De aanleg van de nieuwe spooronderdoorgang in Wolfheze heeft begin november een belangrijke technische fase afgerond. Het 47 meter lange en 12 meter brede spoordek is tijdens de werkzaamheden van 31 oktober en 1 november 2026 op zijn definitieve positie geschoven. Daarmee is de constructie onder het spoor geplaatst die de huidige spoorwegovergang aan de Wolfhezerweg moet vervangen. De aanleg is daarmee nog niet voltooid: de spoorbeveiliging, de perrons en de voorzieningen voor reizigers moeten nog worden aangepast voordat het vernieuwde stationsgebied en de onderdoorgang volledig in gebruik kunnen worden genomen.
Spooronderdoorgang Wolfheze: spoordek van 47 meter geplaatst
ProRail maakte op 4 november bekend dat het plaatsen van het spoordek is gelukt. De operatie vond plaats tijdens een periode van twaalf dagen waarin het treinverkeer van, naar en via Wolfheze stillag. Om ruimte te maken voor de constructie werd de bestaande spoorwegovergang verwijderd en een deel van de spoorinfrastructuur opgebroken. Ook werd het derde spoor verwijderd en werd grond afgegraven om de fundering en de onderliggende constructie te kunnen realiseren.
Bij de werkzaamheden waren Van Hattum en Blankevoort, Van Kessel en VolkerRail betrokken. De beperkte ruimte op de bouwlocatie maakte de uitvoering technisch complex. In de projectinformatie van ProRail over de onderdoorgang wordt ook de bijzondere bouwmethode toegelicht. De tunnelconstructie is vooraf op een bouwterrein gemaakt en vervolgens naar de definitieve positie onder het spoor geschoven.
Van drie naar twee sporen: gevolgen voor het spoorverkeer
De werkzaamheden veranderen niet alleen de verkeersverbinding tussen de twee delen van Wolfheze. Ook de spoorinfrastructuur zelf wordt anders ingericht. Het station gaat van drie naar twee sporen en de bestaande wissels verdwijnen. Daarmee vervalt de emplacementfunctie die Wolfheze op dit moment nog heeft.
Volgens ProRail leidt het verwijderen van wissels tot minder onderhoud en een kleinere kans op storingen. Ook ontstaat er op het traject ruimte voor toekomstige treinverbindingen. De spoorbeheerder noemt daarbij onder meer de internationale ICE-treinen van en naar Duitsland en de mogelijkheid om in de toekomst meer en snellere treinen te laten rijden. Dat betekent overigens niet dat met deze werkzaamheden op zichzelf al een nieuwe dienstregeling of een concrete uitbreiding van het aantal treinen is vastgesteld.
De aanpassing maakt deel uit van de bredere ontwikkeling van het spoor tussen Utrecht, Arnhem en Nijmegen. De nieuwe onderdoorgang moet voorkomen dat weggebruikers afhankelijk blijven van de sluitingstijden van de spoorbomen. Dat wordt volgens de gemeente Renkum belangrijker doordat het treinverkeer op het traject Schiphol–Arnhem/Nijmegen naar verwachting toeneemt.
Station Wolfheze krijgt nieuwe perrons, lift en hellingbaan
Naast de tunnel wordt ook het station aangepakt. De huidige combinatie van een eilandperron en een zijperron maakt plaats voor twee zijperrons. Daarnaast komen er een lift en een hellingbaan. Daarmee moet het station beter toegankelijk worden voor mensen met een lichamelijke beperking, reizigers met een kinderwagen en mensen die bagage meenemen.
De huidige voetgangerstunnel bij het station verdwijnt eveneens. De nieuwe inrichting moet aansluiten op de gewijzigde spoorindeling en de nieuwe verkeersverbinding onder het spoor. De aanpassingen zijn daarmee niet alleen gericht op automobilisten die de overweg nu nog moeten passeren, maar ook op treinreizigers die het station gebruiken.
In de projectbeschrijving van ProRail staat dat de spooronderdoorgang onderdeel is van een samenhangend pakket aan werkzaamheden. De definitieve inrichting van het station is dus afhankelijk van meer dan alleen het plaatsen van de grote tunnelconstructie.
Natura 2000 stelt eisen aan de bouw van de tunnel
Een bijzonder aspect van het project is de ligging van Wolfheze in de nabijheid van beschermde natuurgebieden. ProRail vermeldt dat de aannemer vanwege de stikstofnormen nagenoeg emissieloos moet bouwen. Dat betekent dat bij de werkzaamheden zoveel mogelijk elektrisch materieel wordt ingezet en de uitstoot van stikstof sterk moet worden beperkt.
