In november 2025 heeft de Provincie Gelderland onderhoud uitgevoerd op het kruispunt Kievitsdel in Doorwerth. Dat is een mooie gelegenheid om gelijktijdig verbeteringen aan te brengen. Niks mis mee, toch?
Vóór de reconstructie was het kruispunt overzichtelijk met op iedere hoek een fietsoversteek met verkeerslichten. Zo zijn de meeste kruispunten ingericht. De Provincie Gelderland had bedacht om de fietsoversteek vanuit Heelsum naar Doorwerth op te heffen. Deze fietsers moesten voortaan via drie verkeerslichten oversteken. Voorheen kon dat via één verkeerslicht. De ingreep zou de doorstroming en de verkeersveiligheid van zowel auto’s als fietsers verbeteren, aldus de Provincie. Maar klopt dat wel?
Gedeputeerde Staten waren op de hoogte van de zorgen en risico’s!
In augustus 2025 fronste ik mijn verkeerskundige wenkbrauwen. Het weghalen van de fietsoversteek? Dat kon niet waar zijn. Elke verkeerskundige zou dit op zijn klompen aanvoelen. Ik heb onmiddellijk mijn zorgen geuit bij de gedeputeerde, gesteund door de Fietsersbond. Dit plan zou leiden tot veel onbegrip en onveiligheid voor de fietsers met een serieus risico op ongevallen. De fietsers naar Doorwerth worden uitgelokt om op de Van der Molenallee tegen de richting in te gaan rijden. Vervolgens moeten ze dan nog een gevaarlijke oversteek maken.
Bovendien zat er geen enkel voordeel in voor de verkeersafwikkeling. Het antwoord van de gedeputeerde kwam erop neer dat het toch echt een verbetering was en dat het allemaal wel mee zou vallen met de verkeersonveiligheid. En dit allemaal in algemene bewoordingen zonder specifieke toetsbare argumentatie. De lezer moest het er maar mee doen: ‘de provincie zal het toch wel weten?’ De fietsers die iedere dag met de situatie te maken kregen, dachten daar heel anders over. Hierover later meer.
Provinciale Staten aan zet!
Na de reconstructie bleek het fietsgedrag overeen te komen met mijn verwachtingen: onbegrip en ongewenste gevaarlijke verkeersbewegingen. Ook automobilisten werden onverwacht geconfronteerd met schuin overstekende fietsers.
Hoog tijd om de Provinciale Staten (PS) te informeren over de gang van zaken en het ongevallenrisico. Provinciale Staten controleert immers het dagelijks bestuur (GS). In oktober 2025 heb ik de case gepresenteerd aan PS, die vervolgens vragen stelden aan GS. Het antwoord was een herhaling van zetten: het is écht een verbetering zonder dit te beargumenteren.
In juli 2026 brachten twaalf partijen van PS een werkbezoek aan het kruispunt. Ze konden met eigen ogen aanschouwen welke bizarre situatie gecreëerd was en dat dit vroeg of laat zou leiden tot ongevallen. Inmiddels had het verkeerskundig bureau Goudappel, in opdracht van de gemeente Renkum, onderzoek gedaan. Heldere conclusie: herstel de fietsoversteek! En daar is de gemeente Renkum het mee eens.
Op 6 oktober 2026 geeft GS voor de derde keer aan dat het écht een verbetering is: ‘wij brengen de fietsoversteek niet terug’. En wederom geen specifieke argumentatie. Het is stuitend hoe GS verzuimt de dialoog aan te gaan over de verkeerskundige inhoud. Kennen zij de praktijk van alledag en de mening van de fietsers? Met het niet herstellen van de fietsoversteek neemt GS opnieuw het risico op verkeersongevallen. Het is toch ook beleid van de provincie om ongevallen en persoonlijk leed te voorkomen?
De Fietsersbond en bewonersverenigingen klopten ook aan de bestuurlijke deur met de boodschap ‘Herstel de fietsoversteek’ in het belang van de verkeersveiligheid. Dit werd ook geadviseerd door Veilig Verkeer Nederland (VVN).
Wat zijn de feiten?
Dan maar eens inzoomen op de verkeerskundige feiten vanuit drie invalshoeken:
- Doorstroming (wachttijd).
- Verkeersveiligheid (risico’s).
- Gebruikerservaringen.
Doorstroming
Voor de doorstroming op een kruispunt met verkeerslichten bestaan rekenmethodes. Iedere verkeerskundige leert die in zijn opleiding. Bij het hanteren van gelijke uitgangspunten zijn de resultaten hetzelfde, net zoals het oppervlak van een cirkel πR2 bedraagt. Een dergelijke kruispuntanalyse is uitgevoerd door Goudappel. Ik heb dat zelf ook maar eens gedaan. We hebben de uitgangspunten van de provincie gebruikt. De conclusies:
- Het weghalen van de fietsoversteek verbetert niet de doorstroming van het autoverkeer.
- Het weghalen van de fietsoversteek verhoogt de wachttijd aanzienlijk voor de fietsers naar Doorwerth. Geen wonder dat deze fietsers het derde verkeerslicht mijden, met alle risico’s van dien.
- Het terugbrengen van de fietsoversteek leidt niet tot een slechtere doorstroming van het autoverkeer, maar geeft uiteraard wel een verbetering voor de fietsers.
