De gemeente Culemborg presenteert de financiële positie als gezond, maar ziet de ruimte om gemeentelijke taken en ambities te financieren de komende jaren verder afnemen. Het college heeft de concept-programmabegroting 2027 aangeboden aan de gemeenteraad. Tegelijkertijd bereidt Culemborg nieuwe bezuinigingen voor. De gemeente blijft investeren in woningen, voorzieningen, de openbare ruimte en ondersteuning van inwoners, maar zegt dat niet alle ambities zonder nieuwe keuzes uitvoerbaar zijn.
Financiële ruimte staat verder onder druk
Volgens het college groeit het gemeentefonds minder sterk, waardoor de inkomsten van Culemborg minder snel toenemen dan de gemeente voor haar taken nodig acht. De gemeente spreekt daarbij nadrukkelijk niet van een financieel ongezonde situatie. De financiële basis wordt als gezond omschreven, maar de beschikbare ruimte voor nieuwe of bestaande gemeentelijke taken wordt kleiner. De concept-programmabegroting 2027 is daarom niet alleen een overzicht van inkomsten en uitgaven, maar vormt volgens het college eveneens de aanleiding om opnieuw naar de financiële keuzes van de komende jaren te kijken. De concept-programmabegroting 2027 van Culemborg
Die ontwikkeling staat niet op zichzelf. Culemborg heeft de afgelopen jaren al een traject van ombuigingen doorlopen om de meerjarige financiële positie te verbeteren. De gemeente heeft eerder aangegeven dat investeringen in onder meer scholen, sportaccommodaties en duurzaamheid concurreren om dezelfde financiële ruimte. Daarbij speelt volgens het gemeentelijke ombuigingsproces de afname van de rijksbijdrage een rol. Het uitgangspunt is om taken anders te organiseren, samen te voegen of in sommige gevallen niet meer uit te voeren. Het gemeentelijke proces van ombuigen en bezuinigen
Investeren en tegelijk opnieuw keuzes maken
De begroting voor 2027 betekent niet dat Culemborg de investeringsagenda stillegt. Het college noemt woningen, voorzieningen, onderhoud van de leefomgeving en ondersteuning van inwoners als terreinen waarop de gemeente blijft investeren. De financiële boodschap is daarmee dubbel: de gemeente beschikt over een gezonde financiële basis, maar moet binnen die basis steeds scherper bepalen welke uitgaven en ambities voorrang krijgen.
Dat sluit aan bij de financiële koers die Culemborg eerder voor de komende jaren heeft uitgezet. In de begroting voor 2026 stelde de gemeente dat vanaf 2027 weer een sluitende begroting werd voorzien en dat daarna reserves konden worden opgebouwd. Tegelijkertijd werd toen al gewezen op grote toekomstige opgaven, waaronder woningbouw, onderwijshuisvesting, duurzaamheid en voorzieningen. De begroting van Culemborg voor 2026
De nieuwe begroting laat zien dat een sluitende financiële basis niet betekent dat daarmee alle financiële vraagstukken voor de langere termijn zijn opgelost. Het college kondigt aan nieuwe bezuinigingen voor te bereiden. Welke concrete maatregelen daaruit volgen, staat in de nu gepresenteerde informatie nog niet uitgewerkt als een nieuwe definitieve bezuinigingslijst. Dat onderscheid is van belang: het college kondigt een voorbereidingstraject aan, terwijl de gemeenteraad uiteindelijk over de begroting en de bijbehorende keuzes beslist.
Molen De Hoop als voorbeeld van vastgoedkeuzes
Een concreet voorbeeld van de manier waarop Culemborg naar gemeentelijk vastgoed kijkt, is de overdracht van Molen De Hoop. De gemeente maakte in september bekend dat de molen wordt overgedragen aan Stichting De Hoop van Culemborg. De stichting is voortgekomen uit de huidige gebruikers en richt zich op het behoud van de molen als werkende molen. Ook de molenwinkel blijft behouden. Het gemeentelijke bericht over de overdracht van Molen De Hoop
De overdracht past volgens de gemeente in een bredere beoordeling van de vastgoedportefeuille. Culemborg onderzocht hoe het gemeentelijk vastgoed toekomstbestendig kan worden georganiseerd tegen de achtergrond van stijgende kosten en een ontwikkeling waarbij gemeenten minder middelen vanuit het Rijk ontvangen. Voor De Hoop werd gezocht naar een constructie waarbij het monument behouden blijft, terwijl het beheer bij een organisatie komt te liggen die zich specifiek op de molen richt.
De financiële afspraak is concreet. De molen gaat voor een symbolisch bedrag van € 1 over naar de stichting. Daarnaast verstrekt de gemeente eenmalig € 175.000 als startkapitaal. Dat geld is onder meer bedoeld voor noodzakelijk onderhoud, waaronder de vervanging van het wiekenkruis om de molen weer veilig te kunnen laten draaien. De stichting blijft voor toekomstig onderhoud afhankelijk van subsidies, fondsen, giften en de inzet van vrijwilligers.
Grote investeringen blijven op de agenda
De financiële keuzes raken daarmee niet alleen de hoogte van gemeentelijke uitgaven, maar kunnen eveneens bepalen hoe Culemborg voorzieningen en gemeentelijke eigendommen organiseert. In eerdere financiële stukken werd al aangegeven dat onderwijshuisvesting een van de grootste opgaven voor de komende jaren is. De gemeente heeft daarnaast plannen voor woningbouw, de stationsomgeving en verduurzaming van voorzieningen.
De vraag voor de gemeenteraad is daarmee breder dan alleen het sluitend krijgen van een begroting voor 2027. De raad moet beoordelen welke investeringen en voorzieningen Culemborg op langere termijn financieel kan dragen en welke keuzes daarvoor nodig zijn. De overdracht van Molen De Hoop laat zien dat daarbij ook wordt gekeken naar andere vormen van beheer en eigendom, zonder dat het behoud van een gemeentelijk monument volgens het college uit beeld hoeft te verdwijnen.
De concept-programmabegroting 2027 ligt nu bij de gemeenteraad. Daarmee begint het politieke debat over de financiële ruimte, de aangekondigde nieuwe bezuinigingen en de prioriteiten voor de komende jaren. De gemeente noemt haar financiële basis gezond, maar maakt tegelijkertijd duidelijk dat die basis geen onbeperkte ruimte biedt voor alle gemeentelijke ambities.
Dit artikel is gebaseerd op de officiële publicaties van de gemeente Culemborg over de concept-programmabegroting 2027, het gemeentelijke ombuigingsproces en de overdracht van Molen De Hoop. In de geraadpleegde nieuwsberichten van de gemeente wordt geen individuele opsteller of auteur vermeld; de berichten zijn gepubliceerd namens de gemeente Culemborg. De genoemde citaten en feiten zijn daarom aan de gemeente toegeschreven en niet aan een niet nader genoemde individuele schrijver.
Heeft u een foutje gezien of beschikt u over aanvullende informatie? Neem dan contact met ons op.
Weergaven: 54
