Gelderse chipbedrijven en kennisinstellingen onderzoeken hoe hun technologie kan bijdragen aan defensie en veiligheid. Slimme sensoren, energiezuinige chips en beveiligde elektronische systemen behoren tot de toepassingen die daarbij in beeld zijn. De samenwerking tussen de provincie Gelderland, Oost NL en Lifeport Semicon Industries moet helpen om bestaande technologische kennis te verbinden met de behoeften van Defensie. Welke ondernemingen daar daadwerkelijk opdrachten aan overhouden, is nog niet duidelijk.
Gelderse chipkennis moet aansluiten op militaire behoeften
Op 22 september 2026 publiceerde ontwikkelingsmaatschappij Oost NL een verslag van een eerste rondetafelbijeenkomst over halfgeleiders, defensie en veiligheid. Bedrijven, kennisinstellingen, overheden en vertegenwoordigers van het ministerie van Defensie bespraken daar mogelijke toepassingen van technologie uit Gelderland.
De aandacht gaat onder meer uit naar slimme sensoren, autonome systemen, veilige communicatie en de bescherming van kritieke infrastructuur. Ook robuuste chipverpakkingen, de integratie van elektronische componenten en beveiligde hardware kwamen aan bod. De bijeenkomst was bedoeld om de verschillende partijen dichter bij elkaar te brengen en te onderzoeken welke technologie aansluit op concrete vraagstukken binnen Defensie.
De provincie Gelderland, Oost NL en Lifeport Semicon Industries willen de ideeën verder uitwerken met bedrijven, kennisinstellingen en Defensie. Voor 13 oktober stond een vervolgsessie gepland waarin kansrijke voorstellen richting pilots, samenwerkingsverbanden en consortia zouden worden gebracht. Een openbaar verslag waarin de uitkomsten, deelnemende bedrijven of geselecteerde projecten worden bevestigd, is voor dit artikel niet vastgesteld.
Van technologische mogelijkheid naar een opdracht
Dat een chiptechnologie geschikt lijkt voor militair gebruik, betekent niet automatisch dat er een product wordt afgenomen. Tussen een eerste idee en een daadwerkelijke levering kunnen ontwikkelwerk, testen, certificering, beveiligingseisen en een inkoopprocedure liggen. Ook moet duidelijk zijn wie de technologie uiteindelijk gaat gebruiken en onder welke voorwaarden.
De landelijke overheid heeft die overgang van innovatie naar productie eveneens als aandachtspunt benoemd. In de op 4 september gepubliceerde Economische Beleidsanalyse Defensie-industrie wordt beschreven dat innovatieve ondernemingen vaak moeite hebben om hun technologie snel bij de krijgsmacht te krijgen. Het rapport pleit voor een betere verbinding tussen ontwikkeling, testen en daadwerkelijke afname.
Voor Gelderse chipbedrijven is daarom niet alleen van belang welke technologie Defensie zoekt, maar ook welke eisen aan leveranciers worden gesteld. Een bedrijf kan betrokken zijn bij een onderzoeksproject zonder zelf een contract met Defensie te hebben. Ook kan een chipproducent indirect leveren via een fabrikant die complete elektronische systemen bouwt. Zonder informatie over de contracten en de betrokken partijen is niet vast te stellen welke ondernemingen financieel van de samenwerking profiteren.
Lifeport Semicon omvat meerdere schakels in de chipketen
De regio Arnhem-Nijmegen beschikt over bedrijven die verschillende onderdelen van de halfgeleiderindustrie vertegenwoordigen. Het meerjarenplan van Lifeport Semicon voor 2026-2034 beschrijft een regionaal ecosysteem waarin bedrijven, kennisinstellingen en overheden samenwerken aan de ontwikkeling en productie van chiptechnologie.
