De ambitie van het kabinet om jaarlijks 100.000 woningen te bouwen komt volgens de Woonalliantie verder onder druk te staan. Volgens de brede coalitie van onder meer gemeenten, woningcorporaties, bouwers, ontwikkelaars en beleggers zijn maatregelen om procedures te versnellen belangrijk, maar onvoldoende. Zonder extra financiële ruimte voor investeringen blijft de woningbouwproductie volgens de organisatie achter bij de kabinetsdoelstelling.
De Woonalliantie heeft de waarschuwing op 17 augustus 2026 neergelegd bij de Taskforce Versnelling Woningbouw. De organisatie onderschrijft de ambitie om jaarlijks 100.000 woningen te realiseren, maar stelt dat het kabinet tijdens de verdere uitwerking van zijn woningbouwbeleid nadrukkelijker moet kijken naar de financiële haalbaarheid van projecten.
Niet alleen procedures zijn het probleem
In het debat over de woningbouwopgave ligt volgens de Woonalliantie veel nadruk op procedures, regelgeving en de beschikbaarheid van bouwlocaties. De organisatie vindt dat daarmee een belangrijke factor onderbelicht blijft: de investeringskracht van de partijen die de woningen daadwerkelijk moeten realiseren.
Gemeenten, woningcorporaties, ontwikkelaars, bouwers en beleggers moeten volgens de Woonalliantie bereid en in staat zijn om langdurige financiële verplichtingen aan te gaan. Wanneer projecten financieel onvoldoende aantrekkelijk zijn of risico’s toenemen, kunnen plannen volgens de organisatie blijven steken voordat daadwerkelijk met de bouw wordt begonnen.
De financiële haalbaarheid van woningbouwprojecten staat volgens de Woonalliantie onder druk doordat rendementen dalen terwijl risico’s toenemen. Daardoor bestaat het risico dat investeerders hun geld elders inzetten.
Dat is volgens de organisatie vooral problematisch voor de ambitie om twee derde van de 100.000 jaarlijkse woningen in het betaalbare segment te bouwen. Het kabinet heeft die verhouding inmiddels ook wettelijk verankerd in de Wet versterking regie volkshuisvesting.
Corporaties krijgen volgens Woonalliantie minder ruimte
Een belangrijk onderdeel van de oproep is gericht op woningcorporaties. De Woonalliantie pleit ervoor om de vennootschapsbelasting voor verhuurders van sociale huurwoningen effectief terug te brengen naar nul door de zogenoemde herbestedingsreserve opnieuw in te voeren.
Volgens de organisatie is bij corporaties een tekort aan investeringsvermogen ontstaan. Daardoor zou niet alleen de bouw van sociale huurwoningen worden afgeremd, maar ook bredere gebiedsontwikkelingen waarin sociale huur wordt gecombineerd met middenhuur en koopwoningen.
De Woonalliantie ziet corporaties daarmee als een belangrijke financiële pijler onder gebiedsontwikkelingen. Als corporaties minder kunnen investeren, kan dat volgens de organisatie gevolgen hebben voor complete woningbouwprojecten.
Rijk moet onrendabele projecten blijven ondersteunen
Ook vraagt de Woonalliantie om voldoende financiële bijdragen van het Rijk voor projecten waarbij de kosten hoger zijn dan de opbrengsten. Vooral de aanleg van infrastructuur en andere voorzieningen kan volgens de organisatie niet altijd meer volledig door gemeenten en marktpartijen worden gedragen.
De combinatie van hoge bouwkosten, onder meer als gevolg van netcongestie, en de verplichting om veel betaalbare woningen te realiseren maakt volgens de Woonalliantie aanvullende publieke financiering noodzakelijk.
De organisatie vindt daarom dat het Rijk een groter deel van de zogenoemde onrendabele toppen moet afdekken. Zonder dergelijke bijdragen zouden gemeenten en marktpartijen volgens de Woonalliantie projecten kunnen uitstellen of helemaal niet realiseren.
Pleidooi voor lagere overdrachtsbelasting
Daarnaast pleit de Woonalliantie voor een structurele verlaging van de overdrachtsbelasting voor onroerend goed, met uitzondering van de eigen woning, naar 6 procent.
Volgens de organisatie kan een lager tarief investeringen in gebiedsontwikkeling stimuleren. Ook zou het aantrekkelijker worden om verouderde kantoor-, bedrijfs- en winkelpanden te transformeren tot woningen.
