De Nederlandse kalversector heeft een nieuwe stap gezet richting een dierwaardigere veehouderij. Stichting Brancheorganisatie Kalversector (SBK), de Dierenbescherming en het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt (NAJK) presenteerden onlangs een gezamenlijk plan van aanpak waarin wordt beschreven hoe de sector tussen nu en 2040 het welzijn van kalveren verder wil verbeteren. Daarmee sluit de kalversector zich aan bij het bredere convenant ‘Stappen naar een dierwaardige veehouderij’, waarin overheid, landbouworganisaties, ketenpartijen en maatschappelijke organisaties samenwerken aan hervormingen binnen de Nederlandse veehouderij.
Volgens de betrokken partijen moet de kalverhouderij zich ontwikkelen tot een systeem waarin dieren meer ruimte krijgen voor natuurlijk gedrag, een betere leefomgeving hebben en gezonder kunnen opgroeien. Tegelijkertijd benadrukken de initiatiefnemers dat veranderingen alleen haalbaar zijn als ook afnemers, consumenten en de overheid bijdragen aan de benodigde investeringen en marktontwikkeling.
Focus op voeding, gezondheid en natuurlijk gedrag
Een belangrijk onderdeel van de plannen draait om voeding. In de huidige productie van blank kalfsvlees speelt de kleur van het vlees een belangrijke rol in de markt. Daardoor wordt het ijzergehalte in het rantsoen van kalveren traditioneel beperkt. In de nieuwe agenda spreken sector en Dierenbescherming de ambitie uit om toe te werken naar een systeem waarin kalveren niet langer worden gevoerd met het doel hun hemoglobinegehalte laag te houden. In plaats daarvan wordt gewerkt aan een nieuw marktconcept, voorlopig aangeduid als ‘dairy veal’, waarbij smaak en malsheid belangrijker moeten worden dan de lichte kleur van het vlees.
Daarnaast willen de partijen dat kalveren permanent toegang hebben tot kwalitatief goed drinkwater en voldoende ruwvoer krijgen om hun natuurlijke herkauwgedrag te ondersteunen. Ook wordt onderzocht hoe de overgang van melkveebedrijf naar kalverhouderij beter kan verlopen, zodat gezondheidsproblemen en stress bij jonge dieren worden verminderd.
Verandering in de hele keten
De plannen beperken zich niet tot de kalverhouder zelf. Volgens de sector begint dierenwelzijn al op het melkveebedrijf, waar de kalveren worden geboren, en loopt de verantwoordelijkheid door tot aan de vleesverwerkende industrie en de retail. Daarom zijn ook ZuivelNL en de Centrale Organisatie voor de Vleessector betrokken bij de afspraken. De gedachte hierachter is dat hogere welzijnseisen alleen kunnen worden gerealiseerd wanneer de volledige keten bereid is de extra kosten en inspanningen te dragen.
LTO en de kalversector wijzen erop dat eerdere verbeteringen, zoals groepshuisvesting, verminderd antibioticagebruik en strengere kwaliteitscontroles, hebben laten zien dat stapsgewijze veranderingen mogelijk zijn. Volgens de sector bouwt het nieuwe plan voort op deze ontwikkeling.
Kritiek op het ambitieniveau
Hoewel de nieuwe afspraken een zeldzame samenwerking tussen sector en dierenwelzijnsorganisaties laten zien, blijft er discussie bestaan over de vraag of de voorgestelde stappen ver genoeg gaan. De Dierenbescherming heeft in het verleden kritiek geuit op eerdere plannen van de kalversector, omdat die volgens de organisatie onvoldoende aansluiten bij wetenschappelijke aanbevelingen voor een werkelijk dierwaardige kalverhouderij. Daarbij werd onder meer gewezen op beperkte ruimtevergroting en het uitstellen van besluiten over zaken als buitenuitloop en natuurlijk gedrag.
Ook andere maatschappelijke organisaties en onderzoekers wijzen erop dat fundamentele vragen over de inrichting van de kalverketen nog niet zijn opgelost. In verschillende toekomstscenario’s voor een dierwaardige kalverhouderij wordt bijvoorbeeld gekeken naar systemen waarin kalveren langer bij de koe blijven, minder transportbewegingen plaatsvinden en dieren meer mogelijkheden krijgen om natuurlijk gedrag te vertonen. Zulke ingrijpende veranderingen maken echter geen direct onderdeel uit van de huidige agenda.
Balans tussen idealen en haalbaarheid
De kern van het debat lijkt daarmee niet zozeer te gaan over de wenselijkheid van beter dierenwelzijn, maar over de snelheid en omvang van de veranderingen. Waar dierenwelzijnsorganisaties aandringen op een fundamentele herziening van het systeem, kiest de sector voor een geleidelijke aanpak die volgens haar economisch uitvoerbaar moet blijven voor ondernemers.
De komende jaren zal moeten blijken of de afgesproken maatregelen daadwerkelijk leiden tot een merkbare verbetering van het welzijn van kalveren. Daarbij zal niet alleen worden gekeken naar de ambities op papier, maar vooral naar de concrete resultaten in de stal. De nieuw op te richten Autoriteit Dierwaardige Veehouderij krijgt daarbij een belangrijke rol in het monitoren van de voortgang en het beoordelen van de haalbaarheid van de afgesproken stappen.
Voor zowel voorstanders als critici geldt dat de komende vijftien jaar bepalend zullen zijn voor de vraag hoe ‘dierwaardig’ de Nederlandse kalverhouderij uiteindelijk wordt.
Heeft u een foutje gezien of beschikt u over aanvullende informatie? Neem dan contact met ons op.
