdoor meer mogelijkheden krijgen om hun ammoniakuitstoot te beperken. De oproep raakt aan een bredere discussie over de betrouwbaarheid van emissiemetingen, de Nederlandse stikstofregelgeving en de ruimte voor agrarische innovatie.

Vlaamse stalsystemen moeten sneller worden erkend in Nederland

De oproep van LTO Nederland werd op 11 november 2026 gepubliceerd. Aanleiding is het stikstofpakket dat het kabinet op 3 november presenteerde. Daarin kiest het kabinet voor uitstootdoelen per sector, waaronder de landbouw. De doelen moeten in 2035 worden bereikt.

In het nieuwsbericht van LTO staat dat minister Van Essen in de kabinetsbrief heeft toegezegd dat erkende emissiereducerende systemen uit buurlanden zo snel mogelijk ook in Nederland erkend en vergunbaar moeten worden. LTO heeft vervolgens een overzicht aangeleverd van de systemen die in Vlaanderen zijn toegelaten. De organisatie vraagt de minister deze lijst naast de Nederlandse Omgevingsregeling te leggen.

In een brief aan de minister vraagt LTO-voorzitter Ger Koopmans om tijdens het geplande overleg met de Vlaamse landbouwminister Jo Brouns op 12 november duidelijkheid te krijgen. De organisatie wil dat systemen die in Vlaanderen zijn toegelaten, maar in Nederland nog niet worden erkend, versneld worden beoordeeld.

Het kabinet heeft in zijn stikstofaanpak van 3 november 2026 inderdaad aangekondigd ook naar emissiereducerende maatregelen uit andere landen te kijken. De specifieke toezegging over de snelle erkenning van buitenlandse stalsystemen wordt door LTO aangehaald. De precieze uitvoeringsvoorwaarden en de beoordeling per systeem moeten daarvan worden onderscheiden.

Nederlandse regelgeving zet druk op emissiearme stalvloeren

Een belangrijk onderdeel van het verzoek betreft emissiearme stalvloeren voor melkvee. Verschillende typen vloeren worden in Nederland uitgefaseerd, omdat onderzoek heeft uitgewezen dat de daadwerkelijke ammoniakreductie in de praktijk achterblijft bij de verwachtingen.

Uit onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek uit 2019 en Wageningen Livestock Research uit 2023 en 2025 kwam naar voren dat bepaalde emissiearme stalvloeren gemiddeld niet beter presteren dan traditionele roostervloeren. Sommige onderzochte systemen presteerden zelfs slechter.

De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) beschrijft welke stalvloeren worden uitgefaseerd. Voor een aantal systemen geldt een einddatum van 1 januari 2027. Voor vijf andere vloertypen is 1 januari 2030 vastgesteld.

De wijziging is opgenomen in de Omgevingsregeling en op 3 april 2026 gepubliceerd in de Staatscourant. De regeling is op 1 juli 2026 in werking getreden. De bestaande stalvloeren mogen onder de daarvoor geldende voorwaarden in gebruik blijven. De einddata hebben vooral gevolgen voor nieuwe stallen en grote verbouwingen.

LTO wijst erop dat sommige van deze vloersystemen nog wel op de Vlaamse lijst staan, maar daar met andere emissiereductiepercentages worden beoordeeld. De organisatie wil dat Nederland deze systemen opnieuw bekijkt en daarbij de Vlaamse percentages betrekt. Daarmee zouden melkveehouders mogelijk meer keuze krijgen bij investeringen in hun bedrijfsvoering.

Ammoniakmetingen blijven belangrijk bij erkenning van staltechnieken

De discussie over buitenlandse erkenning staat niet op zichzelf. De afgelopen jaren is er in Nederland veel discussie geweest over de vraag of emissiearme stalsystemen daadwerkelijk de reductie opleveren die op papier wordt berekend.

De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State deed op 7 september 2022 uitspraken over drie melkveehouderijen in Utrecht. In de zaak rond stalsysteem A1.13 oordeelde de rechter dat de gebruikte emissiefactor onvoldoende zekerheid bood over de werkelijke ammoniakuitstoot. Ook bij systeem A1.28 speelde die onzekerheid.

De uitspraak van de Raad van State (ECLI:NL:RVS:2022:2557) maakt duidelijk dat bij de beoordeling van natuurvergunningen voldoende zekerheid moet bestaan over de gevolgen voor beschermde natuur. De emissiefactoren van de betrokken systemen konden daarvoor niet zonder meer worden gebruikt.