Tot de ondernemingen in de regionale halfgeleiderketen behoren onder meer NXP, Nexperia en Ampleon. Ook Neways, het Chip Integration Technology Center (CITC) en ITEC worden in de regionale beschrijving van de sector genoemd. Hun aanwezigheid maakt duidelijk dat de regio verschillende technologische disciplines in huis heeft. Daarmee staat echter nog niet vast dat deze ondernemingen deelnemen aan de specifieke gesprekken met Defensie of al militaire opdrachten uitvoeren.
Om hun mogelijke rol te bepalen, is aanvullende informatie nodig over de toepassingen die tijdens de bijeenkomsten zijn besproken, de betrokken ontwikkelaars en de bedrijven die eventuele prototypes gaan produceren. Ook moet duidelijk worden of het om nieuwe technologie gaat of om bestaande producten die voor een andere toepassing worden aangepast.
Defensievoucher kan voorbereiding ondersteunen
De provincie Gelderland heeft daarnaast een financiële regeling geopend voor mkb-bedrijven die zich willen voorbereiden op de defensiemarkt. Volgens de provinciale bekendmaking van 22 september kunnen ondernemers via de Defensievoucher externe expertise inkopen voor onder meer certificering, cybersecurity, beveiliging, compliance en markttoegang.
De bijdrage bedraagt € 1.000 tot € 10.000 en kan maximaal 50 procent van de subsidiabele externe advieskosten dekken. De regeling is bedoeld om bedrijven te helpen bij de specifieke eisen die aan samenwerking met Defensie zijn verbonden. De provinciale toelichting op de Defensievoucher beschrijft de voorwaarden en het doel van de ondersteuning.
De voucher is geen vergoeding voor de ontwikkeling van een chip of voor de productie van defensiematerieel. Evenmin bewijst een toegekende voucher dat een onderneming een opdracht van Defensie heeft ontvangen. Om de economische betekenis van de regeling te beoordelen, zijn gegevens nodig over het aantal aanvragen, de toegekende bijdragen en de bedrijven die er daadwerkelijk gebruik van maken.
Voor ondernemingen die grotere ontwikkelstappen willen zetten, bestaat daarnaast het landelijke SecFund. Dit fonds richt zich op start-ups, scale-ups en innovatieve mkb-bedrijven met technologie die zowel civiel als militair kan worden toegepast. Het gaat om investeringsfinanciering voor bedrijven die aan de innovatiebehoeften van Defensie kunnen bijdragen. Een investering is daarmee iets anders dan een subsidie of een inkoopcontract.
Welke bedrijven komen daadwerkelijk verder?
De vervolgstap voor het Gelderse initiatief is inzichtelijk maken welke voorstellen de gesprekken hebben opgeleverd. Daarvoor zijn de uitkomsten van de bijeenkomst van 13 oktober, de namen van de betrokken ondernemingen en informatie over eventuele vervolgtrajecten van belang. Ook gegevens over financiering, testprogramma’s en aanbestedingen kunnen duidelijk maken hoe ver de plannen zijn gevorderd.
Zolang die informatie niet beschikbaar is, kan niet worden vastgesteld welke Gelderse bedrijven opdrachten tegemoet kunnen zien, hoeveel publiek geld met de projecten is gemoeid of wanneer eventuele toepassingen operationeel worden. De aangekondigde samenwerking laat zien dat de verbinding tussen halfgeleidertechnologie en defensie op de regionale agenda staat, maar de economische resultaten moeten nog afzonderlijk worden onderbouwd.
Voor dit artikel is gebruikgemaakt van de publicaties van Oost NL, de provincie Gelderland, Lifeport Semicon en de Rijksoverheid. De redactie van Gelderland Magazine heeft de informatie vergeleken met de beschikbare beleids- en projectdocumenten. De eerder gepubliceerde reportage van Gelderland Magazine over samenwerken met Defensie en de Nijmeegse onderneming BeephoniX behandelt de praktijk van één bedrijf; dit artikel richt zich op de bredere Gelderse chipketen en de nog te verifiëren resultaten van de nieuwe samenwerking.
Heeft u een foutje gezien of beschikt u over aanvullende informatie? Neem dan contact met ons op.
Weergaven: 6
