De zon schijnt, terrassen zitten vol en op de Veluwe zoeken toeristen verkoeling tussen de bomen. Voor veel mensen voelt een warme zomerdag als vakantie, maar voor ondernemers in Gelderland vertelt de thermometer een heel ander verhaal. Waar de één de omzet ziet verdampen in ijsjes, koude drankjes en volle campings, kijkt de ander bezorgd naar uitdrogende akkers, stilvallende bouwplaatsen of oplopende energiekosten. De hitte verdeelt de Gelderse economie in winnaars en verliezers.
De zon als kassa
Voor de horeca lijken warme dagen soms een cadeau uit de hemel. Zodra de temperatuur richting de dertig graden kruipt, stromen terrassen vol en stijgt de vraag naar verkoelende drankjes en zomerse gerechten. Ook ijssalons draaien overuren en recreatieondernemers zien de parkeerplaatsen vollopen.
Dat effect is in Gelderland extra zichtbaar. De provincie herbergt een van de grootste recreatiegebieden van Nederland. De Veluwe, de uiterwaarden langs de Rijn en de Waal en talloze campings en vakantieparken trekken jaarlijks miljoenen bezoekers. Een reeks zonnige weekenden kan voor ondernemers het verschil maken tussen een gemiddeld en een uitstekend seizoen.
Maar ook hier kent succes zijn grenzen. Wanneer de hitte extreem wordt, vertrekken bezoekers eerder naar huis of zoeken ze verkoeling binnenshuis. Bovendien wordt het steeds lastiger om voldoende personeel te vinden dat urenlang in de brandende zon wil werken.
Waar droogte geld kost
Aan de andere kant van de provincie klinkt een heel ander geluid. Voor agrariërs betekent langdurige hitte vooral extra zorgen. Gewassen hebben meer water nodig, beregeningsinstallaties draaien langer en de kosten lopen op. Wanneer de regen uitblijft, kan de opbrengst van aardappelen, maïs of grasland flink teruglopen.
Ook veehouders merken de gevolgen. Koeien eten minder tijdens hete dagen, produceren minder melk en hebben meer verkoeling nodig. Het welzijn van dieren staat steeds nadrukkelijker op de agenda, waardoor ondernemers extra maatregelen moeten treffen om hittestress te voorkomen.
Juist voor een provincie waar landbouw nog altijd een belangrijke economische pijler is, maakt dat de impact van warme zomers groter dan op het eerste gezicht zichtbaar is.
Werken wordt topsport
Niet alleen de landbouw voelt de gevolgen van oplopende temperaturen. Ook bouwbedrijven, hoveniers, stratenmakers en installateurs passen hun werkdagen aan. Werkzaamheden beginnen steeds vaker vroeg in de ochtend, terwijl tijdens de heetste uren van de dag het tempo noodgedwongen omlaaggaat.
Dat is niet alleen een kwestie van comfort, maar vooral van veiligheid. Werken in direct zonlicht bij temperaturen boven de dertig graden vergroot het risico op uitdroging en oververhitting. Minder productieve uren betekenen uiteindelijk ook minder rendement.
Winkeliers zien twee gezichten van de zomer
In de binnensteden is het beeld minder eenduidig. Winkels die ventilatoren, mobiele airco’s, zwembaden of barbecueartikelen verkopen, beleven gouden dagen zodra een hittegolf zich aandient. Supermarkten verkopen meer ijs, frisdrank en salades dan normaal.
Voor kledingwinkels en andere speciaalzaken ligt dat anders. Tijdens extreem warme middagen blijven veel consumenten liever thuis of zoeken ze verkoeling bij recreatieplassen dan in winkelstraten. Daardoor verschuift de besteding eerder dan dat deze daadwerkelijk toeneemt.
De verborgen rekening
Hoewel warme dagen vaak worden gekoppeld aan hogere omzetten, stijgen tegelijkertijd ook de kosten. Airconditioning draait op volle kracht, koelinstallaties verbruiken meer elektriciteit en personeel heeft vaker behoefte aan extra pauzes of aangepaste werktijden.
Voor ondernemers ontstaat daardoor een rekensom die ingewikkelder is dan alleen de dagomzet. Een vol terras levert weinig extra op wanneer de energierekening fors stijgt en medewerkers uitvallen door de hitte.
De nieuwe economische realiteit
Klimaatdeskundigen verwachten dat warme en droge zomers vaker zullen voorkomen. Dat betekent dat ondernemers zich steeds vaker moeten aanpassen aan een veranderend klimaat. Investeringen in schaduwvoorzieningen, waterbeheer, isolatie en energiezuinige koeling worden minder een luxe en steeds meer een noodzaak.
Voor Gelderland betekent dat een economische tweedeling. De provincie profiteert van haar aantrekkingskracht als recreatiebestemming, maar betaalt tegelijkertijd een prijs in sectoren die afhankelijk zijn van water, fysieke arbeid of landbouwproductie.
De hitte is daarmee geen zegen en geen vloek. Ze is vooral een economische kracht die de kaarten opnieuw schudt. Terwijl de ene ondernemer de omzet ziet stijgen met iedere graad op de thermometer, hoopt de ander juist op een verkoelende regenbui. In een provincie als Gelderland bestaan beide werkelijkheden naast elkaar – soms zelfs op slechts enkele kilometers afstand.
Heeft u een foutje gezien of beschikt u over aanvullende informatie? Neem dan contact met ons op.
