Het plan voor tijdelijke opvang van asielzoekers in De Valkenburcht in Oosterbeek is definitief van de baan. Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) liet de gemeente Renkum op 24 juli weten niet verder te gaan met de locatie. De reden: de kosten en risico’s staan volgens het COA niet in verhouding tot het aantal opvangplaatsen en de periode waarin het gebouw beschikbaar zou zijn. Daarmee is een maandenlang politiek en maatschappelijk dossier afgesloten, maar niet alle vragen eromheen zijn verdwenen.
De gemeenteraad heeft het stoppen van het COA-plan op 16 september opnieuw besproken. De kwestie was op verzoek van Leefbaar Renkum op de agenda van de raadscommissie gezet. Tegelijkertijd blijft de gemeente met het COA zoeken naar andere locaties voor de opvang van asielzoekers. De toekomst van De Valkenburcht zelf ligt bovendien al langer vast in een afzonderlijk traject voor herontwikkeling.
Van 230 naar maximaal 150 opvangplaatsen
Het COA meldde zich op 1 december 2025 officieel bij de gemeente met het verzoek om De Valkenburcht aan de Valkenburglaan 35 tijdelijk te gebruiken voor opvang. Het oorspronkelijke plan ging uit van 230 asielzoekers gedurende drie jaar, met een optie voor maximaal twee jaar verlenging. Het ging om de leegstaande oostvleugel van het gebouw.
De gemeente onderzocht vervolgens onder welke voorwaarden opvang mogelijk zou zijn. In januari 2026 werden informatiebijeenkomsten gehouden voor bewoners, omwonenden en andere belanghebbenden. De gemeenteraad werd eveneens bij het proces betrokken. De raad besloot medewerking te verlenen aan opvang van maximaal 150 asielzoekers. De gemeente beschreef het oorspronkelijke opvangplan, het participatieproces en de besluitvorming rond het maximum van 150 plaatsen in dit dossier.
Dat verschil van 80 plaatsen bleek uiteindelijk relevant. Het COA onderzocht na het besluit van de gemeenteraad opnieuw of het plan haalbaar was. Daarbij werd gekeken naar de uitvoerbaarheid, kosten, benodigde vergunningen en juridische risico’s.
Waarom het COA uiteindelijk stopte
Op 24 juli 2026 maakte het COA bekend dat het niet verdergaat met De Valkenburcht. De organisatie nam dat besluit in overleg met Valkenburcht Beheer B.V., de eigenaar van het complex.
Volgens de gemeente kwam het COA tot de conclusie dat de kosten en risico’s niet opwegen tegen het aantal opvangplaatsen en de periode waarin de locatie beschikbaar kan zijn. Het COA heeft na het besluit over maximaal 150 plaatsen opnieuw onderzocht of de locatie uitvoerbaar was. De uitkomst was negatief.
Daarmee is het belangrijk om onderscheid te maken tussen geschiktheid van het gebouw en financiële en organisatorische haalbaarheid. Uit de gemeentelijke informatie blijkt niet dat De Valkenburcht vanwege één specifiek technisch of juridisch probleem is afgewezen. Het besluit volgde op een bredere beoordeling van de uitvoerbaarheid van het plan. In de officiële verklaring van 30 juli legt de gemeente uit waarom het COA met de opvangplannen is gestopt.
Het dossier kreeg eerder al een bestuurlijke lading
De opvangplannen stonden vanaf het begin niet los van de bestuurlijke besluitvorming in Renkum. Al in december 2025 ontstond discussie over de manier waarop informatie over het COA-verzoek naar buiten was gekomen. Een gemeentelijke raadsbrief van januari 2026 bevatte een feitenrelaas over de informatieverstrekking rond De Valkenburcht.
Aanleiding was een bijeenkomst voor bewoners van De Valkenburcht op 8 december 2025. Tijdens die bijeenkomst was door een wethouder informatie verstrekt over het formele verzoek van het COA, terwijl er op dat moment een geheimhoudingsregime voor de raadsinformatie gold. Tijdens een daaropvolgende raadscommissievergadering werd de vraag gesteld of die informatieverstrekking verenigbaar was met de opgelegde geheimhouding. De gemeente legde in een afzonderlijk feitenrelaas vast wat er rond de informatieverstrekking was gebeurd.
Dat eerdere hoofdstuk maakt het dossier journalistiek relevanter dan een opvangplan dat simpelweg niet doorgaat. Er waren niet alleen vragen over de opvang zelf, maar ook over de bestuurlijke communicatie en de manier waarop het proces werd uitgevoerd.
