De spoorverbinding tussen Amersfoort, Nijkerk en Harderwijk staat voor een mogelijke uitbreiding. De provincie Gelderland heeft een locatie ten oosten van de N302 bij Harderwijk aangewezen als kansrijke plek voor een derde spoor, waarop treinen kunnen keren. Daarmee moet ruimte ontstaan voor extra intercity’s. De plannen bevinden zich echter nog in de verkenningsfase. Voor reizigers, werkgevers en ondernemers in de Noord-Veluwe is vooral van belang wanneer de betere bereikbaarheid daadwerkelijk gerealiseerd kan worden.
Keerspoor Harderwijk: locatie gekozen, uitvoering nog niet beslist
Gedeputeerde Staten van Gelderland hebben op 13 oktober 2026 de Notitie Kansrijke Oplossingsrichtingen Veluwelijn en de bijbehorende reactienota vastgesteld. Daarin is de locatie ten oosten van de provinciale weg N302 als voorkeursrichting voor verdere uitwerking naar voren gekomen. Volgens de provincie is deze variant beter inpasbaar, zijn de verwachte effecten op de omgeving kleiner en liggen de kosten lager dan bij de andere onderzochte mogelijkheden.
De keuze betekent niet dat de aanleg al definitief is goedgekeurd. Op 18 november bespreken Provinciale Staten de uitkomsten tijdens een verkennende bijeenkomst. Op 2 december volgt een oordeelsvormende bijeenkomst, waarin de politieke fracties vragen kunnen stellen en met elkaar in debat gaan. Volgens de provinciale projectinformatie over de Veluwelijn is voor deze bijeenkomsten geen besluitvorming door Provinciale Staten voorzien.
Extra intercity’s tussen Amersfoort, Nijkerk en Harderwijk
De ambitie is om tweemaal per uur extra intercity’s te laten rijden tussen Amersfoort Schothorst, Nijkerk en Harderwijk, in beide richtingen. Daarvoor is een keerspoor nodig: een extra spoor waarop een trein van rijrichting kan veranderen zonder het doorgaande treinverkeer onnodig te hinderen.
Ook andere delen van de spoorinfrastructuur moeten mogelijk worden aangepast. De projectpartners onderzoeken maatregelen om overwegen veiliger te maken en perrons op de stations Nijkerk, Harderwijk en mogelijk Amersfoort Schothorst te verlengen. Volgens de toelichting van ProRail op het spoorproject moet de uitbreiding de reistijd tussen Harderwijk en Amersfoort verkorten. De geraamde tijdwinst voor reizigers die met de nieuwe intercity’s reizen, bedraagt ongeveer 27 minuten.
De extra treinen zijn bedoeld om de capaciteit op het spoor te vergroten. De bestaande stoptreinen kunnen daardoor meer ruimte bieden aan reizigers uit onder meer Ermelo en Putten. De precieze dienstregeling en de uiteindelijke uitvoering zijn afhankelijk van de verdere uitwerking van de plannen.
Bereikbaarheid Noord-Veluwe en Foodvalley onder druk door woningbouw
Een belangrijke aanleiding voor de verkenning is de verwachte groei van het aantal treinreizigers. In de regio zijn duizenden nieuwe woningen voorzien. De provincie noemt in haar projectinformatie 21.000 woningen als uitgangspunt voor de ontwikkeling van de vervoersvraag. In de toelichting op de kansrijke oplossing wordt bovendien gewezen op de bereikbaarheid van de Noord-Veluwe, Foodvalley en de Randstad.
Voor ondernemers kan een frequentere treinverbinding relevant zijn voor werknemers die vanuit andere gemeenten naar hun werk reizen. Ook kan een betere aansluiting op grotere stedelijke gebieden de bereikbaarheid van bedrijven en voorzieningen ondersteunen. Hoe groot die economische effecten daadwerkelijk zijn, hangt onder meer af van de uiteindelijke dienstregeling, de reistijdwinst en de aansluiting op andere vormen van openbaar vervoer.
De provincie noemt de trein daarnaast als alternatief voor de drukte op de A28 en bij knooppunt Hoevelaken. De verkenning maakt echter nog niet duidelijk hoeveel automobilisten door de uitbreiding daadwerkelijk voor het spoor zullen kiezen. Dat effect kan daarom nog niet als vaststaand resultaat worden gepresenteerd.
Kosten keerspoor en planning: belangrijke vragen blijven open
De locatiekeuze is een stap in het onderzoek, maar de volledige omvang van het project staat nog niet vast. Naast het keerspoor moeten mogelijke aanpassingen aan overwegen en perrons worden onderzocht. Ook de effecten op de omgeving, waaronder geluid en trillingen, moeten verder in beeld worden gebracht. De provincie geeft aan dat er nog geen definitieve ontwerpen zijn en dat de gevolgen voor afzonderlijke woningen en percelen nog niet precies bekend zijn.
In de publiek toegankelijke primaire projectinformatie is geen definitief vastgesteld totaalbedrag voor alle onderdelen van de uitbreiding bevestigd. Een genoemd bedrag voor alleen het keerspoor mag daarom niet zonder nadere onderbouwing worden gelijkgesteld aan de kosten van het volledige project. Ook over de definitieve financiering en de verdeling van de kosten tussen de betrokken overheden en spoorpartijen kan op basis van de huidige projectinformatie nog geen definitieve conclusie worden getrokken.
De planning voorziet eerst in een tweede verkenningsfase, waarin de kansrijke mogelijkheden verder worden uitgewerkt. Volgens de provincie wordt het kiezen van een voorkeursalternatief na de zomer van 2027 verwacht. Daarna volgen de planning- en studiefase en de verdere besluitvorming. ProRail noemt voor de realisatie een periode van 2030 tot en met 2035, met ingebruikname voorzien in 2035. Dat is een projectplanning en geen garantie dat de extra treinen op die datum daadwerkelijk gaan rijden.
Inspraak en verdere besluitvorming over de Veluwelijn
De komende bijeenkomsten geven Provinciale Staten gelegenheid om aandachtspunten en wensen mee te geven aan Gedeputeerde Staten. In een volgende fase moeten ook bewoners en andere belanghebbenden bij de verdere uitwerking worden betrokken. Daarbij gaat het niet alleen om de gekozen locatie, maar ook om de ruimtelijke gevolgen, de veiligheid bij overwegen en de mogelijke hinder voor de omgeving.
De verdere besluitvorming moet duidelijk maken welke maatregelen uiteindelijk nodig zijn, hoeveel deze kosten en wanneer de uitvoering kan beginnen. Voor reizigers en ondernemers in de regio zijn dat bepalende factoren om te kunnen inschatten wanneer de uitbreiding van de Veluwelijn merkbaar wordt.
Dit artikel is opgesteld door de redactie van Gelderland Magazine op basis van de openbare projectinformatie van de provincie Gelderland en ProRail.
Heeft u een foutje gezien of beschikt u over aanvullende informatie? Neem dan contact met ons op.
Weergaven: 46
