Amerikaanse rivierkreeft

Waterschappen investeren miljoenen in bestrijding rivierkreeft, maar vragen om landelijke aanpak

Landelijk

De bestrijding van de Amerikaanse rivierkreeft krijgt een nieuwe financiële impuls. Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard trekt vanaf 2028 jaarlijks € 5 miljoen extra uit om de dieren in het eigen beheergebied terug te dringen. Daarnaast reserveert het waterschap € 19 miljoen voor aanvullende maatregelen om de waterkwaliteit in de periode 2028 tot en met 2033 te verbeteren. Tegelijkertijd vragen de waterschappen landelijk om duidelijkheid over de verdeling van verantwoordelijkheden, bevoegdheden en kosten.

Schieland en de Krimpenerwaard trekt extra geld uit

Het Zuid-Hollandse hoogheemraadschap maakte op 8 oktober bekend extra te investeren in de aanpak van Amerikaanse rivierkreeften. De jaarlijkse € 5 miljoen is bedoeld voor bestrijdingsmaatregelen, terwijl de aanvullende investering van € 19 miljoen betrekking heeft op de bredere verbetering van de waterkwaliteit. Het gaat om afzonderlijk genoemde bedragen met verschillende doelen, zoals blijkt uit het persbericht van Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard.

De Amerikaanse rivierkreeft kan schade veroorzaken aan waterplanten en oevers. Door hun graafgedrag kunnen de dieren oevers aantasten en door het wegvreten van waterplanten kan het ecologische evenwicht in sloten en andere watergangen onder druk komen te staan. Het waterschap wil daarom zowel inzetten op het terugdringen van de populatie als op maatregelen die het watersysteem weerbaarder maken.

De investering geldt voor het eigen beheergebied van het hoogheemraadschap. Uit de aankondiging volgt niet dat andere waterschappen dezelfde bedragen beschikbaar stellen of dat er al een gezamenlijke landelijke financieringsregeling bestaat.

Unie van Waterschappen vraagt om landelijke regie

De financiële inzet komt op een moment waarop de landelijke aanpak onderwerp is van overleg tussen de waterschappen en het Rijk. De Unie van Waterschappen reageerde op 1 oktober op de kabinetsinzet rond de bestrijding van uitheemse rivierkreeften. De koepelorganisatie vraagt om een duidelijkere verdeling van taken en verantwoordelijkheden tussen het Rijk, provincies en waterschappen.

Volgens de Unie zijn afspraken nodig over de financiering, de beschikbare bestrijdingsmethoden en de juridische mogelijkheden om op te treden. Waterschappen dragen kosten voor beheer, monitoring en het beperken van schade, maar hebben niet op alle onderdelen zelfstandig de bevoegdheid om de gewenste maatregelen uit te voeren. De organisatie vindt dat de landelijke overheid daarom nadrukkelijker de regie moet nemen.

De discussie gaat daarmee niet alleen over de vraag hoe rivierkreeften kunnen worden gevangen. Ook de vraag wie verantwoordelijk is voor de bestrijding en wie de kosten draagt, speelt een rol. De Unie pleit voor een aanpak waarin overheden hun werkzaamheden beter op elkaar afstemmen en structurele afspraken maken over financiering.

Wegvangen is niet de enige maatregel

Het terugdringen van bestaande populaties vraagt om een combinatie van maatregelen. Het wegvangen van rivierkreeften kan in bepaalde gebieden bijdragen aan het beperken van schade, maar daarnaast zijn preventie, monitoring en herstel van ecosystemen van belang. Natuurvriendelijke oevers en herstel van waterplanten kunnen bijdragen aan een sterker watersysteem, al bieden dergelijke maatregelen niet automatisch een oplossing voor gevestigde populaties.

Ook de juridische en praktische uitvoerbaarheid speelt mee. De Unie vraagt om duidelijkheid over effectieve vangmiddelen, toezicht en handhaving. De organisatie wil dat wordt onderzocht hoe eventuele belemmeringen kunnen worden weggenomen en hoe de samenwerking tussen betrokken overheden en uitvoerende partijen kan worden verbeterd.

Preventie is eveneens een onderdeel van de discussie. Wanneer uitheemse rivierkreeften zich in een gebied nog niet wijd hebben verspreid, kunnen vroege signalering en tijdige maatregelen helpen om verdere verspreiding tegen te gaan.

Relatie met Europese waterkwaliteitsdoelen

De bestrijding van rivierkreeften raakt aan de Europese Kaderrichtlijn Water. Deze richtlijn verplicht Nederland om de kwaliteit van oppervlaktewater te verbeteren en de daarvoor vastgestelde doelen te behalen. Aantasting van waterplanten en oevers kan het functioneren van ecosystemen bemoeilijken en het herstel van watergangen onder druk zetten.

De Unie van Waterschappen wijst erop dat de aanwezigheid van uitheemse rivierkreeften het behalen van de waterkwaliteitsdoelen kan bemoeilijken. De aanpak staat daarmee niet los van andere maatregelen voor biodiversiteit, natuurherstel en schoon oppervlaktewater.

De landelijke discussie draait mede om de vraag hoe de bestrijding structureel kan worden georganiseerd. Daarbij spelen zowel de beschikbare financiële middelen als de bevoegdheden van de verschillende overheden een rol. De Unie vraagt om een uitvoerbare verdeling van taken, zodat maatregelen niet alleen op papier worden afgesproken, maar ook in de praktijk kunnen worden uitgevoerd.

Nog geen uniforme landelijke aanpak

De investering van Schieland en de Krimpenerwaard laat zien dat een waterschap binnen het eigen gebied extra middelen kan vrijmaken voor de bestrijding. De oproep van de Unie van Waterschappen maakt tegelijkertijd duidelijk dat de sector nog om nadere afspraken vraagt over de landelijke organisatie en financiering.

Uit de twee publicaties blijkt niet dat er al een uniforme aanpak bestaat waarbij alle waterschappen hetzelfde bedrag investeren. Evenmin blijkt daaruit dat het Rijk de volledige financiering van de bestrijding op zich heeft genomen. De precieze verdeling van kosten en verantwoordelijkheden blijft daarmee een belangrijk onderdeel van het beleidsvraagstuk.

Dit artikel is gebaseerd op het persbericht van Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard van 8 oktober 2026 en de publicatie van de Unie van Waterschappen van 1 oktober 2026. De eerste bron beschrijft de financiële maatregelen van het hoogheemraadschap; de tweede verwoordt het standpunt van de landelijke koepelorganisatie over de aanpak en de verdeling van verantwoordelijkheden.

Heeft u een foutje gezien of beschikt u over aanvullende informatie? Neem dan contact met ons op.

Weergaven: 4