Vanaf 12 augustus 2026 krijgen bedrijven in Nederland te maken met de nieuwe Europese regels voor verpakkingen. De Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR) moet de hoeveelheid verpakkingsafval terugdringen, hergebruik stimuleren en ervoor zorgen dat verpakkingen beter recyclebaar worden. De regels worden de komende jaren stapsgewijs verder aangescherpt en kunnen gevolgen hebben voor vrijwel ieder bedrijf dat verpakkingen produceert, importeert, verkoopt of gebruikt.
De Europese Commissie heeft de PPWR opgesteld als opvolger van de bestaande Europese verpakkingsrichtlijn. De verordening is op 11 februari 2025 in werking getreden en is vanaf 12 augustus 2026 in het algemeen van toepassing. Niet alle verplichtingen gelden echter direct. Een deel van de nieuwe eisen wordt de komende jaren ingevoerd.
PPWR moet verpakkingsafval in Europa terugdringen
De nieuwe Europese verpakkingswet bestrijkt de volledige levenscyclus van verpakkingen, van ontwerp en productie tot gebruik, inzameling en recycling. Volgens de Europese Commissie is ingrijpen nodig, omdat de hoeveelheid verpakkingsafval blijft toenemen, terwijl hergebruik en recycling onvoldoende meegroeien.
De PPWR moet onder meer leiden tot minder verpakkingsmateriaal, meer hergebruik en een grotere inzet van gerecyclede grondstoffen. Een belangrijk doel is dat verpakkingen die in 2030 op de Europese markt worden gebracht recyclebaar zijn. Ook worden eisen gesteld aan het gebruik van gerecycled plastic en wordt het gebruik van bepaalde schadelijke stoffen beperkt.
Voor ondernemers betekent dit dat verpakking niet langer alleen een praktische of commerciële keuze is. Ook het materiaal, het ontwerp, de hoeveelheid grondstoffen en de mogelijkheden voor recycling krijgen een steeds belangrijkere rol.
Welke bedrijven krijgen met de verpakkingswet te maken?
De regels zijn niet beperkt tot fabrikanten van verpakkingen. Ook bedrijven die producten importeren, verkopen, verpakken of verzenden kunnen met de PPWR te maken krijgen. Welke verplichtingen precies gelden, hangt af van de rol die een onderneming binnen de verpakkingsketen heeft. De Kamer van Koophandel legt uit welke rollen bedrijven binnen de PPWR kunnen hebben. Ook Verpact geeft een overzicht van de verschillende rollen en soorten verpakkingen.
Een belangrijke verandering is dat de bestaande indeling van primaire, secundaire en tertiaire verpakkingen plaatsmaakt voor nieuwe categorieën binnen de Europese regelgeving. Daardoor moeten bedrijven opnieuw bekijken welke verpakkingen zij gebruiken en onder welke categorie deze vallen.
Nieuwe eisen gelden vanaf 12 augustus 2026
Een aantal verplichtingen gaat direct samen met de algemene toepassing van de PPWR op 12 augustus 2026. Zo worden strengere eisen gesteld aan schadelijke stoffen in verpakkingen die met levensmiddelen in contact komen. Voor bepaalde PFAS-stoffen gelden maximale concentraties. Daarmee wil de Europese Unie voorkomen dat deze stoffen via verpakkingen in het milieu en de voedselketen terechtkomen.
Ook wordt de verantwoordelijkheid voor het aantonen van naleving groter. Fabrikanten moeten voor verpakkingen waarvoor zij verantwoordelijk zijn een conformiteitsbeoordeling uitvoeren en een conformiteitsverklaring opstellen. Daarin wordt verklaard dat de verpakking aan de relevante Europese eisen voldoet.
Daarnaast moet een onderliggend verpakkingsdossier beschikbaar zijn. Daarin kunnen onder meer gegevens staan over de gebruikte materialen, het gewicht en de manier waarop aan de eisen wordt voldaan. De informatie moet op verzoek aan de Inspectie Leefomgeving en Transport kunnen worden verstrekt.
Ook leveranciers en verkopers moeten opletten
Niet ieder bedrijf hoeft zelf een conformiteitsverklaring op te stellen. Toch betekent dat niet dat leveranciers, distributeurs en retailers buiten de nieuwe regels vallen. Bedrijven die verpakte producten inkopen of doorverkopen moeten bijvoorbeeld controleren of de benodigde informatie en documentatie aanwezig zijn.
Daarmee verandert ook de relatie tussen bedrijven en hun leveranciers. Ondernemers zullen vaker informatie moeten opvragen over het materiaal, het gewicht en de samenstelling van verpakkingen. De gegevens kunnen vervolgens nodig zijn voor de eigen administratie of om aan te tonen dat aan de Europese regels wordt voldaan.
Voor ondernemers is het daarom verstandig om niet alleen naar de eigen verpakking te kijken, maar ook afspraken met leveranciers tegen het licht te houden. Een ontbrekende conformiteitsverklaring of onvoldoende informatie over gebruikte materialen kan immers gevolgen hebben voor de verdere verkoop of distributie.
