Vrijwel alle Gelderse gemeenten gaan de komende periode hun digitale weerbaarheid versterken. Aanleiding is de nieuwe Cyberbeveiligingswet, die op 15 augustus 2026 van kracht wordt en gemeenten meer verantwoordelijkheden geeft op het gebied van digitale veiligheid. In totaal nemen 45 van de 51 Gelderse gemeenten deel aan Troje 2.0, een initiatief van de provincie Gelderland om organisaties beter voor te bereiden op cyberaanvallen.
Volgens de provincie zijn digitale dreigingen voor gemeenten de afgelopen jaren sterk toegenomen. Een succesvolle cyberaanval kan grote gevolgen hebben voor de gemeentelijke dienstverlening. Zo kunnen inwoners tijdelijk geen paspoort of rijbewijs aanvragen en kunnen uitkeringen of andere financiële regelingen vertraging oplopen. Ook de Informatiebeveiligingsdienst (IBD) signaleert dat cyberdreigingen voor gemeenten steeds vaker onderdeel zijn van de dagelijkse praktijk.
Nieuwe wettelijke verplichtingen
Met de invoering van de Cyberbeveiligingswet worden gemeenten verplicht om digitale risico’s beter in kaart te brengen, passende beveiligingsmaatregelen te nemen en ernstige incidenten te melden. Daarnaast krijgen bestuurders nadrukkelijker de verantwoordelijkheid om cyberrisico’s actief te beheersen en de gevolgen van digitale aanvallen zoveel mogelijk te beperken. Daarmee wordt cybersecurity niet langer uitsluitend een technische aangelegenheid, maar ook een bestuurlijke verantwoordelijkheid.
Nulmeting moet kwetsbaarheden zichtbaar maken
Troje 2.0 begint met een uitgebreide nulmeting van de digitale weerbaarheid van de deelnemende gemeenten. Daarbij wordt onderzocht waar de grootste kwetsbaarheden zitten en welke maatregelen nodig zijn om de beveiliging verder te verbeteren. De deelnemende gemeenten ontvangen vervolgens een rapport met concrete aanbevelingen.
Drie gemeenten krijgen daarna extra ondersteuning van gespecialiseerde experts. De ervaringen die daarbij worden opgedaan, worden waar mogelijk geanonimiseerd gedeeld met de overige deelnemers, zodat ook andere gemeenten daarvan kunnen profiteren.
Vervolg op eerdere cyberchallenge
Het nieuwe programma bouwt voort op het oorspronkelijke project Troje, dat in 2022 en 2023 werd uitgevoerd. Destijds deden 42 Gelderse gemeenten mee aan een cyberchallenge waarbij hun digitale weerbaarheid werd getest. Uit die eerste editie bleek volgens de provincie dat gemeenten veel van elkaar kunnen leren en dat structurele aandacht voor cybersecurity noodzakelijk blijft.
Ook destijds stond het vergroten van de weerbaarheid tegen digitale aanvallen centraal, onder meer door nulmetingen, praktijkoefeningen en het delen van kennis tussen gemeenten.
Digitale veiligheid raakt iedere inwoner
Volgens gedeputeerde Peter Drenth is digitale veiligheid direct verbonden met de continuïteit van de gemeentelijke dienstverlening. Gemeenten beheren grote hoeveelheden persoonsgegevens en leveren dagelijks essentiële diensten aan inwoners. Wanneer systemen uitvallen door een cyberaanval, merken inwoners dat vaak direct.
Troje 2.0 loopt van oktober 2026 tot medio 2027. De planning sluit bewust aan op de nieuwe bestuursperiode na de gemeenteraadsverkiezingen, zodat ook nieuwe colleges en gemeenteraden vanaf het begin betrokken worden bij het versterken van de digitale veiligheid.
Heeft u een foutje gezien of beschikt u over aanvullende informatie? Neem dan contact met ons op.
