Arnhem wil de komende jaren blijven investeren in woningbouw, vergroening, veiligheid en kansengelijkheid, ondanks een financieel perspectief dat voor gemeenten steeds krapper wordt. Het college van burgemeester en wethouders presenteerde op 17 september de ontwerpbegroting voor 2027. Daarin kiest Arnhem ervoor om de lasten voor inwoners beperkt te verhogen en tegelijkertijd belangrijke investeringen door te zetten.
De ontwerpbegroting is structureel sluitend, maar de financiële ruimte van de gemeente neemt af. Volgens het college is het eerder gevreesde financiële ravijn voor gemeenten daarmee niet verdwenen, maar vooral naar een later moment verschoven. De gemeentelijke inkomsten staan onder druk doordat Arnhem minder geld vanuit het Rijk ontvangt. Tegelijkertijd stijgen onder meer de kosten voor zorg en gemeentelijke dienstverlening.
De gemeentelijke begroting voor 2027 is daarmee niet alleen een financieel overzicht, maar ook een voorstel voor de keuzes die Arnhem de komende jaren wil maken. De gemeenteraad moet zich daar de komende maanden nog over uitspreken. De volledige begrotingsstukken zijn beschikbaar via het officiële Planning & Control-portaal van de gemeente Arnhem.
Woningbouw moet doorgaan
Een belangrijk onderdeel van de begrotingsplannen is de verdere groei van Arnhem. De stad krijgt de komende jaren meer inwoners en daarmee neemt de behoefte aan woningen, werkgelegenheid, voorzieningen en infrastructuur toe.
Het college wil daarom doorgaan met grote gebiedsontwikkelingen zoals Rijnpark en het Innovatief Maakdistrict Arnhem. Ook rond winkelcentra als Drieslag en Presikhaaf wordt gewerkt aan plannen om woningen toe te voegen en tegelijkertijd de leefbaarheid van de omgeving te versterken.
Naast nieuwbouw wil Arnhem de bestaande woningvoorraad beter benutten. Sociale en betaalbare woningen blijven daarbij volgens het college een belangrijk uitgangspunt.
De ontwikkeling van de stad brengt echter ook financiële en ruimtelijke keuzes met zich mee. Meer inwoners betekenen niet alleen extra woningen, maar ook een grotere behoefte aan wegen, openbaar vervoer, scholen, zorg, groen en andere voorzieningen. Arnhem koppelt de woningbouw daarom nadrukkelijk aan de bredere ontwikkeling van de stad.
Meer groen en aandacht voor klimaat
Arnhem wil daarnaast verder investeren in een groenere en klimaatbestendigere stad. De gemeente wil meer bomen planten en wijken beter bestand maken tegen hitte, droogte en hevige neerslag.
Ook de energietransitie krijgt een plaats in de begrotingsplannen. Met extra middelen voor het klimaatfonds wil Arnhem de verduurzaming versnellen. Daarbij wordt onder meer gewerkt aan de oprichting van een gemeentelijk energiebedrijf.
Tegelijkertijd blijft de gemeente aandacht houden voor inwoners die moeite hebben om de kosten van energie en verduurzaming te dragen. De aanpak van energiearmoede wordt voortgezet. Daarmee probeert Arnhem de energietransitie niet alleen als klimaatopgave, maar ook als sociale opgave te benaderen.
Op het gebied van afval wil de gemeente een circulair systeem invoeren waarbij goede afvalscheiding wordt beloond en de vervuiler meer betaalt. Ook dierenwelzijn krijgt structureel meer aandacht en budget.
Zorg wordt financieel steeds zwaarder
Een van de grotere financiële uitdagingen ligt volgens het college bij het sociaal domein. De kosten van zorg lopen op, waardoor Arnhem wil kijken naar een andere organisatie van ondersteuning.
De gemeente wil onder meer het aantal zorgaanbieders verminderen om versnippering tegen te gaan. Daarnaast wil Arnhem ondersteuning dichter bij inwoners organiseren.
Op het gebied van preventie wordt ingezet op het programma Kansrijke Start, waarmee de gemeente vroegtijdig ondersteuning wil bieden aan kwetsbare gezinnen. Ook wil Arnhem in iedere wijk een praktijkondersteuner jeugd bij de huisarts realiseren.
