Vanaf 1 januari 2027 kunnen nieuwe aanvragen voor transportcapaciteit op het elektriciteitsnet in delen van de Achterhoek, Liemers en Stedendriehoek niet meer direct worden gehonoreerd. Het gaat om zestien Gelderse gemeenten, geheel of gedeeltelijk. De beperking geldt voorlopig tot ten minste 1 juli 2027. Vooral bedrijven die willen uitbreiden, verduurzamen of hun bedrijfsvoering willen elektrificeren, kunnen hierdoor tegen problemen aanlopen. Ook voor woningbouw en andere ontwikkelingen blijft de beschikbaarheid van lokale netcapaciteit een belangrijke voorwaarde.
Nieuwe aansluitingen in zestien Gelderse gemeenten op wachtlijst
De netbeheerders hebben de beschikbare ruimte op het elektriciteitsnet opnieuw beoordeeld. In het gebied rond Doetinchem is volgens netbeheerder netcongestie-zelf-aan/" class="auto-tag-link">Liander onvoldoende ruimte op het hoogspanningsnet om vanaf 1 januari 2027 nieuwe klanten aan te sluiten die op de wachtlijst staan. Dat zou de betrouwbaarheid van het elektriciteitsnet te veel onder druk zetten.
Het gaat volgens het provinciale overzicht om zestien gemeenten, geheel of gedeeltelijk: Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Brummen, Doesburg, Doetinchem, Duiven, Lochem, Montferland, Oost Gelre, Oude IJsselstreek, Voorst, Westervoort, Winterswijk, Zevenaar en Zutphen. De precieze begrenzing verschilt per gemeente. Het is dus niet zo dat iedere aansluiting binnen de genoemde gemeenten automatisch met dezelfde beperking te maken krijgt.
Nieuwe aanvragen komen in het betrokken congestiegebied op een wachtlijst. De maatregel geldt in ieder geval voor de eerste helft van 2027. In het voorjaar van dat jaar beoordelen de netbeheerders opnieuw hoeveel capaciteit vanaf 1 juli verantwoord beschikbaar kan worden gesteld. De provincie Gelderland en Liander hebben de gevolgen van de nieuwe capaciteitsbeoordeling toegelicht.
Ondernemers vrezen gevolgen voor investeringen en verduurzaming
De beperkingen raken aan plannen van bedrijven die meer elektriciteit nodig hebben. Denk aan ondernemingen die hun productie willen uitbreiden, overstappen op elektrische bedrijfsvoertuigen of hun gebouwen en installaties willen verduurzamen. Ook een bestaande aansluiting verzwaren kan in een congestiegebied lastig zijn.
VNO-NCW Midden waarschuwt dat de beperkte netcapaciteit het toekomstperspectief van ondernemers onder druk zet. De werkgeversorganisatie vreest dat investeringen worden uitgesteld en dat bedrijven minder mogelijkheden krijgen om te groeien of te verduurzamen. Dat zijn zorgen en verwachtingen van de organisatie; er zijn in de geraadpleegde openbare informatie geen cijfers gepubliceerd waarmee de omvang van eventuele economische schade voor de betrokken Gelderse gemeenten al kan worden vastgesteld.
De waarschuwing sluit aan bij een probleem dat Gelderland al langer bezighoudt. In oktober publiceerde Gelderland Magazine bijvoorbeeld over de nieuwe markt voor oplossingen rond een vol stroomnet. Daarbij kwamen bedrijven aan bod die werken aan energiemanagement en slimmer gebruik van beschikbare capaciteit. Ook de eerdere berichtgeving over ondernemers in de Nijmeegse binnenhaven liet zien hoe bedrijven gezamenlijk proberen hun beschikbare elektriciteitsruimte beter te benutten.
Voorrang op het stroomnet is geen garantie op aansluiting
Sinds 1 juli 2026 geldt in congestiegebieden het landelijke prioriteringskader van de Autoriteit Consument & Markt (ACM). Aanvragen worden niet meer uitsluitend op volgorde van binnenkomst behandeld. Bij het verdelen van schaarse transportcapaciteit krijgen bepaalde maatschappelijke belangen voorrang.
Daarbij gaat het onder meer om partijen die helpen de netcongestie te verminderen, zoals projecten voor flexibiliteit en energieopslag. Ook essentiële voorzieningen op het gebied van veiligheid en maatschappelijke basisbehoeften kunnen voorrang krijgen. Voorbeelden zijn zorg, drinkwater, woningbouw, onderwijs en openbaar vervoer.
Het kader betekent niet dat deze aanvragers automatisch een aansluiting krijgen. Er moet daadwerkelijk capaciteit beschikbaar zijn en de lokale situatie op het elektriciteitsnet blijft bepalend. De ACM-regels voor prioritering bepalen hoe netbeheerders de beschikbare ruimte moeten verdelen. Ook kleinere aansluitingen kunnen met de nieuwe werkwijze te maken krijgen.
