Vaccinatie van leghennen is een uiterst effectief wapen om de verspreiding van het vogelgriepvirus in te dammen en grote uitbraken te voorkomen. Dat blijkt uit de resultaten van een unieke, meerjarige veldstudie van Wageningen University & Research (WUR), Royal GD en de Universiteit Utrecht. Zonder vaccinatie is de kans op een uitbraak na binnenkomst van het virus nagenoeg zeker (96 procent), maar met de juiste vaccinatiestrategie keldert dit risico naar slechts 10 tot 30 procent.
Kettingreactie in de stal doorbroken
Uit de transmissieproeven van het grootschalige onderzoek blijkt dat één niet-gevaccineerde, volwassen leghen in korte tijd gemiddeld meer dan zes andere kippen besmet. Wanneer de kippen gevaccineerd zijn, verloopt de virusoverdracht aanzienlijk trager en moeizamer. De mate van bescherming hangt direct samen met de hoeveelheid antistoffen in het bloed van de kippen. Door de verspreiding binnen een koppel te remmen, wordt de kans op een grootschalige bedrijfsuitbraak effectief de kop ingedrukt.
De kracht van de herhaalprik
Een van de belangrijkste praktische inzichten uit het onderzoek is de cruciale rol van de zogeheten boostervaccinatie. Onderzoekers zagen dat bij koppels die alleen een basisvaccinatie ontvingen, het niveau van de antistoffen gedurende de legperiode schommelde. Kippen die een extra boosterprik kregen, behielden daarentegen de hele productiecyclus een constant hoge en uniforme afweer. “De resultaten laten zien dat niet alleen het vaccineren zelf telt, maar juist het behouden van een stabiele, hoge weerstand binnen de hele groep”, aldus projectleider Kim Bouwman van Wageningen Bioveterinary Research.
Geen impact op welzijn en eiproductie
Naast de effectiviteit toont het onderzoek aan dat de geteste vaccins volkomen veilig zijn voor de dieren. De gezondheid van de gevaccineerde leghennen bleef gedurende de proefperiode van 85 weken stabiel en de sterftecijfers waren normaal. Ook de eiproductie en de kwaliteit van de eieren leden er niet onder. Daarnaast werd de voedselveiligheid uitvoerig gecontroleerd: het risico voor de consument is volgens de onderzoekers minimaal, aangezien er nergens infectieus virus in de pluimveeproducten kon worden geïsoleerd.
Fundament onder nieuw vogelgriepbeleid
De wetenschappelijke resultaten leveren een stevig fundament voor het landelijke beleid. Het kabinet werkt momenteel samen met de pluimveesector aan een plan om vaccinatie voor leghennen verplicht te stellen. In combinatie met strenge hygiënemaatregelen en gerichte monitoring (surveillance) biedt vaccinatie een concreet perspectief op een duurzame beheersing van de vogelgriep. Dit is een enorme stap voorwaarts voor zowel de diergezondheid, de volksgezondheid als de economische stabiliteit van de Nederlandse pluimveesector.
Dit onderzoek is uitgevoerd door Wageningen Bioveterinary Research (WBVR), Royal GD en de faculteit Diergeneeskunde van de Universiteit Utrecht.
Heeft u een foutje gezien of beschikt u over aanvullende informatie? Neem dan contact met ons op.