Minder loze ruimte en meer aandacht voor recycling
De PPWR richt zich niet alleen op het materiaal waarvan een verpakking wordt gemaakt. Ook overbodige verpakkingen en loze ruimte worden aangepakt. De Europese regels moeten voorkomen dat producten met aanzienlijk meer verpakkingsmateriaal worden vervoerd dan noodzakelijk is.
Voor verzendende bedrijven kan dit gevolgen hebben voor de manier waarop bestellingen worden verpakt. Vanaf 2030 worden strengere eisen gesteld aan de hoeveelheid lege ruimte in onder meer verzendverpakkingen. Daarmee wil de Europese Unie het gebruik van onnodig materiaal terugdringen en tegelijkertijd transport efficiënter maken.
Daarnaast wordt hergebruik nadrukkelijker onderdeel van het Europese verpakkingsbeleid. Bedrijven krijgen de komende jaren te maken met regels die herbruikbare verpakkingen en navulsystemen moeten stimuleren. Voor bepaalde vormen van eenmalige verpakking worden bovendien beperkingen ingevoerd.
Vanaf 2030 worden de eisen verder aangescherpt
De invoering van de PPWR stopt niet in 2026. De komende jaren worden nieuwe verplichtingen van kracht. Een belangrijk ijkpunt is 2030, wanneer onder meer strengere eisen voor recyclebaarheid en het gebruik van gerecycled plastic gaan gelden.
Voor plastic verpakkingen worden minimumpercentages voor gerecycled materiaal ingevoerd. Tegelijkertijd moeten verpakkingen worden ontworpen met het oog op daadwerkelijke recycling. De Europese Commissie streeft ernaar dat alle verpakkingen die vanaf 2030 op de Europese markt komen economisch levensvatbaar recyclebaar zijn.
Ook komen er in de jaren daarna verdere eisen bij. De Europese Commissie en de lidstaten werken nog aan aanvullende uitvoeringsregels die bepaalde onderdelen van de PPWR nader moeten invullen. Verpact verwacht dat tot en met 2029 nog tientallen aanvullende Europese documenten verschijnen.
Administratie wordt belangrijker voor ondernemers
Een van de praktische gevolgen van de nieuwe Europese verpakkingswet is dat bedrijven hun verpakkingen beter moeten kunnen administreren. Ondernemers moeten weten welke verpakkingen zij op de markt brengen, uit welke materialen deze bestaan en wat het gewicht van die materialen is.
Voor bedrijven die onder de producentenverantwoordelijkheid vallen, verandert bovendien de manier waarop gegevens worden geregistreerd en gerapporteerd. Verpact beschrijft de nieuwe administratieve verplichtingen en de ontwikkeling van het producentenregister.
Ook de Nederlandse aangifte voor verpakkingen verandert door de invoering van de PPWR. Verpact waarschuwt bedrijven daarom om hun gegevens over 2026 te controleren en waar nodig aan te passen. De actuele informatie over de aangifte en de gevolgen van de PPWR staat bij Verpact.
Oude verpakkingsvoorraad kan onder voorwaarden blijven
De invoering van de nieuwe regels betekent niet automatisch dat alle bestaande verpakkingen vanaf 12 augustus 2026 moeten worden weggegooid. Voor verpakkingen die vóór die datum al op de Europese markt zijn gebracht, gelden overgangsregels.
Dat is voor bedrijven met een voorraad belangrijk. Ondernemers doen er daarom goed aan vast te leggen wanneer verpakkingen op de markt zijn gebracht en welke regelgeving op dat moment van toepassing was. Daarmee kan worden voorkomen dat bruikbare voorraad onnodig wordt afgeschreven.
Bedrijven doen er verstandig aan nu al te beginnen
Hoewel de PPWR gefaseerd wordt ingevoerd en nog niet ieder onderdeel volledig is uitgewerkt, kunnen ondernemers al veel voorbereidend werk doen. Het begint met het in kaart brengen van alle verpakkingen die binnen het bedrijf worden gebruikt of op de markt worden gebracht.
Daarbij gaat het niet alleen om productverpakkingen, maar bijvoorbeeld ook om dozen, opvulmateriaal, tape en andere materialen die bij verzending worden gebruikt. Vervolgens kunnen bedrijven controleren welke informatie zij van leveranciers ontvangen en waar nog gegevens ontbreken.
De Europese Commissie heeft inmiddels richtsnoeren en een uitgebreide FAQ over de PPWR gepubliceerd. Daarmee kunnen bedrijven beter bepalen welke verplichtingen op hun situatie van toepassing zijn. Omdat de regelgeving de komende jaren verder wordt ingevuld, blijft het bovendien belangrijk om wijzigingen in de Europese en Nederlandse uitvoering te volgen.
De nieuwe verpakkingswet is daarmee geen eenmalige wijziging, maar een langdurige verandering van de manier waarop bedrijven in Europa met verpakkingen omgaan. Voor ondernemers die tijdig hun verpakkingen, leveranciers en administratie onder de loep nemen, ligt er vooral de komende jaren ruimte om zich geleidelijk aan de nieuwe eisen aan te passen.
Heeft u een foutje gezien of beschikt u over aanvullende informatie? Neem dan contact met ons op.
Weergaven: 64