Dat heeft gevolgen voor de uitvoering. Volgens ProRail is elektrisch bouwmaterieel nog niet voor alle werkzaamheden beschikbaar en ligt de productiecapaciteit ervan soms lager dan bij conventionele machines. Daardoor kunnen werkzaamheden meer voorbereidingstijd vergen en kunnen bouwmethoden en materiaalkeuzes moeten worden aangepast. De spoorbeheerder vermeldt expliciet dat deze omstandigheden ertoe hebben geleid dat de aanleg meer tijd en geld kost dan oorspronkelijk geraamd.
De natuurvoorwaarden vormen daarmee een aantoonbare factor in de voorbereiding en uitvoering van het project. Het gaat niet uitsluitend om de technische uitdaging van het plaatsen van een grote constructie onder een bestaand spoor, maar ook om de eisen waaraan de bouwmethode moet voldoen.
Financiering spooronderdoorgang kwam eerder onder druk
De aanleg van de tunnel kent ook een lange financiële voorgeschiedenis. Het project wordt gedragen door verschillende overheden en spoororganisaties. De provincie Gelderland, het Rijk, ProRail en de gemeente Renkum zijn bij de realisatie betrokken.
Uit de provinciale begrotingsstukken blijkt dat Gelderland voor het project een bijdrage van € 11,103 miljoen heeft opgenomen. Dat bedrag staat in de provinciale begrotingsdocumentatie bij het project Tunnel Wolfhezerweg. De bijdrage is bedoeld voor de aanleg van de onderdoorgang en de bijbehorende aanpassingen.
In september 2024 informeerde het college van Renkum de gemeenteraad over financiële problemen bij de aanbesteding. Uit die raadsbrief over de spooronderdoorgang blijkt dat alle drie de ontvangen inschrijvingen boven het beschikbare budget uitkwamen. Ook was een Europese subsidieaanvraag niet toegekend. Na inzet van het eerder beschikbaar gestelde financiële vangnet resteerde volgens de brief een tekort van ongeveer € 2,8 miljoen voor de spooronderdoorgang en de openbare ruimte. De gemeente beschreef daarbij de afspraken over de verdeling van financiële risico’s tussen Rijk en gemeente.
Deze financiële informatie betreft de situatie zoals die in september 2024 aan de gemeenteraad is gemeld. Zonder een recenter financieel overzicht kan daaruit niet worden afgeleid wat de uiteindelijke projectkosten zijn of dat er op dit moment nog een tekort bestaat.
Wanneer gaat de spooronderdoorgang in Wolfheze open?
Het plaatsen van het spoordek betekent niet dat automobilisten direct onder het spoor door kunnen rijden. De komende werkzaamheden richten zich onder meer op de aanpassing van de treinbeveiliging, de verdere afbouw van de perrons en de aanleg van de voorzieningen voor reizigers. Ook de aansluitingen op de bestaande wegen moeten worden afgewerkt.
De gemeente Renkum heeft als uitgangspunt genoemd dat autoverkeer vanaf 20 februari 2027 weer gebruik kan maken van de verbinding. Tot die tijd blijven de tijdelijke verkeersmaatregelen van kracht. De eerdere berichtgeving van Gelderland Magazine over de afsluiting en de gevolgen voor het dorp staat in het artikel Wolfheze maandenlang afgesloten: wat betekent de spooronderdoorgang voor het dorp?.
De gemeentelijke projectinformatie en de planning van ProRail moeten daarbij naast elkaar worden gelezen. ProRail vermeldt 2026 als eindjaar van het project, terwijl de gemeente voor de hervatting van het autoverkeer 20 februari 2027 als uitgangspunt noemt. De verschillende planningsmomenten maken duidelijk dat het plaatsen van de constructie en het volledig openstellen van de verkeersverbinding afzonderlijke stappen zijn.
De spooronderdoorgang in Wolfheze is daarmee een project waarin verkeersveiligheid, toegankelijk openbaar vervoer, spoorcapaciteit, natuurvoorwaarden en publieke financiering samenkomen. Met het plaatsen van het spoordek is een belangrijke uitvoeringsstap gezet. De resterende werkzaamheden bepalen wanneer de nieuwe verbinding daadwerkelijk beschikbaar komt.
Dit artikel is opgesteld door de redactie van Gelderland Magazine aan de hand van openbare projectinformatie van ProRail, gemeentelijke documentatie van Renkum, provinciale begrotingsstukken en openbare raadsinformatie.
Heeft u een foutje gezien of beschikt u over aanvullende informatie? Neem dan contact met ons op.
Weergaven: 1285