Verkeersveiligheid
De verkeersveiligheid wordt bepaald door de risico’s die verkeersdeelnemers (moeten) nemen. Het aantal rijbanen dat de fietsers vanuit Heelsum moeten oversteken, is toegenomen van 2 naar 6 en het aantal verkeerslichten van 1 naar 3. Door deze onlogische opzet van het kruispunt nemen fietsers (uitgelokte) risico’s. Vooral op de Van der Molenallee rijden zij tegen de richting in en steken op allerlei plaatsen over. Hierbij moeten ze letten op tegemoetkomend en achteropkomend verkeer. Vooral als er hoge voertuigen opgesteld staan voor de verkeerslichten is het uitzicht belabberd (zie foto’s).
Veilig Verkeer Nederland (VVN) is dan ook zeer stellig: ‘de verkeersveiligheid voor de fietsers wordt ernstig bedreigd en nog ongeacht het effect op de doorstroming van het autoverkeer, achten wij het onacceptabel dat een iets betere doorstroming van het autoverkeer ten koste zou mogen gaan van de verkeersveiligheid en doorstroming van het fietsverkeer. Aanbevolen wordt de vervallen fietsoversteek te herstellen’.
De gedeputeerde mag zich gelukkig prijzen dat er nog geen ernstige ongevallen zijn gebeurd. Maar vroeg of laat gebeurt dit wel. Zeker als je bedenkt dat ook kwetsbare fietsers (jongeren, ouderen) en scootmobielen de vervelende oversteek (moeten) maken.
De gebruikerservaringen
In april 2026 is een internetenquête uitgevoerd (Red: zie onderaan documenten). Dit heeft 268 unieke respondenten opgeleverd. Van de respondenten maakt 94% regelmatig als fietser gebruik van het kruispunt en is meer dan 96% woonachtig in de gemeente Renkum. Samengevat zijn de resultaten van de enquête:
- Nagenoeg alle respondenten (meer dan 96%) geven aan dat zij de maatregel niet begrijpen en vinden deze onlogisch en verwarrend.
- Nagenoeg alle respondenten (95%) geven aan dat de verkeersveiligheid is verminderd.
- Nagenoeg alle respondenten (91%) geven aan dat de verwijderde fietsoversteek moet worden teruggebracht.
- De kritiek is niet mals, blijkt uit de opmerkingen. De fietsers zijn betrokken, bezorgd en boos.
Hoe zit het met de voorgestelde aanpassingen van de provincie?
De provincie gaat de fietsoversteek niet terugbrengen, maar heeft wel twee aanpassingen in de aanbieding.
- Een andere instelling van de verkeerslichten, zodat de fietsers van Heelsum naar Doorwerth geen of slechts beperkte wachttijd hebben.
Dat lijkt mooi, maar schijn bedriegt Wat is namelijk het geval? De fietsers moeten nu drie verkeerslichten passeren en de kans is groot dat ze bij alle drie verkeerslichten moeten wachten. Door het eerste verkeerslicht langer (onnodig) op rood te houden (wat feitelijk het voorstel van GS is), wordt de kans groter dat de fietser bij het tweede verkeerslicht door kan rijden. De totale oversteektijd wordt daarmee echter niet verlaagd, maar verplaatst van het tweede naar het eerste verkeerslicht. Tevens neemt de efficiëntie van de verkeerslichtenregeling iets af, waardoor de wachttijd voor het autoverkeer iets toeneemt. Dat was toch niet de bedoeling? Het is dan ook een vrij zinloze maatregel die niets bijdraagt aan het oplossen van het werkelijke probleem.
- Het aanleggen van een stukje tweerichtingenfietspad op de Van der Molenallee met een oversteek.
Dit is evenmin een maatregel die het probleem oplost. Het inpassen van dit fietspad en een fietsoversteek (met een middeneiland) op de Van der Molenallee is niet goed inpasbaar. De fietser zal voorbij de oversteek tegen de richting in blijven rijden (zoals Goudappel terecht aangeeft). Er liggen uitritten van woningen en een bushalte. Ook zal, na herontwikkeling, het voormalige restaurant Kievitsdel daar ontsloten moeten worden. Er ontstaat opnieuw een verkeersonveilige situatie. Dit is echt zonde van het geld: een doekje voor het bloeden, maar het stelpt de wond niet.
Onbegrijpelijk………..
Waarom volhardt het Provinciebestuur in zijn opstelling dat de fietsoversteek niet terugkomt, tegen alle inhoudelijke argumenten van deskundigen in? Speelt geld een rol? Het terugbrengen van de fietsoversteek is relatief eenvoudig. De kosten van deze ingreep zullen naar verwachting niet of nauwelijks de kosten overschrijden van het maken van een (complexe en gevaarlijke) fietsoversteek op de Van der Molenallee.
Wat houdt Gedeputeerde Staten tegen en hoe heeft dit zover kunnen komen? Prestige, gezichtsverlies of iets anders? Wat het ook is, daar mag de fietser niet de dupe van zijn en zeker geen slachtoffer van zijn. Als verantwoordelijke bestuurder zou ik die last niet willen dragen. Snel handelen door Provinciale Staten is nodig!
Ed Graumans
- Bewoner Kievitsdel
- Werkervaring (> 40 jaar); hoofd verkeersbeheersing en verkeersbeleid gemeente Utrecht, adviseur stedelijke en regionale mobiliteit
Document(en):
- Kruispunt Kievitsdel (Doorwerth): een beschouwing over de beantwoording van de Statenvragen door Gedeputeerde Staten (7 oktober 2026)
- Vragenlijst
- Uitkomsten internetenquête
Heeft u een foutje gezien of beschikt u over aanvullende informatie? Neem dan contact met ons op.
Weergaven: 8