De Gelrepas wordt bovendien verruimd voor gezinnen met een inkomen tot 140 procent van de bijstandsnorm, waar dat nu 130 procent is. Het beschikbare krediet voor de regeling wordt volgens de gemeente eveneens verhoogd.
Voor dak- en thuisloze inwoners blijft Wonen Eerst het uitgangspunt. Arnhem wil voorkomen dat mensen langdurig op straat blijven en stelt als doel dat niemand langer dan drie maanden dakloos is.
Arnhem-Oost blijft prioriteit
Ook het Nationaal Programma Arnhem-Oost wordt voortgezet. De gemeente wil daarmee langdurig extra investeren in wijken waar sprake is van grotere sociaaleconomische uitdagingen.
Het programma richt zich onder meer op Klarendal, Geitenkamp, Presikhaaf, Malburgen en Het Arnhemse Broek. De gedachte achter de aanpak is dat langdurige en gerichte investeringen nodig zijn om verschillen tussen wijken te verkleinen.
De begroting laat daarmee zien dat Arnhem niet alleen kiest voor fysieke investeringen, zoals woningen en openbare ruimte, maar ook voor sociale programma’s.
Meer handhaving en aandacht voor veiligheid
Op het gebied van veiligheid wil Arnhem de zichtbare handhaving op straat uitbreiden. De gemeente wil extra handhavers inzetten en deze capaciteit vooral concentreren op plekken waar de druk op bewoners en ondernemers groter is.
Daarnaast noemt het college straatintimidatie en het veiligheidsgevoel van meisjes, vrouwen en LHBTQI+-personen als aandachtspunten. Jongeren die dreigen af te glijden naar criminaliteit moeten eerder begeleiding krijgen.
Ook het actieplan tegen moslimdiscriminatie wordt uitgevoerd. Voor de periode 2027-2030 wil Arnhem daarnaast een nieuwe Regenboogagenda opstellen. In dat kader noemt de gemeente onder meer het Roze Jaar en Roze Zaterdag op 19 juni 2027.
Financiële ruimte blijft onzeker
Onder de verschillende ambities ligt echter een belangrijke onzekerheid: de financiële positie van gemeenten op langere termijn. Arnhem stelt dat de structurele begroting voor 2027 sluitend is, maar waarschuwt tegelijkertijd dat er geen zekerheid bestaat over aanvullende structurele middelen vanuit het Rijk.
Daarmee ontstaat een spanningsveld tussen de ambities van de stad en de beschikbare financiële ruimte. Het college kiest er vooralsnog voor om investeringen zoveel mogelijk overeind te houden en de lasten voor inwoners beperkt te verhogen. Tegelijkertijd wordt binnen de gemeentelijke organisatie bezuinigd.
Wethouder Financiën Paul Smeulders stelt dat de teruglopende bijdrage vanuit Den Haag inmiddels merkbaar is in zowel de stad als de gemeentelijke organisatie. Het college presenteert de begroting daarom als een kwestie van prioriteiten stellen: niet alle ambities kunnen onbeperkt worden uitgebreid, terwijl volgens het college juist investeringen in de toekomst nodig blijven.
Gemeenteraad moet nog besluiten
De ontwerpbegroting is op 16 september aan de gemeenteraad gepresenteerd. Daarmee is het financiële plan nog geen definitieve begroting. De gemeenteraad bespreekt de voorstellen de komende periode en kan daarbij wijzigingen voorstellen.
Inwoners kunnen op 14 oktober gebruikmaken van de mogelijkheid om in te spreken bij de start van de raadsbehandeling. Het besluitvormende debat over de begroting staat gepland voor 11 november.
De komende weken wordt daarmee duidelijk welke onderdelen van de voorgestelde Arnhemse begroting uiteindelijk ongewijzigd blijven en waar de gemeenteraad andere keuzes maakt. De officiële presentatie van de ontwerpbegroting door de gemeente Arnhem vormt daarbij het uitgangspunt; de begrotingsstukken zelf zijn te raadplegen via het financiële portaal van Arnhem.
Heeft u een foutje gezien of beschikt u over aanvullende informatie? Neem dan contact met ons op.
Weergaven: 49
