De herontwikkeling van winkelcentrum Oranjerie in Apeldoorn krijgt een zichtbaar vervolg. Op 2 november 2026 is officieel begonnen met de verbouwing van het voormalige HEMA-pand aan de Hoofdstraat. Het gemeentelijke monument krijgt een nieuwe commerciële functie en moet ruimte bieden aan twee winkels die vanuit het huidige Oranjeriecomplex verhuizen. De werkzaamheden maken deel uit van een veel grotere gebiedsontwikkeling, waarbij het bestaande winkelcentrum plaatsmaakt voor een nieuwe stadswijk met woningen, winkels, voorzieningen en een openbaar park. De plannen hebben niet alleen gevolgen voor de inrichting van de binnenstad, maar ook voor de toekomst van bestaande ondernemers en de beschikbare commerciële ruimte.
Herontwikkeling Oranjerie: 450 woningen in Apeldoorn
De gemeente Apeldoorn en projectontwikkelaar Bridges Real Estate werken aan de transformatie van het gebied tussen de Hoofdstraat, Mariastraat, Nieuwstraat en Brinklaan. Het bestaande winkelcentrum maakt plaats voor een gemengd stedelijk gebied waarin wonen, winkelen, horeca en andere voorzieningen worden gecombineerd. Het bestemmingsplan maakt maximaal 450 woningen mogelijk. Daarnaast voorziet het plan in een stadspark van ongeveer 4.400 vierkante meter en maximaal 16.000 vierkante meter bruto vloeroppervlak aan centrumvoorzieningen.
In de planstukken is vastgelegd dat 80 procent van de woningen binnen het betaalbare segment moet vallen. Het woningbouwprogramma omvat sociale huur en koop, middeldure huur en koop en een kleiner aandeel woningen in het dure segment. De gemeente presenteert de ontwikkeling als onderdeel van haar bredere ambitie om de binnenstad te vergroenen en meer woningen aan het centrum toe te voegen. De herontwikkeling moet daarmee verschillende functies combineren die in het bestaande winkelcentrum grotendeels gescheiden zijn. De uitgangspunten zijn terug te vinden in de toelichting op het bestemmingsplan Oranjerie.
Twee winkels krijgen plek in voormalig HEMA-pand
Het voormalige HEMA-pand aan de Hoofdstraat is een gemeentelijk monument. In plaats van sloop wordt het gebouw verbouwd en geschikt gemaakt voor een nieuwe commerciële invulling. Volgens de gemeentelijke bekendmaking van 2 november 2026 krijgen ondernemers uit het bestaande Oranjeriecomplex hier de mogelijkheid om hun activiteiten voort te zetten. De openbare aanbestedingsinformatie van de gemeente geeft meer duidelijkheid over de beoogde invulling: daarin staat dat het gebouw geschikt wordt gemaakt voor twee winkels die vanuit het huidige winkelcentrum naar de Hoofdstraat verhuizen.
Welke ondernemingen dat zijn, wordt in de geraadpleegde openbare stukken niet vermeld. Ook zijn geen concrete gegevens gepubliceerd over huurprijzen, contractvoorwaarden of eventuele financiële tegemoetkomingen bij de verhuizing. De verbouwing is daarmee een concrete stap in het behouden van een deel van het bestaande winkelaanbod op een andere locatie in de binnenstad. Over de individuele afspraken met ondernemers kan op basis van de beschikbare documenten geen uitspraak worden gedaan.
Minder retailruimte, andere economische invulling
Een belangrijk onderdeel van de herontwikkeling is de verandering van het commerciële programma. De nieuwe stadswijk krijgt een combinatie van detailhandel, horeca, kantoren en andere centrumvoorzieningen. De ontwikkelaar noemt op de projectwebsite van Stadspark Oranjerie ongeveer 9.000 vierkante meter aan toekomstige retailmogelijkheden. Dat cijfer moet worden onderscheiden van de maximaal 16.000 vierkante meter bruto vloeroppervlak aan centrumvoorzieningen die het bestemmingsplan toestaat. Het laatste omvat namelijk meer functies dan alleen winkels.
De ontwikkeling betekent dat de commerciële ruimte anders wordt ingericht dan in het bestaande winkelcentrum. De toekomstige verhouding tussen winkels, horeca, dienstverlening en andere voorzieningen wordt daarmee belangrijk voor de economische functie van het gebied. Voor bestaande ondernemers is vooral van belang hoeveel commerciële ruimte daadwerkelijk beschikbaar komt en welke vestigingsmogelijkheden er zijn. De openbare informatie geeft nog geen compleet overzicht van de toekomstige winkelbezetting of de verdeling van de beschikbare bedrijfsruimten.
Bestemmingsplan Oranjerie juridisch onherroepelijk
De herontwikkeling heeft ook een juridische procedure doorlopen. De gemeenteraad stelde het bestemmingsplan Oranjerie op 4 juli 2024 vast. Een omwonende stelde beroep in tegen onderdelen van het plan, waaronder de bouwhoogte en de gevolgen voor zijn woon- en leefomgeving. De gemeenteraad stelde op 22 mei 2025 een gewijzigd bestemmingsplan vast. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State verklaarde het beroep tegen dit herstelbesluit op 30 juli 2025 ongegrond.
Daarmee bleef het gewijzigde bestemmingsplan in stand. De gemeente maakte vervolgens op 6 augustus 2025 officieel bekend dat het bestemmingsplan op 18 juli 2025 onherroepelijk was geworden. De juridische basis voor de ruimtelijke ontwikkeling staat daarmee vast. De uitspraak betekent echter niet dat alle afzonderlijke uitvoerings- en commerciële afspraken zijn geregeld. Die vallen buiten de beoordeling van het bestemmingsplan. De volledige rechterlijke beoordeling is te lezen in de uitspraak van de Raad van State met zaaknummer 202405340/1/R4. De formele bekendmaking staat in het Gemeenteblad van 6 augustus 2025.
Planning van Stadspark Oranjerie
De verbouwing van het voormalige HEMA-pand is een van de zichtbare werkzaamheden binnen de gebiedsontwikkeling. Volgens de projectinformatie van Bridges Real Estate duurt de totale bouw naar verwachting vier tot vijf jaar. De ontwikkelaar vermeldde begin 2026 als beoogde start van de eerste bouwwerkzaamheden. De gemeentelijke aankondiging van 2 november 2026 bevestigt dat de verbouwing van het HEMA-pand inmiddels is begonnen. Het bestaande Oranjeriecomplex wordt op termijn gesloopt om ruimte te maken voor de nieuwe ontwikkeling.
De precieze fasering en oplevermomenten van de verschillende onderdelen moeten worden onderscheiden van de algemene projectduur. Een vaste datum voor de volledige oplevering kan op basis van de hier geraadpleegde actuele projectinformatie niet met voldoende zekerheid worden vastgesteld. Met de verbouwing van het monumentale pand aan de Hoofdstraat is de herontwikkeling van Oranjerie een nieuwe fase ingegaan. De komende jaren zal duidelijk worden hoe de combinatie van woningbouw, commerciële voorzieningen en openbaar groen in het centrum van Apeldoorn daadwerkelijk vorm krijgt.
Dit artikel is opgesteld door de redactie van Gelderland Magazine op basis van openbare gemeentelijke documenten, aanbestedingsinformatie, projectinformatie van Bridges Real Estate en de uitspraak van de Raad van State.
Heeft u een foutje gezien of beschikt u over aanvullende informatie? Neem dan contact met ons op.
Weergaven: 1518
