Oosterbeek staat zondag 8 november opnieuw stil bij militairen die hun leven verloren tijdens oorlogen en gewapende conflicten. Op de Arnhem-Oosterbeek War Cemetery vindt om 11.30 uur de jaarlijkse herdenkingsdienst Remembrance Sunday plaats. De ceremonie wordt georganiseerd door de Holland Branch van The Royal British Legion en maakt deel uit van een Britse herdenkingstraditie die inmiddels ook een vaste plaats heeft gekregen in Oosterbeek.
Remembrance Sunday: Britse herdenking sinds 2011 in Oosterbeek
Remembrance Sunday valt ieder jaar op de tweede zondag van november. In het Verenigd Koninkrijk is deze dag bedoeld om militairen te herdenken die zijn omgekomen tijdens oorlogen en gewapende conflicten. De Holland Branch van The Royal British Legion begon in 2011 met het organiseren van een jaarlijkse ceremonie op de militaire begraafplaats in Oosterbeek. Sindsdien vindt de bijeenkomst daar ieder jaar plaats.
De Holland Branch van The Royal British Legion bevestigt dat de herdenking ook in 2026 op de tweede zondag van november wordt gehouden. De organisatie noemt naast haar eigen leden ook lokale bestuurders en inwoners als betrokkenen bij deze jaarlijkse bijeenkomst. De ceremonie vindt plaats op de Commonwealth War Graves Cemetery, aan de Van Limburg Stirumweg in Oosterbeek.
Airborne Begraafplaats herbergt graven van geallieerde militairen
De locatie heeft een directe relatie met de gevechten tijdens de Tweede Wereldoorlog. Op de Arnhem-Oosterbeek War Cemetery liggen meer dan 1.750 geallieerde militairen begraven. De begraafplaats wordt onderhouden door de Commonwealth War Graves Commission (CWGC).
Volgens de gemeente Renkum gaat het om militairen die tijdens Operatie Market Garden zijn gesneuveld. De begraafplaats is ingericht als Brits ereveld en bevat onder meer het Cross of Sacrifice, een monumentaal kruis met een bronzen zwaard. Ook staat er een gedenksteen met de tekst ‘Their Name Liveth For Evermore’.
De Canadese overheidsorganisatie Veterans Affairs Canada geeft een nadere uitsplitsing van de graven. Op basis van haar registratie liggen er 1.680 militairen uit het Britse Gemenebest begraven of worden zij op de begraafplaats herdacht. Daarnaast vermeldt de organisatie 73 Poolse en drie Nederlandse graven. De cijfers maken duidelijk dat de begraafplaats niet uitsluitend een Britse herdenkingslocatie is, maar ook de offers van andere geallieerde landen vertegenwoordigt.
Voorgeschiedenis: Operatie Market Garden en de Slag om Arnhem
De historische achtergrond van de begraafplaats ligt bij Operatie Market Garden, die op 17 september 1944 begon. De geallieerden wilden met luchtlandingstroepen en oprukkende grondtroepen belangrijke bruggen over Nederlandse rivieren veroveren. Het uiteindelijke doel was een doorgang naar Duitsland te creëren en het Ruhrgebied, het industriële hart van de Duitse oorlogsindustrie, binnen bereik te brengen.
Bij de operatie waren onder meer Amerikaanse luchtlandingstroepen, de Britse 1st Airborne Division en de Poolse parachutistenbrigade betrokken. De Britse militairen landden ten westen van Arnhem, maar kregen te maken met Duitse tegenstand en problemen met bevoorrading en versterkingen. Een deel van de Britse troepen bereikte de omgeving van de Rijnbrug in Arnhem. Andere eenheden kwamen vast te zitten in en rond Oosterbeek.
De gevechten duurden tot 25 september 1944. In de nacht van 25 op 26 september trokken de overgebleven Britse militairen zich terug over de Rijn. De geallieerden slaagden er niet in Arnhem te veroveren en de geplande opmars via de bruggen te voltooien. De historische beschrijving van deze gebeurtenissen en de samenstelling van de betrokken strijdkrachten is terug te vinden bij Veterans Affairs Canada, dat ook de geschiedenis van de militaire begraafplaats documenteert.
Airborne Memorial Service is een afzonderlijke herdenking
Oosterbeek kent naast Remembrance Sunday een tweede belangrijke jaarlijkse herdenking op dezelfde begraafplaats. De Airborne Memorial Service vindt plaats in september en staat specifiek in het teken van de militairen die tijdens Operatie Market Garden en de Slag om Arnhem omkwamen.
De eerste Airborne Memorial Service vond plaats op 25 september 1945. De herdenking kwam tot stand op initiatief van generaal-majoor R.E. Urquhart, commandant van de Britse 1st Airborne Division, en waarnemend burgemeester Jan ter Horst. Ook dominee Ph. Bergkotte en pater R.F. Dijker waren betrokken bij de totstandkoming van de ceremonie.
Een bijzonder onderdeel van deze septemberherdenking is het bloemen leggen door schoolkinderen. Het initiatief daarvoor kwam van pater Dijker, die in 1945 voorstelde om kinderen bloemen bij de graven te laten leggen. De traditie werd jarenlang voortgezet, onderbroken en in 1978 opnieuw ingevoerd. De geschiedenis van deze ceremonie en de betrokkenheid van de schoolkinderen wordt beschreven door de organisatie achter de Airborne Memorial Service.
De novemberherdenking van The Royal British Legion heeft een andere oorsprong en een bredere herdenkingsdoelstelling. Beide bijeenkomsten maken gebruik van dezelfde militaire begraafplaats, maar hebben een eigen historische achtergrond en plaats op de herdenkingskalender.
Dit artikel is samengesteld door de redactie van GLD Magazine aan de hand van openbare informatie van The Royal British Legion, de gemeente Renkum, Veterans Affairs Canada en de organisatie van de Airborne Memorial Service.
Heeft u een foutje gezien of beschikt u over aanvullende informatie? Neem dan contact met ons op.
Weergaven: 87