De gemeenteraad kwam er in september op terug
Na het besluit van het COA was het onderwerp niet meteen van de politieke agenda verdwenen. Op woensdag 16 september stond de raadsbrief over het beëindigen van het opvangplan op de agenda van de raadscommissie. De bespreking was aangevraagd door Leefbaar Renkum.
De commissie besprak naast De Valkenburcht onder meer de evaluatie van Renkum Verbindt en het veiligheidsgevoel op straat. De vergadering vond plaats in De Concertzaal in Oosterbeek, omdat de gemeentelijke organisatie tijdelijk elders is gehuisvest. De gemeente publiceerde vooraf de volledige agenda en de bijbehorende vergaderinformatie voor de commissievergadering van 16 september.
De bespreking betekent niet dat het opvangbesluit opnieuw ter discussie staat. Het COA heeft zelf besloten de ontwikkeling niet voort te zetten. De politieke aandacht kan zich daarom richten op het verloop van het proces, de informatievoorziening en de lessen voor toekomstige opvanglocaties.
Renkum blijft op zoek naar een andere locatie
Het verdwijnen van De Valkenburcht uit beeld betekent niet dat de opvangopgave van Renkum vervalt. De gemeente en het COA blijven met elkaar in gesprek over andere locaties. Renkum geeft aan de voorkeur te hebben voor plekken die langere tijd beschikbaar zijn en financieel, juridisch en ruimtelijk haalbaar zijn.
Dat is een relevant verschil met De Valkenburcht. De opvang was daar gekoppeld aan een gebouw waarvan de herontwikkeling al langer op de agenda stond. De tijdelijke opvang zou plaatsvinden zolang de oostvleugel beschikbaar was en voordat de verdere ontwikkeling van het complex zou worden uitgevoerd.
In december 2025 schreef het college aan de gemeenteraad dat de herontwikkeling van De Valkenburcht het doel bleef. De tijdelijke opvang werd gezien als een mogelijkheid voor de periode waarin de sloop- en nieuwbouwplannen nog niet konden worden gerealiseerd. De oorspronkelijke raadsbrief van 9 december 2025 beschrijft het verzoek van het COA en de relatie met de geplande herontwikkeling.
De Valkenburcht blijft bestemd voor herontwikkeling
Voor het gebouw zelf verandert het stoppen van de opvangplannen weinig aan de hoofdlijn. De gemeente en de eigenaren onderzoeken de sloop en nieuwbouw van De Valkenburcht. Het huidige gebouw is verouderd en voldoet volgens de gemeente niet meer aan de eisen van deze tijd.
Het project bevindt zich in de haalbaarheidsfase. De initiatiefnemer onderzoekt de uitvoerbaarheid van het plan en betrekt de omgeving bij de verdere uitwerking. De gemeente heeft eerder ruimtelijke kaders voor de ontwikkeling vastgesteld. De actuele gemeentelijke projectpagina over De Valkenburcht beschrijft de huidige fase en de voorgenomen herontwikkeling.
De herontwikkeling kent overigens een langere geschiedenis. In 2023 stelde de gemeenteraad ruimtelijke kaders en een stedenbouwkundig ontwerp vast. In het toenmalige voorstel werd uitgegaan van vernieuwing van het verouderde complex, met woningen en zorgvoorzieningen.
Wat blijft er over?
De tijdelijke opvang in De Valkenburcht komt er niet. Voor de gemeente resteert de zoektocht naar een andere locatie voor de opvangopgave. Voor de eigenaar en omwonenden verschuift de aandacht naar de verdere herontwikkeling van het complex.
Voor de gemeenteraad blijft het proces rond De Valkenburcht relevant. De combinatie van een aanvankelijk verzoek om 230 opvangplaatsen, het gemeentelijke maximum van 150, de informatievoorziening rond het verzoek en het uiteindelijke besluit van het COA heeft een dossier opgeleverd waarin bestuurlijke communicatie en besluitvorming nadrukkelijk samenkomen.
De Valkenburcht is als opvanglocatie dus van de baan, maar het dossier is niet verdwenen. De komende periode zal vooral duidelijk moeten worden welke andere locatie Renkum samen met het COA in beeld brengt en hoe de herontwikkeling van De Valkenburcht verdergaat. Voor Oosterbeek verschuift het zwaartepunt van een discussie over tijdelijke opvang naar de vraag hoe een vernieuwd complex straks in de omgeving moet passen.
Heeft u een foutje gezien of beschikt u over aanvullende informatie? Neem dan contact met ons op.
Weergaven: 154
