De rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI) in Dinxperlo is sinds woensdagmiddag 23 september weer in gebruik. De installatie was maandagavond stilgelegd nadat bij de bestrijding van de grote brand bij afvalverwerker Complexie bluswater in het gemeentelijke riool terechtkwam. Een deel van het gebruikte bluswater was afkomstig uit het Blauwe Meer, waarin PFAS is aangetroffen. Ongeveer 900 kubieke meter rioolwater is inmiddels uit het afgesloten deel van het rioolstelsel gepompt en tijdelijk opgeslagen.
Brand bij Complexie leidde tot probleem met bluswater
De brand brak op maandag 21 september uit op het terrein van Complexie aan de Helmkamp in Dinxperlo. Volgens de Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland ging het om een grote brand in een afvalberg van onder meer hout en snoeiafval. De brandweer schaalde op naar ‘Grote brand’ en zette onder meer meerdere blusvoertuigen, een hoogwerker en groot watertransport in. Ook Duitse brandweereenheden verleenden ondersteuning.
In de eerste fase van de brandbestrijding werd ongeveer vijftig minuten water uit het Blauwe Meer gebruikt. Volgens de gemeente Aalten ging het om naar schatting 150 kubieke meter water. Later werd de brand met water uit andere bronnen bestreden.
Het probleem ontstond doordat het gebruikte water via het gemeentelijke rioolstelsel werd afgevoerd. Het waterschap besloot daarop de toevoer naar de RWZI Dinxperlo maandagavond af te sluiten. Een rioolwaterzuivering kan PFAS volgens de gemeente niet uit het rioolwater verwijderen.
Ongeveer 900 kuub rioolwater tijdelijk opgeslagen
De gemeente Aalten beheert het gemeentelijke riool en heeft na de afsluiting het betreffende deel van het rioolstelsel geïsoleerd. Het water uit het vuilwaterstelsel werd vervolgens opgepompt en afgevoerd naar tijdelijke opslag. In totaal ging het volgens de gemeente om ongeveer 900 kubieke meter.
Het water wordt voorlopig opgeslagen in een mestsilo. De gemeente heeft een gecertificeerd onderzoeksbureau opdracht gegeven de samenstelling van het water te onderzoeken. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar PFAS, maar ook naar andere mogelijke verontreinigende stoffen. Dat is relevant omdat de brand plaatsvond op een terrein waar verschillende soorten afval aanwezig waren.
De uitkomsten van het onderzoek bepalen welke vervolgstappen nodig zijn voor de verwerking van het opgeslagen water. De gemeente verwachtte eerder dat de eerste onderzoeksresultaten begin deze week beschikbaar zouden komen.
Het waterschap heeft de toevoer vanuit het vuilwaterstelsel van Dinxperlo woensdag 23 september om 12.00 uur weer geopend. Volgens het Waterschap Rijn en IJssel verwerkt de zuivering sindsdien het gemeentelijke rioolwater weer zoals gebruikelijk. De riolering is schoongespoten en inwoners kunnen het riool normaal blijven gebruiken.
PFAS was al eerder aangetroffen in het Blauwe Meer
Dat juist het Blauwe Meer een rol speelt bij de brandbestrijding is opvallend, omdat daar al langer sprake is van PFAS-verontreiniging. De aanwezigheid van PFAS in de recreatieplas kwam aan het licht tijdens een landelijke steekproef naar PFAS in zwemwater. Het waterschap meldt dat bij de metingen in het gebied van Rijn en IJssel in zowel het Blauwe Meer als de zwemplas De Betteld in Zelhem hoge concentraties werden aangetroffen.
Volgens de achtergrondinformatie van het Waterschap Rijn en IJssel over PFAS staat het Blauwe Meer niet in verbinding met ander oppervlaktewater. De PFAS-verontreiniging vormde al eerder aanleiding voor maatregelen rond het gebruik van het water. De provincie Gelderland vermeldde in 2024 het Blauwe Meer bij de locaties waarvoor vanwege PFAS een negatief zwemadvies of zwemverbod gold.
PFAS is een verzamelnaam voor duizenden door mensen gemaakte stoffen. Ze worden onder meer gebruikt vanwege hun water-, vet- en vuilafstotende eigenschappen. Een belangrijke eigenschap is dat veel PFAS niet of nauwelijks afbreken in het milieu. Het RIVM beschrijft PFAS daarom als persistente stoffen die zich in het milieu kunnen verspreiden en zich kunnen ophopen in mens en dier.
Gezondheidsrisico hangt af van blootstelling
De aanwezigheid van PFAS betekent niet automatisch dat mensen door een incidentele blootstelling ziek worden. Volgens het RIVM zijn de mogelijke gezondheidseffecten onder meer afhankelijk van de hoeveelheid PFAS waaraan iemand wordt blootgesteld en de duur van die blootstelling. Bij langdurige blootstelling kunnen onder meer effecten op het immuunsysteem, cholesterol en de lever een rol spelen.
Voor de situatie in Dinxperlo is op dit moment vooral van belang dat het PFAS-houdende water uit het Blauwe Meer in het riool terechtkwam en vervolgens is afgescheiden van de normale afvalwaterstroom. Er zijn op basis van de beschikbare gemeentelijke informatie geen aanwijzingen dat inwoners het riool niet konden gebruiken. De gemeente heeft evenmin gemeld dat er voor inwoners een gezondheidsrisico als gevolg van deze specifieke gebeurtenis is vastgesteld.
Daarmee is ook een belangrijk onderscheid nodig: dat het rioolwater onderzocht wordt, betekent niet dat al vaststaat welke concentraties PFAS of andere stoffen erin zitten. Juist dat onderzoek moet duidelijk maken wat de samenstelling van het opgeslagen water is en hoe het verantwoord kan worden verwerkt.
Ook gevolgen voor terrein Complexie worden onderzocht
De gemeente onderzoekt daarnaast wat de brand en het bluswater hebben betekend voor het terrein van Complexie. Op dit moment is nog niet vastgesteld in hoeverre daar sprake is van verontreiniging. Het onderzoek is van belang omdat niet alleen PFAS-houdend water op het terrein terechtkwam, maar de brand ook woedde tussen aanwezige afvalstoffen.
De Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland meldde tijdens de brand dat de oorzaak nog niet bekend was. De politie doet inmiddels, onder verantwoordelijkheid van het Openbaar Ministerie, strafrechtelijk onderzoek naar de toedracht van de brand. Over de oorzaak kan daarom op dit moment geen conclusie worden getrokken.
De gebeurtenissen rond het rioolwater staan daarmee los van de vraag hoe de brand is ontstaan. Eerst moet worden vastgesteld wat er precies in het opgeslagen water zit en welke gevolgen de brand voor het terrein heeft gehad. Voor de inwoners van Dinxperlo is de normale afvoer van rioolwater inmiddels hervat.
Het oorspronkelijke bericht over het hervatten van de RWZI is op 23 september gepubliceerd door het Waterschap Rijn en IJssel. Omdat op de openbare publicatie geen individuele auteur wordt vermeld, wordt het bericht journalistiek toegeschreven aan het waterschap als publicerende organisatie.
Heeft u een foutje gezien of beschikt u over aanvullende informatie? Neem dan contact met ons op.
Weergaven: 29