Dat betekent niet dat alle emissiearme technieken onbetrouwbaar zijn. De uitspraken laten wel zien dat een erkenning op basis van berekende reductiepercentages niet automatisch voldoende is voor een natuurvergunning.

Nederlands en Vlaams onderzoek naar emissiemetingen

Ook in Vlaanderen wordt onderzoek gedaan naar de betrouwbaarheid van emissiemetingen. Een gezamenlijk onderzoeksproject van het Vlaamse Instituut voor Landbouw-, Visserij- en Voedingsonderzoek (ILVO), Wageningen Livestock Research en TNO richtte zich op de vergelijking van verschillende meetmethoden.

De onderzoekers voerden tussen november 2022 en oktober 2024 metingen uit in vier natuurlijk geventileerde Vlaamse melkveestallen. Daarbij werden ammoniak- en methaanemissies onderzocht met continue sensormeetsystemen en standaardreferentiemethoden.

In de publicatie van ILVO van 9 oktober 2026 wordt beschreven dat verschillen in kalibratie, meetlocaties, bemonstering en berekeningsmethoden invloed kunnen hebben op de uitkomsten. De onderzoekers benadrukken daarom dat meetprocedures beter op elkaar moeten worden afgestemd.

Wageningen University & Research publiceerde op 12 oktober eveneens een toelichting op het onderzoek. Daarin staat dat de gemiddelde ammoniakmetingen van de continue sensoren en de standaardmethoden dicht bij elkaar lagen. Bij toepassing van een ventilatiecorrectie kwamen de gemiddelde waarden uit op respectievelijk 13,6 en 13,9 kilogram ammoniak per dierplaats per jaar.

Volgens Wageningen University & Research bieden de resultaten mogelijkheden om emissies langduriger te monitoren. Het onderzoek richtte zich echter op de vergelijkbaarheid van meetmethoden en niet op het vaststellen van de prestaties van alle afzonderlijke Vlaamse staltechnieken. De onderzoeksresultaten vormen daarom geen algemeen bewijs dat ieder Vlaams stalsysteem ook in Nederland aan de gestelde eisen voldoet.

Wat betekent erkenning van staltechnieken voor Gelderland?

Voor Gelderland is de discussie relevant vanwege de gevolgen van het stikstofbeleid voor melkveehouders. Ondernemers die willen investeren in nieuwe stallen of hun bestaande huisvesting willen aanpassen, zijn afhankelijk van de technieken die binnen de Nederlandse regelgeving worden toegestaan.

Een eventuele erkenning van buitenlandse systemen kan het aantal beschikbare technieken vergroten. Of een systeem daadwerkelijk toegepast kan worden, hangt af van de Nederlandse beoordeling, de geldende emissiegrenswaarden en de voorwaarden voor vergunningverlening.

Daarbij blijft het onderscheid tussen stalregelgeving en natuurvergunningen belangrijk. De erkenning van een emissiearm stalsysteem betekent niet automatisch dat een bedrijf toestemming krijgt om uit te breiden of de bedrijfsvoering te wijzigen. De gevolgen voor beschermde Natura 2000-gebieden moeten afzonderlijk worden beoordeeld.

Gelderland Magazine berichtte op 13 november al over twee varkenshouderijen in Berkelland en Oost Gelre die te maken kregen met juridische problemen rond stikstofregels en ammoniakmetingen. In dat eerdere artikel kwamen de onderbouwing van emissies en de eisen aan vergunningverlening aan bod. De discussie over Vlaamse stalsystemen vormt daarop een inhoudelijke aanvulling, maar richt zich specifiek op de erkenning van buitenlandse technieken.

LTO heeft daarnaast aangekondigd ook erkende emissiereducerende maatregelen uit Duitsland en Denemarken onder de aandacht van de Nederlandse overheid te willen brengen. De organisatie wil daarmee de mogelijkheden voor agrarische ondernemers verder vergroten.

Dit artikel is opgesteld door de redactie van Gelderland Magazine op basis van openbare informatie van LTO Nederland, de Rijksoverheid, RVO, de Raad van State, ILVO en Wageningen University & Research.

Heeft u een foutje gezien of beschikt u over aanvullende informatie? Neem dan contact met ons op.

Weergaven: 123