In Apeldoorn heeft een leegstaande pastorie een tijdelijke nieuwe bestemming gekregen. De Protestantse Wijkgemeente De Hofstad stelde de woning beschikbaar voor een Syrisch gezin van vijf personen dat aan de gemeente Apeldoorn is gekoppeld en wacht op passende huisvesting. Nadat een oproep binnen de kerk was gedaan, stonden binnen een dag tien vrijwilligers klaar om de woning op te knappen en in te richten. Ook buurtbewoners boden hulp aan. De actie maakt deel uit van het landelijke initiatief Actie Onderdak, waarbij kerken tijdelijk woonruimte beschikbaar stellen aan statushouders.
Leegstaande pastorie in Apeldoorn krijgt nieuwe bestemming
De woning kwam beschikbaar nadat de predikant van De Hofstad naar een andere gemeente was vertrokken. Omdat de pastorie voorlopig niet nodig was voor een opvolger, besloot de kerk de ruimte tijdelijk beschikbaar te stellen. Via de diaconaal predikant kwam de oproep van Actie Onderdak onder de aandacht van de wijkgemeente.
Het gezin bestaat uit vader, moeder en drie dochters. De vijf gezinsleden beschikken over een verblijfsvergunning en zijn formeel gekoppeld aan de gemeente Apeldoorn. Een volwassen zoon, die al in Apeldoorn woont, bracht zijn moeder en jongere zussen naar de woning. Volgens de publicatie van de Raad van Kerken bestaat het gezin in totaal uit acht kinderen; de overige broers en zussen wonen in Syrië, Irak en Duitsland.
De woning werd binnen enkele dagen klaargemaakt. Vrijwilligers schilderden muren, maakten schoon en pakten achterstallig onderhoud aan. De kerkelijke kringloopwinkel leverde meubels, waaronder bedden, stoelen en tafels. Voor zaken als kussens en beddengoed werden nieuwe spullen aangeschaft. Ook waren de eerste boodschappen al in huis toen het gezin arriveerde. De gang van zaken is beschreven in het verslag van de Raad van Kerken over de opvang in Apeldoorn.
Tien vrijwilligers reageren op oproep van de kerk
De voorbereiding kwam snel op gang. Kerkrentmeester Ad Heij plaatste op vrijdag een oproep, waarna zaterdag al tien vrijwilligers klaarstonden om aan de slag te gaan. Ook een andere wijkkerk hielp mee bij het opknappen van de woning. De werkzaamheden bestonden uit schoonmaken, schilderen, het wegwerken van achterstallig onderhoud en het verzamelen van meubels en andere benodigdheden.
De hulp bleef niet beperkt tot kerkleden. De buurtbewoners waren vooraf geïnformeerd over de komst van het gezin. Tijdens de werkzaamheden kwamen mensen uit de omgeving spontaan vragen of ze iets konden betekenen. Er werden planten gebracht en een welkomstkaartje achtergelaten. In de woning lag bovendien een boekje met praktische informatie en belangrijke telefoonnummers.
De kinderen krijgen voorlopig online les, totdat zij naar een school in Apeldoorn kunnen. Vrijwilligers helpen het gezin met praktische zaken, waaronder de inrichting en internetverbinding. De betrokken kerk beschrijft de reacties uit de buurt als positief. Daarbij moet worden aangetekend dat deze ervaringen afkomstig zijn uit de publicatie van de organiserende kerkelijke organisaties en geen onafhankelijk buurtonderzoek vormen.
Actie Onderdak moet ruimte vrijmaken in asielopvang
De opvang in Apeldoorn is onderdeel van Actie Onderdak, een landelijk initiatief dat op 20 oktober 2026 van start ging. De Raad van Kerken in Nederland, de Protestantse Kerk in Nederland en de Rooms-Katholieke Kerk werken daarin samen met andere kerkelijke organisaties. Zij vragen plaatselijke kerken om voor drie maanden onderdak te bieden aan statushouders die wachten op huisvesting in de gemeente waaraan zij zijn toegewezen.
Het gaat nadrukkelijk om mensen die al een verblijfsvergunning hebben gekregen. Zij wachten niet meer op een beslissing over hun asielaanvraag, maar kunnen nog niet verhuizen naar een eigen woonruimte. Zolang zij in een asielzoekerscentrum verblijven, houden zij daar opvangplaatsen bezet. Door tijdelijk onderdak buiten het azc te organiseren, willen de initiatiefnemers ruimte vrijmaken voor mensen die nog in de asielprocedure zitten.
