Herindeling De Liemers dichterbij: vier gemeenten zetten fusieproces voort, maar vragen over inwonersinvloed blijven

Herindeling De Liemers dichterbij: vier gemeenten zetten fusieproces voort, maar vragen over inwonersinvloed blijven

Politiek

De gemeentelijke herindeling van Doesburg, Duiven, Westervoort en Zevenaar heeft een belangrijke stap gezet. Op 16 november 2026 hebben de vier gemeenteraden het herindelingsontwerp voor de vorming van één nieuwe gemeente vastgesteld. De beoogde gemeente De Liemers moet op 1 januari 2029 van start gaan en ongeveer 95.000 inwoners tellen. Daarmee is het fusieproces verder gevorderd, maar de definitieve samenvoeging is nog niet juridisch vastgesteld. De komende maanden kunnen inwoners en organisaties officieel reageren op de plannen.

Herindeling De Liemers: vier gemeenteraden stemmen in

Het herindelingsontwerp draagt de titel ‘Op weg naar herindeling-de-liemers-dit-staat-nu-op-papier/" class="auto-tag-link">De Liemers’. Het beschrijft hoe de vier gemeenten willen samengaan in één bestuurlijke organisatie, met zeventien steden en dorpen en ongeveer 95.000 inwoners.

De gemeenteraden van Doesburg, Duiven, Westervoort en Zevenaar hebben het ontwerp op dezelfde datum vastgesteld. Daarmee is voldaan aan de eerste belangrijke politieke voorwaarde voor de verdere uitwerking van de gemeentelijke herindeling.

De stemverhoudingen waren niet overal gelijk. In Doesburg werd het voorstel volgens het gepubliceerde vergaderverslag aangenomen met acht stemmen voor en zeven tegen. Dat verslag is automatisch gegenereerd en niet door een redacteur gecontroleerd. In Zevenaar is de uitslag rechtstreeks terug te vinden in het officiële raadsportaal: 24 raadsleden stemden voor en drie tegen. De tegenstemmen kwamen van Forum voor Democratie.

De besluitvorming in de vier gemeenten betekent niet dat de inwoners al definitief in één gemeente wonen. Daarvoor moet de volledige wettelijke herindelingsprocedure nog worden doorlopen.

Inwoners krijgen mogelijkheid om zienswijze in te dienen

Een belangrijke volgende stap is de formele inspraakperiode. Het herindelingsontwerp ligt van 18 november 2026 tot en met 13 januari 2027 ter inzage. Dat blijkt uit de gezamenlijke officiële bekendmaking in het Gemeenteblad.

Inwoners, organisaties en andere belanghebbenden kunnen gedurende deze periode een zienswijze indienen. Daarin kunnen zij aangeven welke onderdelen zij ondersteunen, waarover zij zorgen hebben en welke aanpassingen volgens hen nodig zijn.

De gemeenten beoordelen de ingediende reacties en verwerken deze in een nota van zienswijzen. Daarin wordt inzichtelijk gemaakt welke reacties zijn ontvangen en hoe de gemeenten daarop reageren. De inbreng kan aanleiding geven om onderdelen van het ontwerp aan te passen, aan te vullen of nader toe te lichten.

Op de gezamenlijke website Op weg naar De Liemers staat hoe inwoners hun reactie officieel kunnen indienen.

Financiële gevolgen en bestuurlijke inrichting

Een van de belangrijkste vraagstukken bij de samenvoeging is de financiële en organisatorische inrichting van de nieuwe gemeente. Vier bestaande gemeentelijke organisaties moeten uiteindelijk worden samengebracht. Dat vraagt om keuzes over personeel, huisvesting, dienstverlening, gemeentelijke systemen en de verdeling van financiële middelen.

Bij het herindelingsontwerp zijn verschillende onderzoeken gevoegd, waaronder een financiële herindelingsscan, een aanvullend onderzoek en een analyse van gemeentelijke kapitaalgoederen.

De financiële uitgangspositie van de toekomstige gemeente is daarmee onderzocht, maar dat betekent niet dat alle financiële gevolgen van de samenvoeging al vaststaan. Ook de harmonisatie van gemeentelijke belastingen en lokale regelingen vraagt nog om verdere besluitvorming.

Voor inwoners is vooral van belang wat er uiteindelijk verandert in de gemeentelijke lasten en dienstverlening. De vier bestaande gemeenten hebben immers verschillende uitgangsposities. Welke tarieven de nieuwe gemeente vanaf 2029 gaat hanteren, moet nog worden uitgewerkt.

Provincie houdt toezicht op financiële verplichtingen

Naast de politieke besluitvorming is ook de financiële controle tijdens het fusieproces geregeld. De provincie Gelderland heeft op 3 november 2026 een besluit genomen over het preventieve financiële toezicht op de vier gemeenten.

Dit toezicht vloeit voort uit de Wet algemene regels herindeling (Wet Arhi). Na vaststelling van het herindelingsontwerp treedt het toezicht van rechtswege in werking. Het blijft volgens de provinciale planning van kracht tot de beoogde start van de nieuwe gemeente op 1 januari 2029.

De provincie werkt met financiële drempelbedragen. Dat betekent dat bepaalde besluiten met financiële gevolgen voorafgaande goedkeuring van Gedeputeerde Staten nodig hebben wanneer zij boven de voor de betreffende gemeente vastgestelde grens uitkomen. Onder die grens blijft de besluitvorming bij de gemeenten zelf.

De systematiek is bedoeld om te voorkomen dat gemeenten in de aanloop naar de fusie verplichtingen aangaan die de toekomstige gemeente onnodig financieel belasten.

De uitgangspunten zijn terug te vinden in het provinciale besluit over het financieel Arhi-toezicht.

Wat gebeurt er na de inspraakperiode?

Na afloop van de zienswijzeperiode verwerken de gemeenten de reacties in het definitieve herindelingsadvies. Volgens de gezamenlijke planning moeten de vier gemeenteraden daar op 15 maart 2027 over besluiten.

Vervolgens wordt het advies aangeboden aan de provincie Gelderland. Gedeputeerde Staten beoordelen het voorstel en brengen het daarna onder de aandacht van de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

Daarna volgt de landelijke wetgevingsprocedure. Voor een gemeentelijke herindeling is uiteindelijk een formele wettelijke regeling nodig. De Tweede en Eerste Kamer moeten zich daarover buigen.

De huidige planning voorziet in herindelingsverkiezingen in november 2028. Op 1 januari 2029 zou de nieuwe gemeente vervolgens van start moeten gaan. Deze data zijn planningsuitgangspunten en geen garantie dat alle vervolgstappen zonder wijzigingen worden afgerond.

De actuele planning en de bijbehorende documenten zijn te vinden op Op weg naar De Liemers.

Eerdere berichtgeving over de fusie

Gelderland Magazine volgt de ontwikkeling van de voorgenomen herindeling al langer. In het artikel Herindeling De Liemers: dit staat nu op papier werd op 6 oktober 2026 ingegaan op het ontwerp, de financiële onderzoeken en de voorgenomen bestuurlijke samenvoeging.

Met de vaststelling op 16 november is het dossier een nieuwe fase ingegaan. De komende periode wordt duidelijk welke reacties inwoners en organisaties indienen en of deze aanleiding geven tot wijzigingen in het herindelingsadvies.

Dit artikel is opgesteld door de redactie van Gelderland Magazine aan de hand van openbare gemeentelijke en provinciale documenten, officiële raadsinformatie en de gepubliceerde herindelingsstukken.

Heeft u een foutje gezien of beschikt u over aanvullende informatie? Neem dan contact met ons op.

Weergaven: 3