Voor woningbouw is bovendien voorzichtigheid nodig bij het interpreteren van de uitzonderingen. Liander vermeldt op zijn informatiepagina verschillende aanmelddata voor woningbouwprojecten. Daarom is het niet verantwoord één algemene uiterste datum te presenteren zonder duidelijk te maken op welke regeling en situatie die betrekking heeft. Wel maakt Liander duidelijk dat woningbouwprojecten alleen kunnen worden aangesloten als de lokale netcapaciteit dat toelaat.
Provincie Gelderland stelt uitvoeringsagenda voor ondernemers vast
Naast de capaciteitsmaatregelen werkt de provincie aan ondersteuning voor bedrijven die door netcongestie worden belemmerd. Gedeputeerde Staten hebben op 27 oktober 2026 de uitvoeringsagenda ‘Perspectief voor bedrijven bij netcongestie’ vastgesteld.
De agenda richt zich op ondernemers die door beperkte netcapaciteit problemen ondervinden bij groei, verduurzaming of bedrijfsontwikkeling. De provincie wil de ondersteuning toegankelijker maken en ook groepen bedrijven bereiken die tot nu toe minder goed worden bereikt. Daarbij wordt voortgebouwd op initiatieven van onder meer VNO-NCW Midden, het Gelders Energieakkoord, Connectr en het Nationaal Expertisecentrum Netcongestie.
De uitvoeringsagenda is daarmee een beleidsmatige reactie op de gevolgen van een vol stroomnet. De provincie stelt dat ondernemers meer inzicht en handelingsperspectief moeten krijgen binnen de beschikbare capaciteit. Welke ondersteuning een individueel bedrijf kan krijgen, hangt af van de maatregelen en de toepasselijke voorwaarden. De vaststelling is terug te vinden in het besluitenoverzicht van Provincie Gelderland van 27 oktober 2026.
Doetinchem-Langerak wordt uitgebreid, maar oplossing kost jaren
Een belangrijke uitbreiding van het elektriciteitsnet in de regio is gepland bij het hoogspanningsstation Doetinchem-Langerak. TenneT wil de capaciteit daar in twee stappen vergroten. Eerst komt er een derde transformator op het bestaande terrein. Daarna moet op langere termijn een veel groter hoogspanningsstation worden gebouwd.
Voor de derde transformator is het projectbesluit op 16 juni 2026 vastgesteld. TenneT wil de werkzaamheden in het najaar van 2026 starten. De transformator moet uiterlijk in 2029 in gebruik zijn. Volgens de provincie maakt deze uitbreiding het mogelijk het elektriciteitsnet in Flevoland, Gelderland en Utrecht op te splitsen in deelnetten. Dat is een noodzakelijke stap om de verstopping op het regionale hoogspanningsnet aan te pakken.
De tweede stap is omvangrijker. Het bestaande station beslaat ongeveer acht hectare; voor de toekomstige uitbreiding is circa 26 hectare nodig. TenneT onderzoekt daarvoor drie mogelijke locaties. De provincie houdt rekening met een traject van vijf tot tien jaar. De uitbreiding biedt dus perspectief voor de langere termijn, maar vormt geen directe oplossing voor de aansluitbeperking die op 1 januari 2027 ingaat. De projectinformatie staat bij Provincie Gelderland.
Energie delen en slimmer gebruiken als tijdelijke oplossing
Bedrijven kunnen intussen onderzoeken of zij hun bestaande aansluiting efficiënter kunnen benutten. Dat kan bijvoorbeeld door processen anders over de dag te verdelen, piekverbruik te beperken of energieopslag in te zetten. Ook samenwerking tussen ondernemingen kan mogelijkheden bieden, bijvoorbeeld via een energiehub waarin bedrijven afspraken maken over het gezamenlijke gebruik van beschikbare capaciteit.
Andere opties zijn een capaciteitsbeperkend contract, cable pooling of het opwekken en gebruiken van energie op hetzelfde terrein. Niet iedere oplossing is op iedere locatie technisch of financieel haalbaar. Een batterij levert bijvoorbeeld niet vanzelf extra transportcapaciteit op: de manier waarop die wordt aangestuurd en de afspraken met de netbeheerder zijn bepalend.
De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) geeft een overzicht van mogelijkheden voor bedrijven die met netcongestie te maken hebben. Gelderland Magazine schreef eerder ook over de gezamenlijke aanpak van ondernemers in de Nijmeegse binnenhaven en over de rol van energiehubs bij het beter benutten van het elektriciteitsnet.
De komende periode wordt duidelijker welke gevolgen de nieuwe capaciteitsverdeling heeft voor afzonderlijke bedrijven en projecten. Het eerstvolgende belangrijke moment is de nieuwe beoordeling in het voorjaar van 2027. Dan moet blijken of er vanaf 1 juli opnieuw ruimte beschikbaar komt. Tot die tijd blijft de beschikbare netcapaciteit in het gebied rond Doetinchem een beperkende factor voor nieuwe aanvragen.
Heeft u een foutje gezien of beschikt u over aanvullende informatie? Neem dan contact met ons op.
Weergaven: 9