De deelnemende kerken kunnen bijvoorbeeld een leegstaande pastorie, een bijgebouw of andere geschikte woonruimte inzetten. De landelijke organisaties hebben de opzet uitgewerkt in samenwerking met het ministerie van Asiel en Migratie en het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA). De begeleiding en praktische ondersteuning worden verzorgd door vluchtelingenorganisatie INLIA. De landelijke informatie over Actie Onderdak beschrijft de doelstelling, deelnemende organisaties en de beoogde opvangperiode.
Drie maanden opvang is geen garantie op een permanente woning
De pastorie in Apeldoorn wordt voor drie maanden beschikbaar gesteld. Die periode biedt het gezin de mogelijkheid om alvast in de toegewezen gemeente te verblijven en de omgeving te leren kennen. Het is echter belangrijk om onderscheid te maken tussen tijdelijk onderdak en definitieve huisvesting.
Over de vervolgstap na de drie maanden bestaat in de openbare communicatie een verschil in formulering. De Protestantse Kerk schreef bij de start van het initiatief dat het COA daarna voor permanente huisvesting zou zorgen. De actuele algemene informatie van de Raad van Kerken beschrijft vooral de tijdelijke opvang en maakt niet concreet welke woonplek in alle gevallen daarna beschikbaar is. Een permanente woning mag daarom niet als een gegarandeerd resultaat van deze specifieke opvang worden gepresenteerd.
De wettelijke verantwoordelijkheid voor de huisvesting van statushouders ligt bij gemeenten. De Rijksoverheid vermeldt dat gemeenten passende woonruimte moeten organiseren en dat zij daarbij verschillende vormen kunnen inzetten, zoals een sociale huurwoning, een tijdelijke woonvorm of gedeelde huisvesting. Dat staat in de officiële uitleg over de huisvesting van statushouders.
De pastorie biedt dus tijdelijk onderdak, maar neemt de verantwoordelijkheid voor langdurige huisvesting niet weg. Juist de overgang naar een volgende woonplek blijft een belangrijk onderdeel van de uitvoering van het initiatief.
Minister bezoekt eerste deelnemende kerk in Apeldoorn
Op 28 oktober 2026 bracht minister Bart van den Brink een bezoek aan De Hofstad. De kerk was op dat moment de eerste deelnemende gemeente die daadwerkelijk een woning beschikbaar stelde binnen Actie Onderdak. Tijdens het bezoek sprak de minister met vrijwilligers en vertegenwoordigers van de betrokken kerkelijke organisaties.
Volgens INLIA hadden zich ongeveer een week na de start van het landelijke initiatief 78 kerken aangemeld om statushouders op te vangen. Ruim 300 andere kerken hadden informatie opgevraagd. Die aantallen geven de belangstelling weer op dat moment. Een aanmelding of informatieaanvraag betekent niet automatisch dat een kerk al woonruimte beschikbaar heeft gesteld of dat er bewoners zijn geplaatst.
Het bezoek van de minister en de eerste resultaten in Apeldoorn zijn beschreven in het verslag van INLIA van 28 oktober 2026. Daarin komen ook de rol van vrijwilligers en de positieve reactie van enkele buurtbewoners aan bod.
Vrijwilligers vullen een tijdelijke woonruimte in, maar lossen woningtekort niet op
De Apeldoornse pastorie laat zien hoe een leegstaand gebouw tijdelijk een maatschappelijke functie kan krijgen. Met hulp van kerkleden, een kringloopwinkel en buurtbewoners werd binnen enkele dagen een woning ingericht voor een gezin dat al aan Apeldoorn is gekoppeld. De kinderen kunnen alvast in de omgeving verblijven en het gezin krijgt gelegenheid om de nieuwe woonplaats te leren kennen.
Tegelijkertijd blijft de opvang tijdelijk. De beschikbaarheid van een pastorie is geen structurele oplossing voor het tekort aan woningen en betekent niet dat de huisvestingsopgave van gemeenten verdwijnt. De landelijke actie is afhankelijk van kerken die geschikte ruimte beschikbaar hebben en van de samenwerking met organisaties die de opvang begeleiden.
De Apeldoornse uitvoering laat daarmee zowel de mogelijkheden als de grenzen van lokale betrokkenheid zien. Een lege woning kan tijdelijk een thuis worden, maar de vraag waar het gezin na de afgesproken opvangperiode terechtkan, blijft onderdeel van de bredere huisvestingsopgave.
Heeft u een foutje gezien of beschikt u over aanvullende informatie? Neem dan contact met ons op.
Weergaven: 66