De Woonalliantie benadrukt daarbij dat stabiel fiscaal beleid belangrijk is voor investeerders die voor langere tijd kapitaal beschikbaar moeten stellen. Volgens de organisatie kan onzekerheid over toekomstige belastingmaatregelen juist een rem zetten op investeringsbeslissingen.
Buitenlands pensioenkapitaal moet worden aangetrokken
De Woonalliantie vraagt het kabinet daarnaast om Nederlandse en buitenlandse pensioenfondsen fiscaal gelijk te behandelen.
De komende jaren is volgens de organisatie miljarden aan extra kapitaal nodig om de woningbouwambities te realiseren. Buitenlandse pensioenfondsen zouden volgens de Woonalliantie een grotere rol kunnen spelen bij de financiering van Nederlandse huurwoningen, maar daarvoor moet volgens de organisatie wel sprake zijn van een gelijk fiscaal speelveld.
Ook voor middenhuur ziet de Woonalliantie financiële problemen. Volgens de organisatie lopen de maatschappelijke behoefte aan woningen voor middeninkomens en de financiële haalbaarheid van dergelijke projecten steeds verder uit elkaar.
Daarom wordt gepleit voor gerichte objectsubsidies om de bouw van middenhuurwoningen door marktpartijen weer op gang te brengen.
Middenhuurregulering opnieuw bekijken
De Woonalliantie wil bovendien dat de middenhuurregulering versneld wordt geëvalueerd. Daarbij zouden volgens de organisatie niet alleen de effecten van de huurregulering zelf moeten worden bekeken, maar ook de combinatie met fiscale maatregelen en veranderde economische omstandigheden.
De bedoeling daarvan is volgens de brief om vast te stellen welke effecten de huidige regels hebben op bestaande huurwoningen en op de bereidheid om nieuwe huurwoningen te bouwen.
Ook de belastingheffing in box 3 komt in de oproep aan de orde. De Woonalliantie pleit voor een systeem dat meer aansluit bij daadwerkelijk behaalde rendementen en waarbij kosten kunnen worden afgetrokken. Zolang een dergelijke hervorming niet is doorgevoerd, zou het forfait volgens de organisatie beter moeten aansluiten bij de werkelijke rendementen.
Verder vraagt de Woonalliantie om de beperking van de renteaftrek, de zogenoemde ATAD-maatregel, opnieuw tegen het licht te houden.
Ambitie staat volgens kabinet nog steeds overeind
De waarschuwing van de Woonalliantie komt op een moment waarop het kabinet juist sterk inzet op het behalen van de grens van 100.000 woningen per jaar. In het woningbouwbeleid voor 2026 ligt de nadruk op het versnellen van projecten, het vergroten van de betaalbare woningvoorraad en het verminderen van belemmeringen. Het kabinet heeft hiervoor onder meer miljarden beschikbaar gesteld.
De Woonalliantie betwist niet dat financiële middelen vanuit het Rijk beschikbaar zijn. De kritiek is dat deze maatregelen volgens de betrokken partijen onvoldoende zijn om de investeringskracht van de volledige woningbouwketen op peil te houden.
De coalitie roept het kabinet en de Taskforce Versnelling Woningbouw daarom op om investeringskracht tot een centraal onderdeel van de verdere woningbouwagenda te maken.
Volgens de Woonalliantie kan de doelstelling van 100.000 woningen per jaar alleen worden gerealiseerd wanneer alle betrokken partijen voldoende financiële ruimte hebben om te investeren. De organisatie waarschuwt daarmee dat het versnellen van procedures en het aanwijzen van nieuwe bouwlocaties niet automatisch betekent dat woningen ook daadwerkelijk worden gebouwd.
De brief is ondertekend door vertegenwoordigers van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, Bouwend Nederland, het Interprovinciaal Overleg, IVBN, WoningBouwersNL, NEPROM, Vastgoed Belang en Aedes. Daarmee vertegenwoordigt de oproep zowel overheden als belangrijke partijen uit de bouw-, vastgoed- en corporatiesector.
De discussie verschuift daarmee van de vraag hoeveel woningen er op papier gebouwd kunnen worden naar een andere vraag: of de partijen die de woningen moeten realiseren daar financieel voldoende ruimte voor hebben. Volgens de Woonalliantie is juist daar op dit moment een belangrijke bottleneck ontstaan.
Heeft u een foutje gezien of beschikt u over aanvullende informatie? Neem dan contact met ons op.
Weergaven: 62
